1 / 21

PECYN ADOLYGU CWESTIWN 1B

PECYN ADOLYGU CWESTIWN 1B. GRAMADEG CY3. Pecyn Adolygu Gramadeg. Bydd tri cwestiwn yn yr adran Gramadeg : Cwestiwn 1a): Bydd rhaid i chi lunio brawddeg i ddangos yn eglur ystyr a defnydd : B erfau Arddodiaid Idiomau Cysyllteiriau Cymalau Cwestiwn 1b):

kamana
Download Presentation

PECYN ADOLYGU CWESTIWN 1B

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. PECYN ADOLYGU CWESTIWN 1B GRAMADEG CY3

  2. PecynAdolyguGramadeg • Byddtri cwestiwnyn yr adranGramadeg: • Cwestiwn 1a): • Byddrhaidi chi luniobrawddegiddangosyneglurystyr a defnydd: • Berfau • Arddodiaid • Idiomau • Cysyllteiriau • Cymalau • Cwestiwn 1b): • Cywirodau wall mewnbrawddeg a nodi’rrheswmdrosgywiro. • Cwestiwn 1c): • Cywirodeggwallmewnparagraff. Gall y camgymeriadaugynnwys: • Treiglo • Berfau • Rhagenwau • Sillafu ac atalnodi • Troadauchwithig / idiomau • Camsillafu • Cymalau Poblwc!

  3. TABL TREIGLADAU BERFAU Y ModdMynegol

  4. Rhagenwau a threigladau RhagenwauDibynnolBlaen h.y. Dyma’rrhagenwausy’ndibynnuareraillyn y frawddeg: Rheolau: • Ceirtreigladmeddalarôl y rhagenwdibynnolblaen, trydyddunigolgwrywaidd ‘ei’. • Ceirtreigladmeddalarôl y rhagenwdibynnolblaen, ail unigol ‘dy’. • Ceirtreigladtrwynolarôl y rhagenwdibynnolblaen, cyntafunigol ‘fy’. • Ceirtreigladllaesarôl y rhagenwdibynnolblaen, trydyddunigolbenywaidd ‘ei’. • Hefyd: • bodfi > fy mod = Y rhagenwdibynnolblaencyntafunigol ‘fy’ sy’ngywir o flaen y ferf ‘bod’ ermwyndynodimeddiant. Ceirtreigladtrwynolarôl y rhagenwdibynnolblaen, person cyntafunigol ‘fy’. • eugilydd > ei gilydd =Erbod y frawddegynsôn am fwy nag un person y rhagenwdibynnolblaen, trydydd person unigol ‘ei’ sy’ngywirgyda ‘gilydd’. Mae’neithriadi’rrheol. • CENEDL ANGHYWIR = • e.e. • Mae’rferchyncyfleu ei deimladauiddynnhw’negluriawn.

  5. Bydd ei mhamyngwrthodmyndisiopa. RHAGENW MEWNOL + YCHWANEGU ‘H’ Bu Alawynalltudo’iardal am ugainmlynedd. CENEDL ANGHYWIR – RHAGENW MEWNOL Gwelodd y barddlawero’ugerddimewncylchgronau. CAMSILLAFU Rydwiwedicyraeddtudalenolafo’rllyfr.

  6. Y fannod Rheol: Mae enwaubenywaiddunigolyntreiglo’nfeddalarôl y fannod. e.e. Y bais, y gath • Ceireithriadi’rrheolhon: nidywgeiriaubenywaiddunigolsy’ndechrau â ll a rhyntreiglo’nfeddalarôl y fannod. • e.e. y + llynges = y llyngesnid y lynges • y + rheol = y rheolnid y reol • Nidywenwgwrywaiddunigolyntreiglo’nfeddalarôl y fannod. = e.e. Y ci • Nidywenwlluosogyntreiglo’nfeddalarôl y fannod. = e.e. Y merched CENEDL Y RHIFOLYN Mae gen idri cath.

