1 / 53

Predmet:Struktura informacija II predavanje, 31.03.2010.

Predmet:Struktura informacija II predavanje, 31.03.2010. Struktura MARC sloga (o značitelj sadržaja, sadržaj podataka ) MARC terminologija Osnovni blokovi u UNIMARC Jedan primer UNIMARC sloga za monografske publikacije (početak-blok 0XX). MARC slog – Označitelj sadržaja.

corby
Download Presentation

Predmet:Struktura informacija II predavanje, 31.03.2010.

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Predmet:Struktura informacijaII predavanje, 31.03.2010. Struktura MARC sloga (označitelj sadržaja, sadržaj podataka) MARC terminologija Osnovni blokovi u UNIMARC Jedan primer UNIMARC sloga za monografske publikacije (početak-blok 0XX)

  2. MARC slog – Označitelj sadržaja • oznaka polja – etikete (tagovi) • indikatori • oznake potpolja

  3. Označitelj sadržaja • definisan je u svakom od MARC (UNIMARC) formata • odnosi se na kodove i skupove podataka (tagove, indikatore, potpolja, kodne vrednosti) • uspostavljen je za identifikovanje i ima određene osobine u okviru zapisa u smislu podrške i korišćenja podataka

  4. Označitelj sadržaja • određenim konvencijama bilo je potrebno utvrditi kako će se identifikovati elementi podataka u zapisu • elementi koji uključuju autora, naslov, predmetizaciju dalje se definišu tamo gde je potrebno

  5. Označitelj sadržaja Omogućavakorišćenje podataka u razne svrhe: • da obezbedi više pristupnih tačaka za pretraživanje • da bi se omogućila varijacija tipografije (slaganja) i rasporeda • da se dozvoli da određeni deo zapisa bude izostavljen gde je to potrebno

  6. Označitelj sadržaja • Primer: izbor skraćenog, punog ili MARC/UNIMARC zapisa u OPAC katalozima (količina podataka za identifikovanje zapisa) • zapis može biti formatiran za ispis na ekranu ili za kopiranje na CD-ROMu, štampaču ili nekom drugom nosiocu informacija

  7. Označitelj sadržaja • u formatu MARC/UNIMARC označitelj sadržaja postoji samo za one podatke koji se primenjuju na sve verzije zapisa • za informacije koje se odnose samo na neke zapise ili na jedan jedini zapis dodeljuju se specijalna polja za unos takvih podatke

  8. Oznake polja – etikete (tagovi) • niz od tri numerička znaka koji bliže označava naziv pridruženog polja • u okviru formata stoje u rastućem redosledu • primer: MARC – polje 100 – lično ime – primarno autorstvo UNIMARC – polje 700 – lično ime – primarno autorstvo

  9. Indikatori • npr. vrednost indikatora u MARC21, polje 245 - naslov: polje ima dva indikatora 1 i 0[10] – • indikator 1 označava da je naslovznačajan, odnosno da se publikacija vodi na naslov • indikator 0 označava da naslov ne počinje nekim specifičnim znakom

  10. Indikatori • vrednosti indikatora mogu biti izražene slovnim ili numeričkim karakterima • u bibliotečkim formatima gotovo su uvek u pitanju numerički karakteri. • prazno mesto (space) se koristi za nedefinisanu poziciju indikatora i označava da informacija nije bitna ili da nema informacije • prazno mesto označava se sa #

  11. Indikatori • npr. vrednost indikatora u UNIMARC formatu, polje 200 – naslov: ispisuje se samo 1. indikator [0#] • prvi indikator označava da naslov nije značajan, odnosno publikacija ima autora • drugi indikator nema vrednost, tj. ne ispisuje se (prazno mesto označeno #)

  12. Oznake potpolja • dva karaktera koji prethode svakom elementu podataka u polju • kodovi potpolja sastoje se od delimitatora kome sledi identifikator elementa podataka • delimitator se označava znakom $ • element podataka se označava malim slovom ili brojem

  13. Oznake potpolja npr. UNIMARC format, polje 200 – blok naslova i podataka o odgovornosti 200 $a – glavni stvarni naslov $e – podnaslov $f – prvi podatak o odgovornosti

