1 / 1

1 . Wprowadzenie

10 -2. od . od . Badanie właściwości polimeru przewodzącego Rafał Zbonikowski , Piotr Woźnicki Zespół Szkół UMK Gimnazjum i Liceum Akademickie w Toruniu Nadzór merytoryczny: dr Jacek Nowaczyk. 1 . Wprowadzenie

hallam
Download Presentation

1 . Wprowadzenie

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. 10-2 od od Badanie właściwości polimeru przewodzącego Rafał Zbonikowski, Piotr Woźnicki Zespół Szkół UMK Gimnazjum i Liceum Akademickie w Toruniu Nadzór merytoryczny: dr Jacek Nowaczyk • 1. Wprowadzenie • Polimery to związki, które znajdują coraz szersze zastosowanie we współczesnym świecie. • W ostatnich latach niezwykle istotne, szczególnie dla przemysłu stały się tytułowe polimery przewodzące. Ich historia zaczyna się w drugiej połowie lat siedemdziesiątych, kiedy to H. Shirakawa, E. J. Louis, A. Należy jeszcze wyznaczyć przewodnictwo elektronowe w określonych temperaturach. Można to uzyskać korzystając ze wzoru na przewodnictwo elektryczne: G. MacDiarmid, C. K. Chiang, A. J. Heeger opublikowali w „Journal of the Chemical Society” swój artykuł zatytułowany „Synthesis of ElectricallyConductingOrganicPolymers: Halogen Derivatives of Polyacetylene” (choć same polimery takie jak polianilina czy politiofen były znane już w pod koniec XIX wieku). Za badania nad tymi związkami organicznymi w 2000 roku trójka z nich: Alan Heeger, Alan MacDiarmid i HidekiShirakawa otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii. G – przewodność elektryczna (odwrotność rezystancji), S - pole przekroju poprzecznego próbki, l - długość badanej pastylki W przewodnikach omowych przewodność elektryczna to stosunek natężenia do napięcia ( G = I/U ). Więc jeśli badany polimer spełnia prawo Ohma, to możemy wyznaczyć Gbadając zależność prądu płynącego przez związek od przyłożonego napięcia w wybranych temperaturach i korzystając z podanych wyżej zależności będziemy mogli uzyskać ostateczniewartość σ0. • Jak sama nazwa wskazuje tytułowe polimery przewodzą prąd elektryczny. W zależności od mechanizmu przewodzenia wyróżniamy: • • Polimery przewodzące jonowo – zawierające w swojej budowie grupy funkcyjne zdolne do tworzenia jonów, np. grupa sulfonowa lub aminowa. • • Polimery przewodzące redoksowo – posiadające w swojej budowie grupy funkcyjne zdolne do odwracalnego procesu utleniania i redukcji, a w związku z tym pozwalające na przemieszczanie się elektronów, czyli przepływ prądu • • Polimery przewodzące elektronowo – zawierają one zdelokalizowane elektrony π tworzące chmurę elektronową (podobną do tej w kryształach metalicznych) w obrębie łańcucha głównego. • Domieszkowanie • Polimery przewodzące podobnie jak tradycyjne półprzewodniki można domieszkować wprowadzając lub usuwając elektrony z układu. Wykonuje się to jednakże poprzez odwracalne utlenianie lub redukcję łańcucha głównego zawierającego zdelokalizowaneπ-elektrony. Polimery zmodyfikowane w ten sposób mogą nawet posiadać przewodnictwo elektryczne zbliżone do wartości osiąganych przez przewodniki metaliczne. • 2. Zastosowania • Polimery przewodzące w zależności od swoich właściwości są wykorzystywane na wiele sposobów. Pełnią role przewodników i półprzewodników w różnego typu urządzeniach mikroelektronicznych. Poliacetylen stosowany jest w bateriach i akumulatorach. Polianilina, natomiast, stosowana jest jako różnego rodzaju powłoki ochronne, czy materiał antystatyczny. Jest również składnikiem lakierów pochłaniających fale radiowe, a więc umożliwiających „zniknięcie z radarów”. Politiofen i jego pochodne, w szególnościpoli(3-alkilotiofeny) charakteryzują się wysoką odpornością chemiczną, przez co znajdują coraz szersze zastosowanie jako materiały elektroaktywne w diodach świecących i cienkowarstwowych tranzystorach polowych. Ponadto niektóre z pochodnych tego związku wykazuje zdolność do elektroluminescencji. Dzięki tym właściwościom polimery te wykorzystywane są m.in. w bateriach słonecznych, czyli fotoogniwach. • 4. Opis doświadczenia • 5. Interpretacja wyników • Z otrzymanych wartości natężenia, które wahały się w zakresie od 78 pA do 49,8nA, stworzyliśmy dla każdej z pięciu temperatur dwa wykresy natężenia prądu od przyłożonego napięcia, dla obu zakresów napięć: Sprzęt użyty przez nas do badań Polimery przewodzące wykorzystywane w diodach PLED i OLED charakteryzujących się wysoką wydajnością przewyższającą ok. 4-krotnie tradycyjne żarówki. Warto wspomnieć, że wyświetlacze wyprodukowane z diod PLED i OLED charakteryzują się niezwykle dużym kontrastem i krótkim czasem reakcji. Jednak najciekawszą właściwością wyświetlaczy, do produkcji których stosuje się organiczne polimery przewodzące jest ich giętkość. Bardzo popularnym ekranem stosowanym w smartphone’ach i tabletach jest AMOLED. • Przykład giętkiego ekranu OLED • 3. Problem badawczy • Nasze badania na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. w