190 likes | 485 Views
Ligantlar. Lewis bazlarıdır, merkez atoma verici atomları ile bağlanır. Verici atom türleri - P atomu fosfinler - N atomu aminler, nitro, piridin(py) -O atomu akua, OR - -S atomu SR - , SO x -organik bileşikler aromatikler, olefinler, alkiller v.s.
E N D
Ligantlar Lewis bazlarıdır, merkez atoma verici atomları ile bağlanır. Verici atom türleri - P atomu fosfinler - N atomu aminler, nitro, piridin(py) -O atomu akua, OR- -S atomu SR-, SOx -organik bileşikler aromatikler, olefinler, alkiller v.s. Ligantların Sınıflandırılması ● Diş sayısına göre Monodentat =tek dişli ligant Bidentat= iki dişli ligant Tridentat= üç dişli ligant Multidentat = çok dişli ligant Şelat yapan ligantlar: merkez atomuna birden çok donör atomu ile bağlanabilen ligantlar
Verici-alıcı türlerine göre • verici (sadece) • En > NH3 • alkiller (metil, etil, propil v.s.) • verici (dolu p orbitalleri) • H2O > F- > RCO2- > OH- > Cl- > Br- > I- • alıcı • CO, CN- > phen > NO2- > NCS- • Elektronik yapılarına göre • - Bir elektron verici H , metil, etil, propil.. • - İki elektron verici NH3, H2O, CO, etilen, py • - Üç elektron verici NO, allil (H2C=CH-CH2 ) • - Dört elektron verici bütadien • - Beş elekton verici siklopentadienil (Cp)
Ligantların adlandırılmaları Anyonik ligantların sonuna “o” takısı konur -bromo, kloro, karbonato, sülfato Nötral ligantlar takı almaz -etilendiamin, fosfin, metilamin, dimetilamin Radikallerin sonuna “il”takısı getirilir -fenil, metil, etil, siklopentadienil Bazı ligantlar özel ada sahiptir -karbonil, nitrozil, ammin, akua Köprü ligantlar μ(mü) ile gösterilir Delokalize bağlar η (eta) ile gösterilir
Ligant sayısını veren önekler • ikinci grup öneklerin kullanıldığı yerler • Büyük ve karmaşık ligantlarda • Önek içeren ligantlarda
C O nötral ligantlar karbonil NO nitrozil NH3 ammin PPh3 trifenilfosfin H2O akua SR2 tiyoeter
Anyonik ligantlar S-2 tiyo HS¯ merkapto O2-2perokso N-3 nitrido NH2¯amido NH -2imido N3¯azido NO2¯ nitro ONO¯ nitrito CN¯siyano OCN¯ siyanato H¯ hidro (hidrido) O-2 okso OH¯hidrokso F¯floro Cl¯kloro Br¯bromo I¯iyodo NO3-2 nitrato ClO3¯ klorato C2O4-2oksalato SO4-2sülfato SO3-2sülfito CH3COO-asetato S2O3-2tiyosülfato CO3-2karbonato NHOH¯hidroksilamido N C S izotiyosiyanato S C N tiyosiyanato
CH2 K+ CH2 p – bağlı ligantlar Çok katlı (çift ve üç katlı) bağlar Lewis bazı gibi davranır CR RC H2C CH2 - Cl Cl Pt Cl [PtCl3(2-C2H4)]- η2-C2H4: etilenin metale iki C atomu ile bağlandığını gösterir
Nötralikidişli ligantlar e.g. [PtCl2(en)] beşüyeli şelat kare düzlemkompleks 1,2-diaminoetan = etilendiamin = en 1,2-difenilfosfinetan dppe 2,2'-bipiridin bpy 1,10-fenantrolin phen Şelat yapan ligantlar merkez atomuna daha kuvvetli bağlanır
Anyonikikidişli ligandlar asetato = ac- oksalato = ox2- p-vericiikidişli ligant Pd(II)-oksimkompleksi [Fe(CO)3(h4-C4H6)]
Üçdişli ligantlar: üç donör atomlu dietilentriamin dien 2,2':6',2"-terpiridin tpy 1,4,7-triazosiklononan makrosiklik ligant makrosiklik ligantlar, en az 3 verici atomuna ve en az 9 halka atomuna sahiptir
Dörtdişli ligantlar tris(2-aminoetill)amin tren porfirin fitalosiyanin
Çokdişli ligantlar etilendiamintetraasetato EDTA Hekzadentat
weak strong complexes strong complexes complexes Hard donor atoms Soft donor atoms e.g. NH3, H2O, OH-, CO32- CO, PPh3, C2H4, SRH, CN-, SCN- Small donor atoms Electronegative Not very polarisable Larger donor atoms Less electronegative Easlily polarisable "Hard" metals Soft metals e.g. Fe(III), Mn(II), Cr(III) Small metals (1st row) High oxidation state e.g. Ag(I), Cu(I) Larger metals (2nd + 3rd row) Low oxidation state