1 / 31

Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie http:/pgi.pl

AKTUALIZACJA PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA BOLESŁAWIEC NA LATA 2010 – 2013 Z UWZGLĘDNIENIEM LAT 2014 - 2017. Opracowany dokument jest aktualizacją

malory
Download Presentation

Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie http:/pgi.pl

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. AKTUALIZACJAPROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKADLA MIASTA BOLESŁAWIEC NA LATA 2010 – 2013Z UWZGLĘDNIENIEM LAT 2014 - 2017

  2. Opracowany dokument jest aktualizacją Programu Ochrony Środowiska dla miasta Bolesławiec na lata 2005-2012, który został przyjęty uchwałą Nr XXXI/301/05 Rady Miasta Bolesławiec z dnia 23 lutego 2005 r. Przygotowane zostały dwa Raporty z realizacji Programu: za lata 2005-2006 oraz 2007-2008. Program nie jest aktem prawa lokalnego Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie http:/www.pgi.gov.pl

  3. Wykonano również: Raport o stanie świadomości społecznej dotyczącej stanu i ochrony środowiska oraz gospodarki odpadami na terenie miasta Bolesławiec - przeprowadzenie badań społecznych dla określenia wskaźników świadomości społecznej będących wskaźnikami monitorowania „Programu ochrony środowiska dla miasta Bolesławiec” Raport z realizacji w latach 2007-2008 Programu Ochrony Środowiska dla miasta Bolesławiec na lata 2005-2012 Prognozę oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu ochrony środowiska

  4. Cel Programu • podstawowy dokument zarządzania miastem w zakresie ochrony środowiska • wytyczna do tworzenia programów operacyjnych i zawierania kontraktów z innymi jednostkami administracyjnymi i podmiotami gospodarczymi w działaniach związanych ze środowiskiem • przesłanka do konstruowania budżetu miasta i wieloletnich planów inwestycyjnych • płaszczyzna koordynacji i układ odniesienia dla innych podmiotów działających w sektorze ochrony środowiska oraz podstawa do ubiegania się o fundusze celowe ze źródeł krajowych i Unii Europejskiej

  5. Metodyka • Określenie diagnozy stanu środowiska przyrodniczego na terenie miasta Bolesławiec, zawierającej charakterystykę poszczególnych komponentów środowiska wraz z ich oceną • Określenie konstruktywnych działań mających na celu poprawę stanu aktualnego w zakresie ochrony środowiska poprzez przedstawienie celów strategicznych, celów długo- i krótkoterminowych oraz kierunków działań wraz z opracowaniem programów operacyjnych dla poszczególnych segmentów środowiska • Przedstawienie uwarunkowań realizacyjnych Programu w zakresie rozwiązań prawno-instytucjonalnych, źródeł finansowania, systemu zarządzania środowiskiem i Programem • Określenie zasad monitorowania efektów wdrażania Programu

  6. Ustawa Prawo ochrony środowiska z 27 kwietnia 2001 roku Polityka ekologiczna państwa w latach 2009 – 2012 z perspektywą do roku 2016 Program ochrony środowiska dla województwa dolnośląskiego Wytyczne do sporządzania programów ochrony środowiska na szczeblu regionalnym i lokalnym Pozostałe uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne: obowiązujący system prawa ochrony środowiska w Polsce, w tym zobowiązań Polski przyjętych w zakresie ochrony środowiska w ramach procesu akcesji do Unii Europejskiej oraz innych zobowiązań międzynarodowych dokumenty koncepcyjne i strategiczne z obszaru ochrony środowiska i planowania przestrzennego na szczeblu wojewódzkim i krajowym strategie i polityki sektorowe (zwłaszcza w zakresie energetyki, energetyki odnawialnej, rozwoju regionalnego, edukacji ekologicznej, transportu, leśnictwa) dokumenty planistyczne dla miasta Bolesławiec Raporty z realizacji Programu ochrony środowiska za lata: 2005-2006 oraz 2007-2008.