  7. Rhifolion a threiglad • Rheol: Mae enwbenywaiddunigolyntreiglo’nfeddalarôl y rhifolynun. • e.e. Un gathddu, un gathwen. • Rheol: Erbodenwbenywaiddunigolyntreiglo’nfeddalarôl y rhifolynun, maeenwsy’ndechrau â ‘ll’ neu ‘rh’ yneithradi’rrheol. • e.e. Mae gen iun raw. • Nidywenwgwyrwaiddunigolyntreiglo’nfeddalarôl y rhifolyn un. • e.e. Un bwrddoeddyn y dosbarth. • Mae enwgwrywaidd/ benywaiddyntreiglo’nfeddalarôl y rhifolyndau/dwy. • e.e. Mae gan y diafolddauben. • Mae gen iddwyfraicha dwygoes. • Mae blynedd, blwydd ac weithiaudiwrnodyntreiglo’ndrwynolarôlsaith/wyth. • e.e.Saithbunt gostiodd y bwyd. • RoeddAlan yn yr ysgol â mi saithmyneddynôl. • Ceirtreigladmeddalarôl y rhifolynsaith/wyth. • e.e. MewnwythmlyneddbyddafynmyndiAwstraliaifyw.

  8. Pe / Os • Os byddennhwhebildiobyddennhwwediennill. • Cewchdeganhenopebyddaiwedi ei brynuyn y farchnadleol. Mae / Mai Mae – berf, 3ydd unigol Mai = cysylltair Dymagerddoriaethnachlywaiserioedondgwnmaeefyw’rcyfansoddwr. • Rydwi’nsicrmae’nmyndigroesi’rllinellyn y gêmheddiw.

  9. Treigladauarôlarddodiaid Pwrpasarddodiaidywdangos y berthynasrhwnggair (e.e. berf) ac enw/rhagenw e.e. Mae’rgathary mat. Mae’rgadair o dan y bwrdd. TREIGLAD TRWYNOL Mae treigladtrwynolmewnenwaulleoeddsy’ndodynsytharôl ‘yn’ Sylwchfelmae’r ‘yn’ ynnewidweithiau: Rheol: Ceirtreigladtrwynolarôl yr arddodiad‘YN’ TREIGLAD LLAES Rheol:Ceirtreigladllaesarôl yr arddodiaid: â / gyda /tua TREIGLAD MEDDAL Rheol:Ceirtreigladmeddalarôl yr arddodiaid:

  10. Arddodiaid • Rhedegarddodiaidynanghywir • Gofalwcheichbodynrhedeg yr arddodiaidyngywir: • e.e.Mae’rdynynperthyniddofi • iddofi > imi • Rheol: Mae’rarddodiad ‘i’ wedi ei redegynanghywiryma • Defnyddio’rarddodiaidanghywir • e.e.Rwy’nmyndi’rmeddyg • i’rmeddyg > at y meddyg • Rheol: Mae’rarddodiadanghywirwedicael ei ddefnyddio.Mynd at berson yr ydych a myndi le. Dylanwadcyfieithuuniongyrcholo’rSaesnegywhyn. • Camleoliarddodiaid • e.e. Blewytti’ndodo? • Oblewytti’ndod? • Rheol: Mae’rarddodiadwedicael ei gamleoli. Ni ddylidgorffenbrawddeggydagarddodiaid Cyfieithuuniongyrcholo’rSaesneg Byddaipethau’n well pebyddennhwwedigweithio’rbroblemallan. Gweithio’rbroblemallan > datrys y broblem Rheol: Cyfieithiaduniongyrcholo’r idiom Saesneg. Dyliddefnyddio’rffurfGymreig. 2. Mae’nhawddiddehongli. Hawddiddehongli > hawdddehongli Rheol: Cyfieithiaduniongyrcholo’rSaesnegyw ‘iddehongli’. Mae berfenwSaesnegyncynnwys y gair ‘to’. Ni ddylidcyfieithu ‘to’ i’rGymraeg. Nidoesangen yr arddodiad ‘i’ yma felly. 3. ’Rydwiwedicyrraedd y dudalenolafo’rllyfr. ydudalen > tudalen Rheol: Nidoesangen y fannod. Effaithcyfieithuuniongyrcholo’rSaesnegywhyn.

  11. Y SANGIAD Ceirtreigladmeddalarôl y sangiad: e.e. • Gwelais, arôldychwelyd, tomen o sbwrielyn y geginflêr. 2. Gwelir, arddyddSul, teuluoeddynmynd am dro. • PRIFLYTHYREN • Mae angenllythyrenfawrienwpriode.e. Siôna Siân NEGYDD ANGHYWIR Chlywaisimo’rgwcwelenigannifûmyncerddedyn y wlad. TREIGLO AR ÔL Y NEGYDD Chlywaisimo’rgwcwelenigannabûmyncerddedyn y wlad.

