120 likes | 307 Views
Khoaù taäp huaán “Kyõ naêng thö vieän ñieän töû” Thö vieän ñieän töû - Internet. Nguyeãn Minh Hieäp, BA. MS. Coù theå truy caäp taïi website: http://www-lib.hcmuns.edu.vn/training.htm. Thö vieän ñieän töû. Ñieän töû hoùa tö lieäu Phuïc vuï thoâng tin ñieän töû
E N D
Khoaù taäp huaán “Kyõ naêng thö vieän ñieän töû”Thö vieän ñieän töû - Internet Nguyeãn Minh Hieäp, BA. MS. Coù theå truy caäp taïi website: http://www-lib.hcmuns.edu.vn/training.htm
Thö vieän ñieän töû • Ñieän töû hoùa tö lieäu Phuïc vuï thoâng tin ñieän töû • Lieân thoâng thö vieän Coâng-xooc-xiom • Côû sôû döõ lieäu aûo Thö vieän aûo
Thoââng tin ñieän töû • Thoâng tin ñieän töû laø thoâng tin ñöôïc truy caäp treân maùy vi tính • Tö lieäu ñieän töû bao goàm: • CD-ROM vaø baêng töø – CD-ROM thöôøng chöùa nhöõng cô sôû döõ lieäu chuyeân ngaønh, ñöôïc phuïc vuï rieâng leõ hay treân maïng cuïc boä • taïp chí ñieän töû – aán haønh treân maïng Internet. Thö vieän coù theå ñaët mua nhö taïp chí in vaäy vaø seõ ñöôïc caáp quyeàn login vaøo ñeå truy caäp • cô sôû döõ lieäu tröïc tuyeán – coù raát nhieàu treân maïng Internet do nhöõng tröôøng ñaïi hoïc, nhöõng cô sôû thoâng tin, vaø nhöõng coâng ty tö nhaân nhö LEXIX-NEXIS, DIALOG, vv… Cuõng nhö taïp chí ñieän töû, thö vieän coù theå ñaët mua quyeàn söû duïng • taøi lieäu khaùc treân Internet – taøi lieäu trong nhöõng web site cuûa nhöõng cô sôû chính quyeàn, tröôøng ñaïi hoïc, coâng ty, hoäi ñoaøn, vv… vieäc truy caäp thöôøng laø mieãn phí
Hình thaønh thö vieän ñieän töû • Tin hoïc hoùa thö vieän bao goàm: • Toå chöùc maïng cuïc boä trong thö vieän • Lieân keát vôùi caùc thö vieän cuøng ngaønh hay ñòa phöông • Keát noái vôùi maïng toaøn caàu INTERNET • Boå sung vaø toå chöùc saép xeáp nhöõng nguoàn tö lieäu ñieän töû • Boå sung CD-ROM vaø toå chöùc CSDL tröïc tuyeán CD-ROM • Ñaët mua nhöõng taïp chí ñieän töû vaø CSDL tröïc tuyeán thích hôïp • Hôïp nhaát caùc nguoàn thoâng tin - Phaân coâng toå chöùc saép xeáp vaø quaûn lyù theo chuû ñeà • Toå chöùc Thö vieän ñieän töû treân maïng: Toâ chöùc trang chuû vaø nhöõng trang web trình baøy nhöõng thoâng tin giôùi thieäu thö vieän; nhöõng trình ñôn ñeå truy caäp vaøo nhöõng nguoàn thoâng tin ñaõ ñöôïc quaûn lyù • Soá hoùa moät phaàn tö lieäu Thö vieän soá
WORLD WIDE WEB -WWW • TEXT: vaên baûn thöôøng hay tónh (Ñöôïc löu tröû vaø phoâ hieän nhö moät file tónh) • HYPERTEXT: sieâu vaên baûn hay vaên baûn ñoäng (Ñöôïc löu tröû vaø phoâ hieän nhö moät file ñoâng coù ñuoâi laø HTM hay HTML) • HTML - HyperText Markup Language: ngoân ngöõ soaïn thaûo sieâu vaên baûn • HTTP- HyperText Transfer Protocol: giao thöùc chuyeån taûi sieâu vaên baûn • WWW: heä thoáng client/server ñeå chuyeån taûi sieâu vaên baûn treân Internet • TRANG WEB: hay WEB: trang sieâu vaên baûn phoâ hieän treân maøn hình maùy tính • Trang nhaø/chuû -Homepage: trang sieâu vaên baûn ñaàu tieân cuûa moät ñôn vò hay caù nhaân treân maïng töø ñoù ñöôïc noái ñeán nhöõng trang sieâu van baûn khaùc • WEB SERVER: maùy chuû chöùa vaø xöû lyù thoâng tin treân web • INTRANET: maïng cuïc boä söû duïng coâng ngheä Internet • WEB BROWSER: coâng cuï duøng ñeå phoâ hieän trang WEB: Hai Web Browser thoâng duïng nhaát laø NETSCAPE vaø EXPLORER • URL - Uniform Resource Locator: ñòa chæ cuûa moät trang web • http://www.yahoo.com , http://www.oclc.org • http://www.whitehouse.gov , http://www.hcmuns.edu.vn