  7. Wody Wody Powietrze Przyroda i ochrona krajobrazu Hałas Zdrowie PEM Edukacja ekologiczna Powierzchnia Ziemi

  8. Osiągnięcie zrównoważonego rozwoju miasta Bolesławiec, gdzie ochrona środowiska i jego walory stanowią nieodłączną część procesów rozwojowych Cel nadrzędny Programu

  9. Priorytety ekologiczne Priorytet 1 • Ochrona jakościowa wód powierzchniowych i podziemnych oraz racjonalne wykorzystanie ich zasobów Priorytet 2 • Utrzymanie dobrej jakości powietrza atmosferycznego Priorytet 3 • Ochrona przed hałasem Priorytet 4 • Ochrona istniejących walorów środowiska przyrodniczego i kulturowego

  10. Ochrona przyrody i krajobrazu • Tereny zieleni miasta Bolesławiec to zabytkowe planty, parki i cmentarze, zieleńce oraz lasy komunalne (dawne parki leśne). • Powierzchnia terenów zieleni na terenie miasta wynosi ogółem 90 ha, w tym parki miejskie i zieleńce zajmują 26,5 ha, lasy komunalne - 63,8 ha. Uzupełniają je tereny zieleni towarzyszącej, tereny zieleni osiedlowej z placami zabaw, tereny ogrodów przydomowych, tereny obudowy biologicznej rzeki Bóbr oraz ogrody działkowe. • Zinwentaryzowano tutaj 51 gatunków i odmian gatunkowych wartościowych drzew, niektóre zaliczane do gatunków rzadkich w Polsce. • Stwierdzono niewielkie zróżnicowanie gatunkowe ssaków: 22 gatunków ssaków, w tym 9 chronionych (jeż zachodni, kret, ryjówka aksamitna, ryjówka mautka, rzęsiorek rzeczek, zębiełek karliczek, wiewiórka pospolita, wydra i łasica łaska) i 5 gatunków łownych (sarna, zając, lis, kuna leśna, kuna domowa). • Badania awiofauny wykazały występowanie na terenie Bolesławca 81 gatunków ptaków, w tym 76 gatunków lęgowych. • Bolesławiec jest miastem ubogim w gady i płazy. • Ustanowiono 15 pomników przyrody ożywionej (drzewa) i 6 pomników przyrody nieożywionej głazy) • Grunty leśne na terenie Bolesławca zajmują powierzchnię 420 ha (18,9% powierzchni miasta), z czego same lasy - 63 ha. Lesistość terenów położonych wokół Bolesławca, a w szczególności w kierunku północnym jest bardzo wysoka i wynosi około 50%. • Lasy nie tworzą zwartego kompleksu, lecz rozrzucone są w różnych częściach miasta, przyczyniając się do urozmaicenia krajobrazu. Lasy komunalne rozproszone są w 23 niewielkich kompleksach na terenie Bolesławca.

  11. Tereny zurbanizowane i uprzemysłowione są szczególnymi obszarami, gdzie na stosunkowo niewielkim obszarze koncentruje się znaczna ilość różnorodnych czynników, niekorzystnie wpływających na roślinność i krajobraz • Zanieczyszczenie powietrza i gleb powodujące spadek odporności i zachwianie równowagi biologicznej (choroby i obumieranie wrażliwych gatunków roślin). • W wielu przypadkach to nowe inwestycje stwarzają zagrożenia dla drzew. • Spadek biologicznej odporności drzewostanów następuje w wyniku długoletniego stosowanie środków chemicznych (soli) do zwalczania śliskości na placach i ulicach. • Obniżanie poziomu wód gruntowych. • Zanik powiązań przyrodniczych • Ekspansja obcych gatunków drzew i krzewów oraz wkraczanie roślinności ruderalnej. • Nierównomierne rozmieszczenie obszarów zieleni urządzonej. • Presja zabudowy leżącej w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zieleni • Presja rekreacyjna: wandalizm prowadzący do dewastacji parków (niszczenie wyposażenia, obiektów małej architektury, wykradanie roślin). • Realizacja ogrodzeń prywatnych działek, często prowadzi do ograniczenia ich roli jako korytarzy ekologicznych. • Właściwości gleb nasypowych (szczególnie nasypowo-gruzowych) oraz gleb chemicznie przekształconych nie zapewniają odpowiednich warunków do rozwoju roślinności • Konflikt interesów inwestorów i grup zainteresowanych ochroną krajobrazu. • Intensywna, niekontrolowana penetracja terenów bytowania zwierząt (m.in. lasów, parków, łąk, zieleni nadwodnej). • Płoszenie i tępienie zwierząt. • Znaczne ilości pożywienia dostępnego w miejscach jej przechowywania, w śmieciach i ściekach lub dostarczanego przez ludzi (np. dokarmianie zwierząt) • Inwestycje termomodernizacyjne i związane z nimi niszczenie miejsc bytowania i gniazdowania gatunków chronionych • Niska odporność na degradację większości lasów, z uwagi na ich mało zróżnicowaną strukturę wiekową i gatunkową

