1 / 17

5 JJ2 0: Computerarchitectuur 2M200: Inleiding Computersystemen

5 JJ2 0: Computerarchitectuur 2M200: Inleiding Computersystemen. Sessie 4 (1) : Digitale logica niveau klokken en geheugens. Geen herhaling schakeltechniek !. Bekend verondersteld Logische poorten (met symbolen en gedrag) Boole algebra (waarheidstabellen en equivalentie)

taro
Download Presentation

5 JJ2 0: Computerarchitectuur 2M200: Inleiding Computersystemen

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. 5JJ20: Computerarchitectuur2M200: Inleiding Computersystemen Sessie 4(1):Digitale logica niveauklokken en geheugens

  2. Geen herhaling schakeltechniek ! • Bekend verondersteld • Logische poorten (met symbolen en gedrag) • Boole algebra (waarheidstabellen en equivalentie) • Standaard combinatorische circuits: (de-)multiplexers, decoders, PLA, adder • Latches en (edge-triggered en master/slave) flip-flops • Aanmerkingen op boek  • Latches hebben “enable” signalen, geen “klokken” • Pulsgenerator volgens figuur 3-25: SMERIG

  3. A B F A B F A B F 0 volt: “laag” 0v 0v 0v 0 0 0 1 1 1 0v 5v 0v 0 1 0 1 0 1 5v 0v 0v 1 0 0 0 1 1 5 volt: “hoog” 5v 5v 5v 1 1 1 0 0 0 “Positieve” en “Negatieve” logica • Boole werkt met “waar” / “niet waar” • voor het gemak vertaald in “1” (EEN) en “o” (NUL) • Hardware werkt met voltages “hoog” en “laag” • koppeling Boole aan voltages: afspraak ! positief: “hoog” = 1 negatief: “laag” = 1

  4. Nog meer hardware terminologie • Classificaties van geïntegreerde circuits (IC’s) • 1 .. 10 logische poorten: Small Scale Integration SSI • 10 .. 100 poorten: Medium Scale Integration MSI • 100 .. 100K poorten: Large Scale Integration LSI • > 100K poorten: Very Large Scale Integration VLSI • “Chips” verstoken energie: “voeding” nodig • Referentiespanning (0 volt): “aarde” / “ground” GND • Voedingsspanning (1,2 .. 5 volt): “de voeding” Vcc • Verkeerd om aansluiten, te hoge spanning: ROOK !

  5. Hardware is niet ideaal • Weerstanden en capaciteiten aanwezig • Allemaal geschakeld als laagdoorlaat filter: vertraging • Geeft vertraging ingang-uitgang van poorten: de “poortvertraging” • SSI: 1..10 nanoseconde, VLSI: tot < 0,1 nanoseconde • Productieproces niet ideaal: niet alles werkt ! • Alle componenten en verbindingen testbaar maken • 107 transistoren = 2,5 x 106 NAND poorten = 7.500.002 pinnen nodig = veel te veel pinnen • poorten-per-pin verhouding > 10000:test-nachtmerrie

  6. Niets gaat vanzelf: “klokken” • Volgorde van operaties op chip van groot belang • Onderdelen moeten gesynchroniseerd worden • Met flip-flops asynchrone operaties in toom houden • Al die flip-flops met een “systeemklok” besturen:DE “klok” • Vaste tijd tussen aktieve klokflanken: de (klok-) cyclustijd • Omgekeerde: klok-frequentie (VLSI: tot 1 GIGAHerz) • Aanmerking op boek: vertragen klokken = SMERIG

  7. Uitgang:0, 1, “open” 0 MUX D Q sel 1 Ingang clr Systeem-klok “Output enable”(OE) besturing “Laad register”besturing Systeem-reset Drie-toestands versterkerEngels: “Tri-state” buffer Een “register” in hardware • Setje flip-flops met identieke stuursignalen

  8. 8-bit register D0..7 Q0..7 Laad“A” Lees“A” load OE “A” clr D0..7 Q0..7 Laad“B” Lees“B” load OE “B” clr Bus“in” Bus“uit” Klok Reset Uitgangen aan elkaar: tri-state buffers ! Laden van register:- Waarde op bus “in”- “Laad” aktief maken- Wachten op klok ! Lezen van register:- “Lees” aktief maken- Waarde op “uit” bus Tri-state buffers op één bus NOOIT tegelijk aktief maken !