  12. NEGYDDU ANGHYWIR 1 Dywedodd hi wrth ei mamfod dim ysgolyfory. 2 Hoffwnymddiheuroi chi bodfiddimwedigorffen y gwaith. 3 Derbyniais y feirniadaethfy mod iddimyngweithio’nddigoncaled. 4 Welaisimo’rliliwenfachelenigannifûmyncerddedyn y wlad. 5 Byddemni’ndeall y cerddipebyddai’rbeirddddimyndefnyddiocynghanedd. 6 Fe adwaenonnhw ei gilyddyn yr orsafereubodnhwddimwedicyfarfodcynhynny. 7 Mae’rheddluhebwedidatgeluenw’rferch a gyhuddwyd. 8 Ysgrifennoddlythyrddoeiswyddfa S4C yncwynobod dim digon o raglenniargyferpoblifanc. 9 Mae’ndebygnifyddantyn yr ysgolgannadyw’rbwsynfodloneucodiyn y pentref. 10 Phrynaisimo’rtŷddoe am fod dim arian gen i. 11 Clywaisi mo John yngweiddiar y Prifathro, onddywedoddwrthaimaiynGymraegroeddyngweiddi. 12 Prynaisimo’rsgertddoe am nadoeddarian gen i. 13 Cwrddaisimo’rdyn a fu’nbywmewnbwthyn.

  13. Ansoddair + enwbenywaiddunigol: • e.e. Mae honynystafellcul. Ansoddair + enwgwrywaiddunigol: e.e. Mae Peroyngiddel. Ansoddair + enwlluosog: e.e. Maentynddynionolygusiawn. Enw + yntraethiadol Mae POBenw’ntreiglo’nfeddalarôl ‘yn’ traethiadol – enwaugwrywaidd, benywaidd a lluosog. e.e. ENW BENYWAIDD = merch > ynferch ENW GWRYWAIDD = bachgen > ynfachgen ENW LLUOSOG = merched > ynferched e.e. Mae Steffanyndisgyblcydwybodol.

  14. Mae ANSODDAIR yntreiglo’nfeddalyn y traethiadarôl‘yn’: e.e. Mae’rgwpanynpoeth. OND: Nidoestreigladosyw’ransoddairyndechraugyda’rgytsain‘ll’neu‘rh’. e.e.Mae fyngwaithynragorol. CENEDL YR ANSODDAIR DANGOSOL e.e. Cafodd y bachgena’ifrawdwobr y flwyddyn hwnnw. CENEDL Y RHAGENW DANGOSOL e.e. Hwnyw’rflwyddynorau.

  15. Berfau Cwestiwn 1 b) Amseranghywir y ferf – e.e. Clywaffod y bwydynddaynoneithiwr. clywaf > clywais Rheswm: Mae amseranghywir y ferfwedicael ei ddefnyddio. Mae angenamsergorffennol y ferfyn y person cyntafunigolganfod y weithredwedidigwyddyn y gorffennol (neithiwr). 2. BerfAmhersonol v BerfBersonol BerfauPersonol yr AmserPresennol = -af -wn -i -wch -a -ant BerfAmhersonol yr AmserPresennol = -ir e.e. Gwelir y barddlawero’igerddimewncylchgronau. Gwelir > Gwêl Rheswm: Nidberfamhersonolsydd ei angenyma am fod y ferfyncyfeirio at berson. Dyliddefnyddio’rtrydydd person unigolyn yr amserpresennol. 3. Terfyniadanghywir y ferf o fewn yr un amser e.e. Gwyddaffodllawer o drysorauyn yr amgueddfa y maepoblleolynymddiddoriynddynt. gwyddaf > gwn Rheswm: Mae ffurf y ferfynanghywir. Y person cyntafunigol, amserpresennol y berfenw ‘gwybod’ sy’ngywir.

  16. Berfau Pan aethi’rdrefmae hi wedigweldanrhegionyn y siopau. DIM TREIGLAD AR ÔL BERF AMHERSONOL e.e. Gwelirfod yr haul ynmachludynawr . ARDDODIAID A BERFAU e.e. Peidiwch a pharcioyma. Am restr lawn o’rarddodiaidsy’ndilynberfau/berfenwaupenodolgweler y daflen ‘arddodiaid’ rydychwedi’igaelynystod y tymor.

