400 likes | 662 Views
Postępowanie Sądowoadministracyjne. Zasady Postępowania Sądowoadministracyjnego. Dostępu do Sądu Dwuinstancyjności Legalności U dzielania pomocy stronom Zasad równości stron Jawności Ekonomii procesowej Kontradyktoryjności i oficjalności. Zasada dostępu do Sądu.
E N D
Zasady Postępowania Sądowoadministracyjnego • Dostępu do Sądu • Dwuinstancyjności • Legalności • Udzielania pomocy stronom • Zasad równości stron • Jawności • Ekonomii procesowej • Kontradyktoryjności i oficjalności
Art. 45 ust. 1 oraz art. 184 Konstytucji • Zasada ta oznacza prawo uruchamiania postępowania przed sądem jako organem niezależnym, bezstronnym i niezawisłym • Zasada dostępu do sądu znajduje odzwierciedlenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tym sensie, że każdy podmiot ma prawo wystąpić do sądu administracyjnego przeciw każdej formie działania administracji publicznej, jeśli działanie to określa władczo pozycję tego podmiotu
Art. 78 oraz 176 ust. 1 Konstytucji RP; art. 2 p.u.s.a • Zasada ta oznacza ona, że każda ze stron postępowania ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji • Zasad ustanawia jedynie prawo do podmiotowe dla określonych uczestników postępowania, nie przesądza zaś o kształcie konkretnego postępowania. O tym czy postępowanie będzie się toczyło rzeczywiście w ramach dwóch instancji decydują sami zainteresowani.
Art.1 par. 2 p.u.s.a • Nakazuje ona organom prowadzącym postępowanie działać w oparciu o przepisy prawa oraz stać na straży praworządności, tj. kontrolować przestrzeganie prawa przez uczestników postępowania • W postępowaniu sądowoadministracyjnym ma ona postać kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Kontrola ta sprawowana jest wyłącznie pod względem zgodności z prawem, czyli legalności, ale nie pod względem celowości.
Art. 6 p.p.s.a. • Zasada ta odnosi się jedynie do stron występujących w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego. Sam fakt posiadania przez stronę pełnomocnika nie zwalnia sądu z obowiązków wynikających z tej zasady jeżeli pełnomocnikiem nie jest adwokat lub radca prawny. • Sąd administracyjny powinien udzielać takim stronom potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbania ich dokonania
Obowiązek udzielania takich wskazówek i pouczeń odnosi się jednak tylko do czynności procesowych na danym etapie postępowania i w powstałej sytuacji procesowej
Art. 140, art. 70 p.p.s.a. • Przykładowo pouczenia dotyczą: • -Terminu i sposobu wniesienia środka zaskarżenia • -skutków niezgłoszenia zmiany miejsca zamieszkania.
Każda ze stron procesu ma w nim jednakowe możliwości wpływania na jego przebieg i jednakowe środki realizacji i ochrony swych interesów • W PSA tylko jedna ze stron – administrowany – może spowodować szczęcie postępowania; administrującemu nie służą żadne uprawnienia w tym zakresie, może jedynie zainspirować prokuratora
W toku postępowania organ administracji i jednostka są równoprawni – naruszenie zasady równego traktowania wystarcza do uchylenia orzeczenia przez NSA, a nawet może prowadzić do nieważności postępowania • Najlepszym dowodem równości stron psa jest posługiwanie się w przepisach określających uprawnienia i obowiązki uczestników procesu nazwą „strona” lub „strony”
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; art. 6 ust 1 Eur. Konwencji o ochronie Praw Człowieka; art. 10 p.p.s.a. • Zasada jawności dotyczy całego wymiaru sprawiedliwości. • Zgodnie z p.p.s.a. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej – posiedzenia sądowe są jawne a sąd orzekający rozpoznaje sprawę na rozprawie. Również w przypadkach, w których przepis szczególny przewiduje rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, sąd może skierować ją na posiedzenie jawne, wyznaczając rozprawę.