  12. Cele, kierunki działań i zadania • Ochrona obszarów i obiektów chronionych oraz pozostałych przyrodniczo cennych • Rozwój Systemu Przyrodniczego Miasta • Ochrona walorów krajobrazu • Uwzględnianie wartości środowiska przyrodniczego w polityce przestrzennej i kierunkach rozwoju miasta • Poprawa stanu zdrowotnego lasów oraz wzrost różnorodności biologicznej systemów leśnych • Udostępnianie lasów społeczeństwu poprzez odpowiednie zagospodarowanie rekreacyjno-wypoczynkowe i edukacyjne • Zachowanie i zwiększanie istniejących zasobów leśnych

  13. W celu dalszego, zorganizowanego powiększania terenów zieleni należy: • kontynuować inwentaryzacje i waloryzację istniejących terenów zieleni w Bolesławcu, • urządzać i modernizować tereny zieleni na osiedlach mieszkaniowych, • zobowiązać inwestorów do zakładania i utrzymania zieleni przyzakładowej bez względu na ich wielkość i własność, • zwiększać powierzchnię zieleni ulicznej, dążyć do zagospodarowania zielenią istniejących pasów drogowych oraz nowo realizowanych i modernizowanych ulic w mieście, • zwiększać obszary zieleni izolacyjnej, towarzyszącej obiektom oświaty, rekreacji i sportu, • na bieżąco uzupełniać wypadającą zieleń, • prowadzić prace pielęgnacyjne i konserwacyjne zadrzewienia miejskiego, • chronić istniejące korytarze ekologiczne oraz zwiększać powierzchnie połączeń miasta z terenami otwartymi. Istniejące korytarze ekologiczne będą miejscem urządzania zielonych ścieżek (tras rowerowych, ciągów spacerowych), • zadbać o stan zieleni tras komunikacyjnych o największym nasileniu ruchu. W pobliżu miejsc parkowania drzewa powinny być skutecznie zabezpieczone przed uszkodzeniami pni i systemu korzeniowego. Realizacja tego zadania należy do właścicieli parkingów na etapie budowy tych obiektów, • stworzyć warunki do przenikania wody opadowej do systemu korzeniowego drzew rosnących przy parkingach i ciągach komunikacyjnych, • zmniejszyć presję komunikacyjną wywieraną na ogrody działkowe przez uzupełnienie lub poszerzenie pasów zieleni izolacyjnej.

  14. WODY • Główną rzeką przepływającą przez miasto Bolesławiec jest Bóbr, należący do zlewni Odry. • Oprócz Bobru, na terenie Bolesławca płynie jeszcze niewielki potok: Młynówka – prawobrzeżny dopływ Bobru. • W latach 2007 – 2008 na terenie miasta nie prowadzono badań jakości wód rzeki Bóbr. Punkt badawczo – kontrolny znajduje się 3 km na północ od granic miasta. • W 2008 roku rzeka Bóbr zaliczona została do II klasy – wody dobrej jakości. W 2008 roku Bóbr powyżej dopływu Bobrzycy wykazywał III klasę (wody zadowalającej jakości) w zakresie BZT5 oraz azotynów. Pozostałe badane parametry fizykochemiczne odpowiadały II lub I klasie. • W 2008 roku wody głównego zbiornika wód podziemnych występujące w trzeciorzędowej warstwie wodonośnej charakteryzowały się średnią lub wysoką jakością. • Woda pobierana ze studni przy ulicy Modłowej w Bolesławcu wykazywała II klasę czystości z uwagi na podwyższoną barwę, zwiększone stężenie żelaza i przewodnictwo właściwe. • Woda ze studni przy ulicy Łasickiej odpowiadała klasie Ib. Wody z poziomu wodonośnego górnej kredy (Stare Jaroszowice) zaliczono do wód wysokiej jakości - do klasy Ib.