  14. Oznake potpolja • za svako polje definisana su moguća potpolja • paralelna značenja su sačuvana gde god je moguće • npr. u bibliografskom formatu MARC, potpolje $a je definisano kao lično ime za sva polja X00 - 100$a, 400$a, 600$a, 700$a

  15. Oznake potpolja • redosled potpolja u okviru jednog polja nije obavezno alfabetski • generalno je specifikovan prema standardima za sadržaj podataka • kao i sa kataloškim pravilima (ISBD, AACR2)

  16. Oznake potpolja Npr. format UNIMARC – polje 200 – blok naslova i podataka o odgovornosti $a – glavni stvarni naslov $e – podnaslov $h – oznaka dela $i – stvarni naslov dela $f – prvi podatak o odgovornosti

  17. Sadržaj podataka • podaci koji su sačuvani u poljima i potpoljima u okviru zapisa • podatak može biti: - kodirani podatak ili - bibliografski podatak

  18. Kodirani podaci • koriste se za predstavljanje kontrolnih brojeva, tipa publikacije, jezika teksta, države izdavanja… • njima se označavaju specijalne vrste bibliografskih jedinica kao što su štampane muzikalije, geografske karte, fotografije… • primer: MARC – polje 008$0 srp – jezik srpski UNIMARC – polje 101$a scc – jezik srpski

  19. Bibliografski podaci • unos bibliografskih podataka definisanprema ISBD ili AACR2 za različite vrste bibliotečkog materijala • svaki zapis sadrži klasifikacioni broj i predmetne odrednice • podaci su tekstualni, prenose se sa publikacije ili se formulišu prema pravilima za katalogizaciju

  20. Sadržaj podataka • MARC format olakšava opis, pronalaženje i kontrolu bibliografskih jedinica • veliki broj podataka koji se unose u zapise odnosi se na podatke specifične za pojedinu ustanovu, van standarda za bibliografski opis • sadržaj takvih kodiranih podataka definisan je za svaki od MARC foramata u Uvodniku zapisa (Leader) ili u kontrolnom polju 008

  21. Blokovi u UNIMARC-u • 10 blokova podataka • unutar blokova nalaze se specifična polja • polja od 0XX do 9XX • svaki blok okuplja podatke određenog značenja

  22. Blokovi u UNIMARC-u 0 – blok za identifikaciju 1 – blok kodiranih podataka 2 – blok podataka za opis 3 – blok napomena 4 – blok podataka za povezivanje

  23. Blokovi u UNIMARC-u 5 – blok za povezivanje naslova 6 – blok sadržinske obrade 7 – blok intelektualne odgovornosti 8 – blok za međunarodnu upotrebu 9 – blok za nacionalnu upotrebu

  24. 0 – blok za identifikaciju Polja: 001 – identifikator zapisa 005 – identifikator verzije 010 – ISBN 011 – ISSN 013 – ISMN 014 – identifikator članka

  25. 0 – blok za identifikaciju 015 - International Standard Technical Report Number (ISRN) 016 - International Standard Recording Code (ISRC) 020 – broj za nacionalnu bibliografiju 022 – broj za zvanične publikacije

  26. 0 – blok za identifikaciju 035 – ostali sistemski kontrolni brojevi 040 – CODEN 071 – izdavački brojevi za muzikalije Obavezno je polje 001, ostala se unose po potrebi

  27. 001 – identifikator zapisa Definicija polja: Polje sadrži podatke koji su jednoznačno povezani sa zapisom Pojavljivanje polja: • Obavezno • Neponovljivo

  28. 001 – identifikator zapisa Indikatori: Polje nema indikatore ## Potpolja: Polje nema potpolja

  29. 001 – identifikator zapisa Povezana polja: Polje se može sastojati od ISBN, ISSN ili nekog drugog standardnog broja, pa u tom smislu može biti u vezi sa poljima u koja se ovi podaci unose

  30. 001 – identifikator zapisa • Primeri: 001 B7512345 • zapis iz Britanske nacionalne bibliografije • identifikator zapisa se sastoji od slova B i broja za nacionalnu bibliografiju

  31. 001 – identifikator zapisa 001 9788651900276 Zapis kome je identifikator zapisa jednak ISBN broju kao jedinstvenom broju 001 156149260 Zapis kome je identifikator zapisa generički dodeljen identifikacioni broj prema opsegu identifikacionih brojeva