Okoliczności obligujące sąd do zarządzenia odbycia posiedzenia przy drzwiach zamkniętych • - wzgląd na moralność • - bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny • - ochrona tajemnicy państwowej lub służbowej • - na wniosek strony: - ochrona jej życia prywatnego lub inny ważny interes prawny
Art. 61 Konstytucji RP • Zasada jawności obejmuje prawo dostępu stron do akt postępowania
Art..45 Konstytucji RP, art. 7 p.p.s.a. • Zapewniona w Konstytucji w postaci postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki. • W p.p.s.a. Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
Ustawa przewiduje szereg rozwiązań szczegółowych mających na celu realizację tej zasady. Służą temu zwłaszcza regulacje dotyczące ustanawiające: • - postępowanie mediacyjne i uproszczone • - możliwość otworzenia na nowo rozprawy na zasadzie kontynuacji poprzedniej, a więc bez konieczności powtórzenia czy ponowienia czynności procesowych
W czystej wersji – obliguje sąd do działania wyłącznie na wniosek stron i pozycji biernej – gromadzenie i rozpoznanie materiału dowodowego uzależnione jest od aktywności stron • Przed sądem występują strony o spornych interesach • W p.p.s.a. obowiązuje w wersji ograniczonej – uruchomienie postępowania wyłącznie na wniosek uprawnionej strony, rozpoznanie – z zachowaniem uprawnień stron do inicjowania czynności sądu, ale przy równoczesnym zobowiązaniu sądu do rozpatrzenia zgodności z prawem działania administracji z własnej inicjatywy – obowiązuje zasada oficjalności
Formy działalności administracji kontrolowane przez sądy administracyjne
Art. 3 p.p.s.a. • Obecnie katalog działań administracji, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego, jest bardzo szeroki. Obejmuje on następujące kategorie aktów i czynności: • - decyzje administracyjne • -postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym: • a.) od których w postępowaniu administracyjnym przysługiwało zażalenie
b.) kończące postępowanie w danej instancji • c.) rozstrzygające sprawę co do istoty • - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, od których przysługiwało zażalenie np. postanowienie o oddaleniu skargi na czynności organu egzekucyjnego i egzekutora.
Inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Do tej kategorii aktów i czynności zalicza się : 1.) określone czynności materialno- techniczne, np.: - czynność zameldowania - akt stanu cywilnego - akt rejestracji / np. podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą/ - ustalenie opłaty za wydanie zezwolenia
2.) czynności polegające na tym, że organ administracji publicznej odmawia uznania czyichś uprawnień lub obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawnych. • - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach
akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej Akty prawa miejscowego organów jst to przede wszystkim: - uchwały wykonawcze sejmiku województwa, rady powiatu, rady gminy - uchwały porządkowe rady powiatu, rady gminy - zarządzenia porządkowe zarządu powiatu, wójta burmistrza prezydenta miasta
Do aktów prawa miejscowego terenowych organów administracji rządowej należą zwłaszcza: • - Rozporządzenia wykonawcze i porządkowe wojewody • - zarządzenia wykonawcze i porządkowe niektórych organów rządowej administracji niezespolonej, np. dyrektora urzędu morskiego
- Inne niż akty prawa miejscowego akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej • Do tej kategorii aktów należą: - akty określające wewnętrzny ustrój gminy, powiatu, sołectw, dzielnic osiedli, organizację urzędów i instytucji gminnych i powiatowych, a także zasady i tryb korzystania z gminnych i powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (statuty, regulaminy organizacyjne) - akty planowania ( np. plany zagospodarowania przestrzennego, uchwały budżetowe) - uchwały o charakterze indywidualnym, realizujące przekazaną gminie lub powiatowi część władztwa państwowego, podejmowane np. w sprawie współdziałania z innymi jednostkami samorządu terytorialnego, herbu gminy lub powiatu, nazw ulic i placów publicznych, nadania honorowego obywatelstwa gminy
- akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego • - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej • - Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Art. 4 p.p.s.a. • Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Art.. 5 p.p.s.a • Sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach: • 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; • 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; • 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa;
4) wiz wydawanych przez konsulów, z wyjątkiem wiz wydanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, • 5) zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego wydawanych przez konsulów.
Akta sprawy, art. 12a p.p.s.a • Dla każdej sprawy z zakresu postępowania sądowoadministracyjnego, tworzy się akta. Akta mogą być tworzone i przetwarzane także z wykorzystaniem technik informatycznych. • Akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt.
Akta wszystkich zakończonych prawomocnie spraw sądowoadministracyjnych przechowuje się we właściwym sądzie administracyjnym przez okres niezbędny ze względu na rodzaj i charakter sprawy oraz znaczenie materiałów zawartych w aktach jako źródła informacji. • Po okresie przechowywania w sądzie akta sprawy podlegają przekazaniu do właściwych archiwów państwowych albo zniszczeniu.
Związanie wyrokiem karnym, art. 11 p.p.s.a. • Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.