  15. Problemy: • Zaburzony bilans wodny na obszarach zurbanizowanych wynikający z nieprawidłowych relacji między wielkością opadów, infiltracją a spływem powierzchniowym, których konsekwencją jest redukcja zasilania poziomów wodonośnych i obniżanie się zwierciadła wód podziemnych, a także zmniejszanie się naturalnej retencji. • Prowadzenie odwodnień pod inwestycje. • Skumulowanie licznych źródeł zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych (zakłady przemysłowe, stacje i magazyny paliw, nieszczelności urządzeń kanalizacyjnych (w tym szamb), tereny magazynowania surowców, półproduktów i wyrobów gotowych, emisje pyłów i gazów, itd).

  16. Cele, kierunki działań i zadania • Dążenie do osiągnięcia dobrego stanu wód powierzchniowych i podziemnych pod względem jakościowym poprzez ich ochronę przed zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych, przemysłowych i rolniczych oraz współpracę ponadlokalną • Rozwój i modernizacja infrastruktury ochrony środowiska, szczególnie w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków • Dążenie do relatywnego zmniejszenia zużycia wody w gospodarstwach domowych, przemyśle i rolnictwie • Zapewnienie wszystkim mieszkańcom miasta odpowiedniej ilości i jakości wody do picia • Zwiększenie retencji zlewni

  17. likwidacja źródeł zanieczyszczenia – punktowych, obszarowych i liniowych. Głównym czynnikiem zagrażającym czystości wód jest nieuporządkowana gospodarka ściekowa, w tym ściekami opadowymi, stąd tez priorytetowym działaniem będą inwestycje z tego zakresu oraz porządkujące użytkowanie wody, • kontrola stanu technicznego zbiorników bezodpływowych (szamb), • konserwacja, remonty i modernizacja istniejących ujęć i stacji uzdatniania wody, • konserwacja i remonty i modernizacja istniejących sieci wodociągowej (kolektorów głównych i sieci rozdzielczych), • budowa nowych odcinków kanalizacji, • budowa przydomowych oczyszczalni ścieków dla posesji rozproszonych, • uporządkowanie i modernizacja gospodarki ściekowej w zakładach przemysłowych • ograniczenie zanieczyszczeń niesionych w spływach opadowych • rozbudowa istniejącego systemu odprowadzenia wód opadowych. • ograniczanie uszczelnienia terenu przy realizacji nowych inwestycji w zakresie zagospodarowania przestrzennego, • informowanie mieszkańców Bolesławca o konieczności oszczędzania wody w gospodarstwach domowych oraz o możliwościach relatywnego zmniejszania jej zużycia, np. poprzez stosowanie perlatorów, wykorzystaniu wód opadowych, itp.,