  9. Extra grapjes met registers • Laden van meerdere bussen • Meer ingangen op ingangs-multiplexer • Verbinden met meerdere uitgangs-bussen • Voor iedere bus een eigen set tri-state buffers • “Lokale” operaties mogelijk • Q uitgangen van flip-flops via combinatorische logica terugkoppelen naar ingangs-multiplexer • Increment (+1), decrement (-1), schuiven…

  10. Adresbit 0 Lees“0” Laad“0” Adres00b Lees“1” Laad“1” Adres01b Lees“2” Laad“2” Adres10b Adresbit 1 Lees“3” Laad“3” Adres11b Schrijven Lezen Geheugen bouwen met (veel) registers • Ieder woord in geheugen wordt een register • Geeft erg veel “laad” en “lees” signalen ! • Gebuik “decoder”, bestuurd met adres-bits 2 bitsdecoder

  11. Besturingssignalen van geheugens • Meestal meer geheugen-chips in systeem • “Chip Select” (CS) signaal aktief voor lezen / schrijven • “Aan- en uitzetten” van uitgang soms tijdkritisch • Apart “Output Enable” (OE) signaal vrij standaard • Lees / schrijf besturing apart of gecombineerd • Apart: “Read” (RD) en “Write” (WR) signalen • Gecombineerd: één signaal kiest lezen OF schrijven • Signalen vaak negatieve logica: bijv. CS of /CS

  12. Organisatie van geheugenchips • Adresdecodering: veel adressen, weinig pinnen ! • Nog meer adressen met minder pinnen nodig • 16 megabit chip heeft 24 adrespinnen nodig ! • Bits op chip in 2-D matrix: adresseer X (rij) en Y (kolom) NA elkaar • “Row Access Strobe” / “Column Access Strobe” • Nu nog maar 12 adrespinnen + RAS + CAS • Bits per woord varieert: standaard 1, 4, 8, 16 bits • Besparing: in- en uitgangen vaak op zelfde pinnen

  13. Typen geheugen • Lees / schrijf geheugens met willekeurige toegang: “Random Access Memory” (RAM) • “Statisch RAM”: echte flip-flops ! • Waarde behouden zolang voedingspanning OK • “Dynamisch RAM”: lading op condensator • Condensator lekt: lading weg = waarde weg ! • Goedkoop: 1 condensator + 1 transistor per bit...Statisch RAM: 6 transistoren per bit • Maar “traag”: cyclustijd lezen / schrijven 100 nanosec.Statisch RAM: tot < 10 nanosec.

  14. Allerlei variaties op dynamisch RAM • Grote geheugens: altijd RAS / CAS adressering • RAS adresseert en leest intern een hele rij bits • Daarna terugschrijven: “verversing” van ladingen ! • Complete rij bits geplaatst in “on-chip” flip-flops:snel adresseerbaar met CAS • Variaties gebaseerd op deze adressering • “FPM”, “EDO”, “SDRAM” + vele anderen • DEZE HOREN NIET BIJ STOF

  15. Niet-vluchtige geheugens • Probleem van RAM:voedingsspanning weg = geheugen inhoud weg • Een RAM is “vluchtig” (engels: “volatile”) • Soms erg onhandig • Eerste programma waarmee computer opstart… • Gebruikers instellingen van apparaten… • Verschillende typen niet-vluchtige geheugens • Grootste verschil: beschrijfbaarheid (ja/nee, hoe vaak) • Schrijven niet normaal, noemen we “programmeren”

  16. Alleen leesbaar: “Read Only Memory” • Met masker tijdens fabricage van chip: ROM • Daarna niet meer te veranderen ! • Goedkoopste geheugen voor zeer grote aantallen • Eén keer te programmeren: PROM • Vroeger een matrix van op te blazen zekeringen • Zekeringen niet meer te herstellen… • “Erasable/Programmable ROM”: EPROM • Lading op niet-lekkende condensatoren aanbrengen • Leeg laten lekken: UV licht op chip laten schijnen

  17. “Vooral leesbaar” = soms te schrijven • Elektrisch wisbare EPROM: EEPROM • Per byte te wissen en programmeren (milliseconden) • Traag en duur (veel chip-oppervlak per bit nodig) • Per “blok” wisbare EPROM: Flash-ROM • “Blok” grootte van 64 byte tot volledig geheugen • Redelijk snel (bij het lezen) en vrij goedkoop • Probleem alle EPROM-gebaseerde geheugens:aantal programmeer / wis cycli beperkt • Hoge spanningen beschadigen oppervlakken in cel !

More Related