pracowniach Katedry Chemii Fizycznej i Fizykochemii Polimerów Wydziału Chemii pod opieką doktora Jacka Nowaczyka. Wykorzystana przez nas do pomiarów pochodna poli(3-alkilotiofenu) została niedawno opatentowana przez pracowników UMK z myślą o przyszłym zastosowaniu w przemyśle. Nasze badania miały na celu ustalić czy ten polimer jest półprzewodnikiem i w konsekwencji czy może on potencjalnie znaleźć wymienione wcześniej zastosowania. Dla małych napięć otrzymaliśmy praktycznie liniową zależność, co potwierdziło, że badany polimer jest przewodnikiem omowym (tzn. natężenie prądu elektrycznego jest wprost proporcjonalne do napięcia) w tym zakresie. W dalszych obliczeniach postanowiliśmy uwzględniać tylko mały zakres napięć, ponieważ dla większych napięć zależność natężenia od napięcia nie jest liniowa. Współczynnik kierunkowy prostej z tego wykresu jest przewodnością elektryczną (G) w danej temperaturze. Badana pastylka miała pole powierzchni S 0,1257cm2 i długość l = 0,7 cm, więc korzystając ze wzoru: σ = otrzymaliśmy pięć wartości przewodnictwa elektronowego σ: Badaliśmy właściwości pochodnej Poli(3-alkilotiofenu) (o wzorze przedstawionym na schemacie po prawej stronie). Należy ona do trzeciej z wymienionych wcześniej grup. W łańcuchu głównym składających się z pierścieni tiofenu istnieje układ sprzężony. Pierścienie są aromatyczne, zgodnie z regułą Hückla, dzięki czemu w łańcuchu głównym znajdują się zdelokalizowane elektrony będące nośnikami prądu elektrycznego. Dzieje się tak dlatego, że orbitale wiązań π tworzą zdelokalizowane obszary gęstości ładunku przez co powstaje struktura pasmowa charakterystyczna dla półprzewodników z pasmem walencyjnym G• l ____ S Następnie skorzystaliśmy ze wzoru: oddzielonym niezbyt szeroką przerwą wzbronioną od pasma przewodnictwa. W celu ustalenia czy badany polimer jest półprzewodnikiem należy określić jego przewodnictwo właściwe (σ0) oraz charakter zależności przewodnictwa od temperatury. Dla półprzewodników zawiera się się ono w zakresie od 10-8 S/cm do 103 S/cm. Aby wyznaczyć σ0 można skorzystać z zależności przewodnictwa od temperatury dla półprzewodników nieorganicznych, która jest również charakterystyczna dla półprzewodników polimerowych: I wykonaliśmy wykres ln od 1/T, który jest linią prostą, a jej współczynnik kierunkowy jest równy -Ea / R. Energia aktywacji badanego polimeru wyniosła 54620,1 J/mol ≈ 54,62 J/mol. Wykorzystaliśmy ją do wyliczenia σ0 z równania (1) tworząc wykres σ od e . (1) -Ea/RT Ea - rzeczywista termiczna energia aktywacji przewodnictwa, R - stała gazowa (R ), T - temperatura, σ - przewodnictwo elektronowe, stałe dla danej temperatury, σ0 - przewodnictwo właściwe. Czyli znając energię aktywacji przewodnictwa, temperaturę i przewodnictwo elektronowe w tej temperaturze jesteśmy w stanie wyliczyć σ0. Żeby uzyskać większą dokładność, uznaliśmy, że warto wyliczyć kilka wartości σ temperatur i na podstawie analizy regresji liniowej zależności σ od e (wtedy σ0 jest nachyleniem otrzymanej prostej). Zauważmy, że w równaniu (1) σ0 jest stałe, co pozwala nam uzależnić energię aktywacji przewodnictwa tylko od i T - logarytmując powyższe równanie i przekształcając dalej otrzymaliśmy: Otrzymana wartość przewodnictwa właściwego wyniosła 7,52 * 10-2 S/cm. -Ea/RT • 5. Wnioski • Celem naszego projektu było zbadanie podstawowych właściwości elektrycznych nowego polimerowego półprzewodnika organicznego. W ramach badań wykonano testy dla pochodnej politiofenu z podstawnikiem antracenowym. Uzyskana wartość przewodnictwa właściwegow połączeniu z charakterystyczną zależnością przewodnictwa od temperatury kwalifikuje ten związek jako półprzewodnik. Ponadto wykazaliśmy, że hetero złącze ze złotem nie posiada właściwości prostowniczych. Materiał ten może być wykorzystany zarówno do konstrukcji organicznych diod świecących jak u fotoogniw. W otrzymanym równaniu tylko i T są zmienne, więc wykres ln od jest linią prostą, której współczynnik kierunkowy będzie równy: Źródła: http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2000/illpres/index.gif, stan na 06.09.2013 http://www.oled-info.com/files/images/itri-6-inch-color-flexible-amoled-img_assist-300x315.jpg, stan na 06.09.2013 http://images.sodahead.com/polls/0/0/3/8/4/2/8/7/9/05970813_green_blank_blackboard.jpeg, stan na 06.09.2013 H. Shirakawa, E. J. Louis, A. G. MacDiarmid, C. K. Chiang, A. J. Heeger - „Synthesis of ElectricallyConductingOrganicPolymers: Halogen Derivatives of Polyacetylene”, „Journal of the Chemical Society” 1977 http://www.elektro-chemia.yoyo.pl/rozdzial7.pdf, stan na 06.09.2013 Dokument patentowy Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, nr 194517 http://www.matint.pl/polimery-przewodzace.php, stan na 06.09.2013 http://chemfan.pg.gda.pl/Publikacje/PrzewodzacePolimery.html, Krzysztof Maksymiuk, stan na 06.09.2013

More Related