  18. Jakość powietrza • Głównymi źródłami zanieczyszczeń powietrza na terenie miasta są: • źródła komunalno – bytowe: ciepłownia miejska, kotłownie lokalne, indywidualne paleniska domowe, emitory z zakładów użyteczności publicznej. Mają one znaczący wpływ na lokalny stan zanieczyszczenia powietrza. Emitują najczęściej zanieczyszczenia pyłowe i gazowe. • źródła transportowe – emisja zanieczyszczeń następuje na niskiej wysokości, tworząc niską emisję. Główne zanieczyszczenia to: węglowodory, tlenki azotu, tlenek węgla, pyły, związki ołowiu, tlenki siarki • pylenie wtórne z odsłoniętej powierzchni terenu • zanieczyszczenia alochtoniczne, napływające spoza terenu miasta, zgodnie z dominującym kierunkiem wiatru. • Jednym z największych źródeł zanieczyszczenia powietrza na terenie miasta jest tzw. niska emisja, czyli emisja pochodząca ze źródeł o wysokości nie przekraczającej kilku - kilkudziesięciu metrów wysokości. • Na obszarze miasta znajduje się około 41 zakładów posiadających źródła emisji zanieczyszczeń do powietrza. • Na terenie miasta Bolesławiec do 2007 roku prowadzone były badania jakości powietrza w jednej mobilnej stacji pomiarowej przy ul. Chrobrego. Badania (pomiary pasywne) wykonywane były przez WIOŚ w zakresie: PM10 (wskaźnikowo), NO2, SO2 i ozon. W 2008 roku badania wykonywane były na stacjach pomiarowych położonych w rejonie miasta: we Wleniu, Jeleniowie i Czerniawie.

  19. W wyniku rocznej oceny jakości powietrza za 2008 rok dla zanieczyszczeń mających określone poziomy dopuszczalne strefę bolesławiecko - lwówecką zakwalifikowano do klasy A (bez przekroczonych standardów emisyjnych). Dla zanieczyszczeń mających określone poziomy docelowe w wyniku rocznej oceny jakości powietrza za 2008 rok obszar strefy otrzymał klasę A według kryterium ochrony zdrowia. • Na obszarze całego województwa (strefa dolnośląska) wystąpiło przekroczenie poziomu docelowego dla ozonu według kryterium ochrony zdrowia. W wyniku klasyfikacji, strefa dolnośląska otrzymała klasę C. • W związku z powyższym istnieje ustawowy wymóg (art. 91, pkt 5 ustawy Poś) opracowania Programów Ochrony Powietrza dla ozonu (strefa dolnośląska). • Dla pozostałych zanieczyszczeń, dla których określone są poziomy docelowe (arsen, kadm, nikiel oznaczane w pyle PM10) normy były dotrzymane. • Jakość powietrza atmosferycznego na terenie miasta Bolesławiec jest dobra i z roku na rok ulega poprawie. Dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń nie są przekraczane.

  20. Cele, kierunki działań i zadania • Ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza pochodzących ze źródeł komunalnych, szczególnie tzw. niskiej emisji • Ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza pochodzących ze źródeł przemysłowych • Ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza pochodzących ze źródeł komunikacyjnych • racjonalizacja procesów wytwarzania i użytkowania energii (przechodzenie z opalania węglem na gaz, olej, energię elektryczną lub energię odnawialną), • wzrost energooszczędności poprzez stosowanie zabiegów termoizolacyjnych, • modernizacja lub przebudowa systemów ogrzewania– szczególnie lokalnych kotłowni oraz indywidualnych palenisk domowych, • rozwój miejskiej sieci ciepłowniczej, • instalowanie urządzeń ochronnych, wdrożenie nowych technologii, zmiana technologii produkcji, • budowa obwodnicy miasta, kierowanie ruchu tranzytowego z ominięciem miasta, • tworzenie stref z zakazem ruchu określonych typów pojazdów, w szczególności pojazdów ciężkich, • tworzenie pasów zieleni izolacyjnej w sąsiedztwie głównych szlaków komunikacyjnych, • rozwój zintegrowanego systemu transportu publicznego, • kontynuacja programu budowy systemu ścieżek rowerowych, • kształtowanie właściwych zachowań społecznych

