230 likes | 375 Views
ZEEFDRUK. ZEEFDRUK. 1. WAT IS ZEEFDRUK ? Zeefdruk is de grafische werkwijze waarbij drukinkt door een gedeeltelijk afgedekt weefsel (drukvorm) heen op een drukdrager wordt aangebracht. Zo ontstaat een afdruk.
E N D
ZEEFDRUK 1 WAT IS ZEEFDRUK ? Zeefdruk is de grafische werkwijze waarbij drukinkt door een gedeeltelijk afgedekt weefsel (drukvorm) heen op een drukdrager wordt aangebracht. Zo ontstaat een afdruk. Het is een verbeterde sjabloneertechniek waarbij een rakel, de mazen met inkt opvult en het gaas in contact brengt met de drukdrager. Bart Lemahieu 1C Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 2 PRINCIPE Een sjabloon met de hand gesneden of fotografisch vervaardigd wordt ondersteund door een vlechtwerk van synthetische vezels of metaal (het gaas). Oorspronkelijk werd hiervoor zijde gebruikt. Vandaar de Engelse benaming “Silkscreen printing”. Dit vlechtwerk wordt strak in een houten of een metalen raam gespannen en daarop wordt de inkt gespreid door middel van een rubber rakel, die de inkt door de mazen in de beeldpartijen overdraagt. De sjabloon voorkomt dat de inkt door de niet-drukkende delen van het gaas wordt gedrukt. Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 3 Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 4 • DRUKTECHNISCHE KENMERKEN • Drukkende delen liggen in zelfde vlak als niet-drukken delen • Zeefdrukvorm is leesbaar, drukvorm wordt door de drukvorm gedrukt • Alle fundamentele drukhandelingen gebeuren op hetzelfde moment (tijdens drukmoment). • Lage druksnelheid • Handbediening 50 – 400 st/u Halfautomaat 250 – 500 st/u Cilinderautomaat 1000 – 2500 st/u Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 5 • KENMERKEN AFDRUK • Voelbare inktlaag (dikte 5µm à 270µm) • Inktlaagdikte wordt bepaald door de afstand tussen de drukdrager en de rakel, de gaasdikte, het procentueel open gaasoppervlak, de sjabloonopbouw, de vloeieigenschappen van de inkt en de aard van de drukdrager. • Onmogelijk om een pas gedrukt werk zonder hulpmiddelen te drogen • De randen van de afbeelding vertonen een zeefstructuur • Gebruik van dekkende kleuren • Glanzend uitzicht van de inkt Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 6 • VOORDELEN • Dikke, dekkende inktlagen mogelijk • Economisch voor kleine oplagen, zelfs voor oplagen <100 ex. • Vrijwel elk materiaal is met het zeefdrukproces bedrukbaar • NADELEN • Fijne details zijn moeilijk te verwezenlijken • Vrij langzaam procédé • Moeilijke droging • Milieubelastend Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 7 • VERSCHILLENDE ELEMENTEN • Gazen • Kopieervorm • Sjabloon • Rakel • Drukinkt • Droging • Zeefdrukmachine Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 8 GAZEN • Wat ? • Het zeefdrukgaas is de drager van het sjabloon en is een onderdeel van de zeefdrukvorm. Zeefdrukgaas is in verschillende soorten en kwaliteiten te verkrijgen. Zo bestaan er zeefdrukgazen uit kunsstof, metaal en organdie (lichtkatoenen weefsel). • De gazen worden geweven met 12 tot 200 draden per strekkende centimeter. De gaaskeuze is afhankelijk van het soort drukwerk dat moet gedrukt worden . • Functies • Sjabloon dragen • Inkt doseren • Bepalen van de inktlaagdiktec Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 9 GAZEN • Soorten • Natuurzijden gazen • Polyamide (nylon) gazen • Polyestergazen • Gemetalliseerde polyestergazen • Roestvrijstalen gazen • Fosforbronsgazen natuurzijde roestvrijstalen polyester Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 10 GAZEN • Weefwijze • Linnenbinding • Inslagdraad afwisselend boven en onder 1 kettingdraad • Keperbinding • Inslagdraag afwisselend boven en onder een of meerdere kettingdraden • Non-Woven • Niet geweven : okaten met honinggraat-vormige vijf –of zeshoekige gaten Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 11 GAZEN • Technische Gegevens • Aantal draden N [draden/cm] • Draaddikte D [µm] • Weefseldikte Ds [µm] • Maasopening W [µm] • Theoretisch inktvolume Vm [cm³/m²] Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 12 KOPIEERVORM Wat ? Een kopieervorm is een manueel of fotografisch vervaardigd masker dat gebruikt wordt voor het overbrengen van het ontwerp op de fotosjabloon. Op een kopieervorm wordt steeds een indeling gemaakt. Deze indeling bestaat uit paskruisjes, snijtekens en eventueel aanlegtekens 2 soorten - manuele kopieervorm - fotografische kopieervorm Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 13 SJABLOON • Wat ? • Op het gaas wordt een sjabloon aangebracht om het gedeelte dat het gaas dat niet tot het beeld behoort, geen inkt mag doorlaten. Daarom dekt men dat gedeelte van het gaas af met een sjabloon. Dit kan manueel of fotografisch gebeuren. Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 14 SJABLOON • Soorten • Manuele sjabloonmethoden • Afdekmethoden (gom, lijm of celluloselak) Uitwasmethoden (vetkrijt, daarna uitwassen) Uitsnijmethoden (snijsjabloon) • Fotochemische sjabloonmethoden • Directsjabloon (fotosjabloon met directfilm) Indirectsjabloon (fototsjabloon met indirectfilm) Combisjabloon Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 15 RAKEL • Functies • Doseren van de inkt in de open mazen • Opvullen van de mazen met inkt • Inkt in contact brengen met drukdrager • Soepelheid en veerkracht rakel • Wegwerken van kleien oneffenheden Voorkomen van beschadiging aan het gaas • Vorm van de rakelstip • scherp rasterwerk afgerond volvlakken rond bedrukken van textiel zacht harde drukdragers RKS voorwerpbedrukking Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 16 DRUKINKT Wat? Drukinkt is het medium waarbij, met behulp van een drukvorm, een afbeelding op het bedrukken materiaal wordt aangebracht. Door de eenvoud van het zeefdrukproces kunnen de meest veschillende drukpasta’s en inkten verwerkt worden Bestaat uit kleurend bestanddeel vloeibaar bestanddeel hulpstoffen Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 17 DRUKINKT • Eigenschappen • Lichtechtheid • Hechting • Dekkend vermogen • Glans • Viscositeit (vloeibaarheid) Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 18 DROGING • Soorten • Fysische droging (absorptie, verdamping, stolling) • Chemische droging (molecuulvergroting door ↗O2 ) Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 19 ZEEFDRUKMACHINE • Soorten • Flatbed halfautomaat • … Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C
ZEEFDRUK 19 Bronnen • Zeefdruk, Geïntegreerde proef, Dimitri Van Paepegem, 324.47 • Handboek voor de zeefdruk, Jan van Duppen 324.13 • Goed voor Druk, Marc Mombaerts en Misjel Vossen Lay-out en digitale opmaak Bart Lemahieu 1C