Taïo trang WEB • Phöông phaùp truyeàn thoáng - Duøng tag (theû): • YÙ nghóa cuûa nhöõng theû • Duøng trình soaïn thaûo NOTE PAD vaø NORTON • Phöông phaùp tröïc quan - WYSIWYG = What You See Is What You Get (Duøng Chöông trình soaïn thaûo) • Word 97: Chuyeån ñoåi file trong word thaønh HTML • Netscape Composer • FrontPage 98 • WebEdit: http://www.luckman.com.webedit/ • HomeSite: http://www.dexnet.com/homesite.html • Xöû lyù hình aûnh ñöa vaøo trang web • Duøng DESKSCAN • Duøng ADOBE PHOTOSHOP • Thöïc haønh taïo trang WEB
INTERNET: Khaùi quaùt • Internet - kho thoâng tin ñoà soä vaø haáp daãn: • Phong phuù veà noäi dung, ña daïng veà hình thöùc • Lieân keát voâ soá kho thoâng tin treân toaøn caàu • Internet - moät xaõ hoäi thoâng tin soâi ñoäng: • Phöông tieän trao ñoåi thoâng tin tieän lôïi, nhanh choùng, vaø reõ tieàn • Goùp phaàn thuùc ñaåy nghieân cöùu khoa hoïc vaø giaùo duïc ñaøo taïo • Hoaït ñoäng kinh doanh • Giaûi trí • Internet - lieân maïng maùy tính toaøn theá giôùi: • Nhu caàu truyeàn thoâng döõ lieäu baèng maùy tính • Maïng cuïc boä LAN • Lieân keát caùc maïng nhieàu quoác gia. Thoáng nhaát ngoân ngöõ chung laø TCP/IP (Transmission Control Protocol - Boä giao thöùc ñònh nghóa Internet)
INTERNET: Lòch söû • Thôøi kyø phoâi thai: • 1969 Boä Quoác phoøng Myõ xaây döïng maïng ARPANET • 1982 ARPANET söû duïng TCP/IP • 1983 Ban ñieàu haønh Internet ra ñôøi • 1985 NSFnet (Maïng National Science Foundation lieân keát 60 ñaïi hoïc Myõ vaø 3 ñaïi hoïc Chaâu AÂU) gia nhaäp Internet • Thôøi kyø buøng noå laàn 1 - keát noái: • Töø 1988 - 1990: EUnet (Maïng Chaâu Aâu), AUSSISBnet (Maïng Chaâu Uùc) vaø nhieàu quoác gia khaùc oà aït gia nhaäp Internet vaø keát noái NSFnet • Chuû yeáu laø dòch vuï Email vaø FTP phuïc vuï nhöõng nhaø nghieân cöùu • Thôøi kyø buøng noå laàn 2 - world wide web: • 1991 Tim Berners Lee phaùt minh www • 1993 59 nöôùc tham gia Internet, 15 trieäu ngöôøi duøng; 1995 coù 84 nöôùc vôùi 42 trieäu ngöôøi duøng; döï baùo naêm 2000 seõ coù 300 trieäu ngöôøi duøng • Baéc Myõ seõ toå chöùc Internet II chæ phuïc vuï giaùo duïc vaø nghieân cöùu
INTERNET: Noäi dung • Truyeàn thoâng (Communication): • Caù nhaân vôùi caù nhaân: E-mail • Dieån ñaøn nhoùm (Group Forums): Listserv, Mailing List, Newsgroup, E-journal • Söû duïng phaàn meàm töø xa (Remote Software): Telnet • Ñòa chæ, Login, Thoaùt • Hytelnet: Heä thoáng tìm kieám cho Telnet, ñöôïc toå chöùc theo chuû ñeà • Cheùp files: FTP • Khai thaùc thoâng tin daïng Text theo heä thoáng menu: GOPHER • Khai thaùc thoâng tin daïng sieâu vaên baûn: WWW
INTERNET: Truy caäp • Doø tìm (browsing) • Vaøo moät ñòa chæ URL cuï theà • Danh saùch caùc ñòa chæ URL (bookmark) • Duøng caùc Search Engines: • Yahoo - www.yahoo.com • Altavista - www.altavista.digital.com • Infoseek - www.infoseek.com • Excite - www.excite.com • WebCrawler - www.webcrawler.com
Nhöõng vaán ñeà trong vieäc thaønh laäp moät TVÑT hieän nay • 1. Qui moâ cô sôû thö vieän - Kinh phí ñeå baûo trì vaø nuoâi döôõng heä thoáng • 2. Ñaøo taïo nhaân söï ñeå quaûn lyù Thö vieän ñieän töû • 3. Phaàn meàm quaûn lyù thö vieän • (Xem “Soå tay quaûn lyù thoâng tin - thö vieän” trang 259)
Taøi lieäu tham khaûo • [ 1 ] Soå tay quaûn lyù thoâng tin - thö vieän / Nguyeãn Minh Hieäp • chuû bieân. - TP HCM : Ñaïi hoïc Quoác gia, 2002. • [ 2 ] Toång quan khoa hoïc thoâng tin vaø thö vieän / Nguyeãn Minh Hieäp, Leâ Ngoïc Oaùnh, Döông Thuùy Höông. - TP HCM : Ñaïi hoïc quoác gia, 2001. •