150 likes | 391 Views
MADDEYİ TANIYALIM. Kütlesi, hacmi ve eyle msizliği olan bütün varlıklar maddedir. Çevrem izde gördüğümüz hava, su, toprak, masa her şey maddedir.Enerji, düşünceler, hayaller ma dde değildir. Maddelerin bazı özellikle ri vardır . Bunlar;
E N D
Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan bütün varlıklar maddedir. Çevremizde gördüğümüz hava, su, toprak, masa her şey maddedir.Enerji, düşünceler, hayaller madde değildir.
Maddelerin bazı özellikleri vardır. Bunlar; • Kütle (m) : Varlıklardaki değişmeyen madde miktarıdır. • Ağırlık (G) : Yerçekiminin kütleye etkisidir. • Hacim (V) : Cisimlerin kapladığı boşluktur. • Eylemsizlik :Kütlenin harekete karşı tepkisidir. • Tanecikli Yapı: Bütün maddelerin atom ve molekül gibi çok küçük taneciklerden oluşuyor olmalarıdır. Not:Bu beş madde maddelerin ortak özellikleridir
Maddenin şekil almış haline cisim denir.Cam bir madde iken cam bardakbir cisimdir
MADDENİN HALLERİ Maddenin katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç hâli vardır. İstenildiğinde ortam şartları elverişli hâle getirilerek bir hâlden diğerine dönüştürülebilir.
Katı Maddeler • Belirlibirşeklevehacmesahiptir. • Katımaddeyioluşturan atomvemoleküllerbirbirineçokyakındır. • Aralarındakiboşluklarçokazdır. Atom vemoleküllerarasındabirdüzenlilikvardır.
Sıvı Maddeler • Belirli bir şekle sahip değildir. • Sıvılar akışkan olduklarından bulundukları kabın şeklini alır. • Sıvı hâlde atom veya moleküller katılardan daha düzensiz olup tanecikler arası boşluklar katılardan daha fazladır.
Gaz Maddeler • Atom veya molekülleriarasında boşlukların çok olduğu durumdur. • Gaz tanecikleri düzensiz olarak hareket ederler. Bunların yayılmaları hissedilebilir veya gözle takip edilebilir. • Gazların belirli bir şekil ve hacimleri yoktur. Konuldukları kabı dolduracak şekilde genleşerek kabın şeklini ve hacmini alırlar.
KATI SI VI GAZ
MADDELERİN HAL DÖNÜŞÜMLERİ Not : Cisimler bu üç halden birinde veya bir karışımı halinde bulunabilir ve madde bir halden diğerine geçebilir.
3 4 1 5 2 6 MADDELERİN HAL DÖNÜŞÜMLERİ GAZ SIVI KATI
MADDELERİN HAL DÖNÜŞÜMLERİ • Şemada maddelerin halleri arasındaki geçişler görülmektedir. Bunlar; • Erime, • Donma, • Buharlaşma, • Yoğunlaşma, • Süblimleşme, • Geri süblimleşme veya kırağılaşma. • Bu geçişlerden 1, 3 ve 5 gerçekleşirken çevreden ısı alırlar (Endotermik olay). 2, 4 ve 6 ise çevreye ısı verir (Ekzotermik olay).
MADDELERİN HAL DÖNÜŞÜMLERİ Not : Buharlaşma her sıcaklıkta gözlemlenen bir olaydır. Eğer sıvı kaynama sıcaklığından düşük Sıcaklıkta ise, yavaş yavaş buharlaşır. Kaynama sıcaklığında ise hızlı ve hareketli bir şekilde buharlaşır.
MADDELERİN HAL DÖNÜŞÜMLERİ Not : Katıdan sıvıya, sıvıdan gaza, katıdan gaza doğru geçişlerde; Toplam enerji artar, Düzensizlik artar, Tanecikler arası uzaklık artar, Tanecikler arası çekim kuvveti azalır. Akışkan, hem sıvıları hem gazları belirten ortak bir addır.