  17. GEIRYN GOFYNNOL ‘A’. Dyliddefnyddio’rgeiryngofynnol ‘a’ iofyncwestiwnanuniongyrchol. e.e. A gyrhaeddidicynte? A ruodd y llewdrwy’rnos? • Wniddimosydi hi wediysgrifennuynglŷnâ’rachos. Os defnyddir y geiryngofynnol ‘a’ iofyncwestiwn, mae’rferfsy’n ei ddilynyntreiglo’nfeddal. e.e. A plannaffi’rsyniadyn ei benaipeidio? Cofiwch y gall camgymeriadfodyngamgymeriadsillafuhefyd!

  18. CYSYLLTEIRIAU Cysylltairywgairsy’ncysylltudaubethâ’igilydd. e.e. SiônaSiân CYSYLLTAIR – TREIGLAD MEDDAL Mae enw/berfenw/ansoddairyntreiglo’nfeddalarôl y cysylltair ‘neu’: e.e. Cochneubinc? • Beirodduneugochsyddorau gen ti? CYSYLLTAIR – TREIGLAD LLAES Mae’rcysylltair â (as), a (and), oni / osna, naynachositreigladllaes. e.e. Mae gen igi a chath. Cysylltair - a/ac ac = cysylltair – o flaengeiriausy’ncychwyn â llafariad e.e. Afalacoren a = cysylltair – o flaengeiriausy’ncychwyn â chytsain e.e. SionaSian Mae’rcysylltair ‘a’ ynachositreigladllaes: p >ph e.e. papur a phensel t > the.e. crys a thei c > che.e. car a cheffyl

  19. TREIGLAD MEDDAL = • Maeyntraethiadolynachositreigladmeddal: • Mae Elwynynddyndiog= Mae’renw ‘dyn’ yntreiglo’nfeddalyn y traethiadarôl ‘yn’. • NidywMorysynddiolchgar am ddim= Mae’ransoddair ‘diolchgar’ yntreiglo’nfeddalyn y traethiadarôl ‘yn’. EITHRIAD: Nidyw‘ll’ a ‘rh’yntreigloyn y traethiadarôl‘yn’. e.e. ll: A yw’rlletyhwnynllecyfforddus? rh:Mae’nrhawgadarn. Gwrthrychyw’r un y digwydd y gweithgareddiddo. • e.e.Taflodd y bachgeny garregyngaledermwyntorri’rffenestr. gwrthrych GWRTHRYCH BERF GRYNO Ffurfgryno: Canodd y gân. Ffurfgwmpasog: Yr oeddefyncanucân. Mae gwrthrychberfgrynoyntreiglo’nfeddal: e.e. Cynlluniaupontyddi’rcyngorlleol.

  20. NEGYDDU Brynaisimo’rtŷddoe am fod dim arian gen i. RHAGENW PERTHYNOL Beth yw’rrhagenwperthynol? Mae rhagenwperthynolyngwneudynlleenwmewnbrawddeg, pan mae’renw ei hunwedidigwyddyn y frawddegynbarod. Erenghraifft: Dyma’rbachgen. Torrodd y bachgen y ffenestr. Dyma’rbachgena dorrodd y ffenestr. Mae berfyntreiglo’nfeddalosyw’ndilyn y rhagenwperthynol ‘a’. e.e. Dyma’rbachgen a plannodd yr arddi mi.

  21. RhagenwPerthynol y, yr, ’r 1. Mae angendefnyddio’rrhagenwperthynol y/yr/’r cynarddodiadpersonol e.e. Hwnyw’r car yreisteddodd yr eliffantarno. Hwnyw’rdyn a eisteddodd yr eliffantarno. 2. Mae angendefnyddio’rrhagenwperthynol y/yr/’r cynrhagenwpersonol e.e. Dyma’rdynygwelaisei gar yn yr afon. Dyma’rdyn a welais ei gar yn yr afon. 3. Mae angendefnyddio’rrhagenwperthynolcynberfyn y dyfodolneu’ramodol e.e. Dyma’rdyny byddhi’n ei briodi.

More Related