  21. Hałas Do głównych źródeł hałasu kształtujących klimat akustyczny na terenie miasta należą: • komunikacja samochodowa i kolejowa, parkingi, zajezdnie autobusowe, zakłady przemysłowe, rzemieślnicze i usługowe, obiekty publiczne związane z hałaśliwą działalnością: stadion, tereny zabaw, dyskoteki, kluby muzyczne, imprezy okolicznościowe: koncerty, występy uliczne, tereny budowy. • Klimat akustyczny na terenie miasta w największym stopniu kształtują źródła komunikacyjne, głównie trasy ruchu samochodowego oraz magistrala kolejowa E30 z Legnicy przez Chojnów, Bolesławiec i Węgliniec do Zgorzelca. • Na terenie miasta Bolesławiec nie jest prowadzony stały monitoring hałasu, a struktura ekspozycji na hałas nie jest jeszcze w pełni rozpoznana. • Badania hałasu, przeprowadzone w 1996 roku wykazały, że na ponadnormatywny hałas, wyższy niż 65 dB narażonych było 41% mieszkańców Bolesławca. • Sytuacja uległa znacznej poprawie po wybudowaniu drogi średnicowej, która przejęła ruch tranzytowy z drogi nr 4 na ulice Cieszkowskiego i Wróblewskiego oraz Autostrady A4. • Ostatnie, wyrywkowe badania hałasu prowadzone były w latach 2004 – 2005. Wskazują one, że poziomy dźwięku środków komunikacji drogowej są wysokie i wynoszą 60 - 80 dB, przy wartościach progowych poziomów hałasu w środowisku w otoczeniu budynków mieszkalnych do 67 dB w porze nocnej i do 75 dB w porze dziennej. • Brak rozeznania, ilu mieszkańców miasta narażonych jest aktualnie na hałas przekraczający wartości dopuszczalne w miejscu zamieszkania.

  22. Cele, kierunki działań i zadania • Ograniczanie hałasu na terenach, gdzie jest on odczuwalny jako uciążliwy, szczególnie na terenach gęstej zabudowy mieszkalnej • Ochrona ludności miasta przed oddziaływaniem promieniowania elektromagnetycznego • usprawnianie ruchu drogowego, • budowa nowych odcinków dróg z zapewnieniem właściwej ochrony przed hałasem już w fazie realizacji inwestycji, • modernizacja nawierzchni istniejących, • zasadzenie pasów zwartej zieleni izolacyjnej (gęste krzewy i drzewa) lub montaż ekranów akustycznych, • stosowania odpowiednich materiałów budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej, • modernizacji urządzeń wytwarzających hałas w zakładach, • właściwej lokalizacji obiektów, które mogą być potencjalnym źródłem hałasu, na terenach wyznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego

  23. Edukacja ekologiczna • Kontynuacja i rozszerzanie działań edukacyjnych z zakresu ochrony środowiska w przedszkolach, szkolnictwie wszystkich szczebli oraz dla ogółu mieszkańców Bolesławca • Wspieranie merytoryczne działań z zakresu edukacji ekologicznej • Zapewnienie społeczeństwu niezbędnych informacji na temat stanu środowiska i działań na rzecz jego ochrony • Uświadomienie mieszkańcom Bolesławca możliwości poprawy stanu środowiska poprzez własne działania

  24. Jaki jest stan środowiska w mieście Bolesławiec62% mieszkańców odpowiedziało, że średni. 17% respondentów uważa, że stan środowiska w Bolesławcu jest dobry, tyle samo – ze zły. 4% osób przyznało, że nie zastanawiało się nad tym zagadnieniem

  25. Czy w porównaniu z ostatnimi latami stan środowiska w mieście jest: lepszy –39% respondentów,taki sam – 35%,gorszy – 17%,nie wiem – 9%.

  26. Co jest najbardziej uciążliwe dla środowiska w Bolesławcu?

  27. Który z elementów środowiska jest najbardziej przekształcony i zagrożony:

  28. Jakie inwestycje w ochronie środowiska na terenie miasta są najpilniejsze? Można było wybrać maksymalnie 5 odpowiedzi

  29. Jaka jest dotychczasowa działalność władz miasta w zakresie ochrony środowiska? niewystarczająca – 56%,wystarczająca – 32%,nie wiem – 4%,brak działań – 3%,bardzo dobra – 3%

  30. Od czego zależy poprawa środowiska w mieście (można było wybrać kilka odpowiedzi) od całej społeczności Bolesławca – 74%,od zwiększenia aktywności władz lokalnych w tej dziedzinie – 65%,ode mnie samego – 56%,od poprawy finansów miasta i państwa – 35%,od nikogo – 4%

  31. Dziękuję za uwagę

More Related