  32. 005 – identifikator verzije Definicija polja: Polje sadrži podatke o datumu i vremenu poslednje promene zapisa Pojavljivanje polja: • Opciono, preporučeno • Neponovljivo

  33. 005 – identifikator verzije Indikatori: Polje nema indikatore ## Potpolja: Polje nema potpolja

  34. 005 – identifikator verzije Primer: 005 20060330144947.000 Zapis je poslednji put promenjen 30. marta 2006. u 14h 49min i 47sec

  35. 010 - ISBN Definicija polja: U standardizovanom formatu unose se podaci o ISBN broju Pojavljivanje polja: • Opciono • Ponovljivo onoliko puta koliko publikacija ima ISBN brojeva

  36. 010 - ISBN Indikatori: Nisu definisani - ## Potpolja: $a – ispravan ISBN (neponovljivo) $b – objašnjenje uz ISBN (neponovljivo) $d – cena publikacije (neponovljivo) $z – nepravilan ISBN (ponovljivo)

  37. 010 – ISBN Primeri: 010 ## $a 9788651902416 ili $a 978-86-519-0241-6 010 ## $a 9788670583245 $b Gutenbergova galaksija 010 ## $a 9788651900276 $b Službeni glasnik

  38. 010 – ISBN 010 ## $a 9788670583245 $b broš. 010 ## $a a0-306-35050-5 $d£27.29 010 ## $z97886705832457

  39. 011 - ISSN Definicija polja: U standardizovanom formatu unose se podaci o ISSN broju (sa crticom) Pojavljivanje polja: • Opciono • Ponovljivo onoliko puta koliko publikacija ima ISSN brojeva

  40. 011 - ISSN Indikatori: Nisu definisani - ## Potpolja: $a – ispravan ISSN (neponovljiv u okviru jednog polja) $b – objašnjenje uz ISSN (neponovljivo) $d – cena publikacije (ponovljivo) $y – otkazan ISSN – nije u upotrebi $z – nepravilan ISSN (ponovljivo)

  41. 011 - ISSN Primeri: 011 ##$a0003-9756 • ISSN za Archives européennes de sociologie

  42. 011 - ISSN 011 ##$a0105-0064 $y0036-5646 • Scandinavian timesiScandinavian times magazinesu se spojili i nastavili da izlaze kao Scandinavian times pod ISSN 0105-0064

  43. 011 - ISSN • 011 ##$a0263-3264 $d £13.25 yearly • 011 ##$a0263-3264 $z0226-7223 Yearbook of European lawsa pravilnim i nepravilnim ISBN brojem

  44. 013 - ISMN Definicija polja: U standardizovanom formatu unose se podaci o ISMN broju Pojavljivanje polja: • Opciono • Ponovljivo onoliko puta koliko publikacija ima ISMN brojeva

  45. 013 - ISMN Indikatori: Nisu definisani - ## Potpolja: $a – ispravan ISMN (neponovljiv unutar jednog polja) $b – objašnjenje uz ISMN (neponovljivo) $d – cena publikacije (neponovljivo) $z – nepravilan ISMN (ponovljivo)

  46. 013 - ISMN Primeri: 013 ##$aM-706700-00-7 013 ##$aM-706700-00-7 $bHDS 013 ##$aM-705701-00-4 $bMIC

  47. 013 – ISMN 013 ##$aM-9005202-1-0 $zM-9005202-1-X • Nepravilno odštampan ISMN sa X umesto cifre na kraju.

  48. 020 – broj za nacionalnu bibliografiju Definicija polja: Polje sadrži broj bibliografskog zapisa u nacionalnoj bibliografskoj agenciji kao i kod za zemlju nacionalne bibliografije. Pojavljivanje polja: • Opciono • Ponovljivo

  49. 020 – broj za nacionalnu bibliografiju Indikatori: Nisu definisani - ## Potpolja: $a – kod za zemlju (neponovljiv u okviru jednog polja) $b – broj (neponovljiv) $z – nepravilan broj (ponovljiv)

  50. 020 – broj za nacionalnu bibliografiju Primeri: 020 ##$aSR $b67-6 Zapis iz srpsku nacionalnu bibliografiju 020 ##$aGB $bB81-15605 Zapis iz britansku nacionalnu bibliografiju

More Related