621 likes | 1.61k Views
ORGAN NAKLİ ve ORGAN BAĞIŞI. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Organ Doku Nakli ve Diyaliz Hizmetleri Daire Başkanlığı ERZURUM ORGAN ve DOKU NAKLİ BÖLGE KOORDİNASYON MERKEZİ Dr. Fatih KACIROĞLU. ORGAN NAKLİ NEDİR ?. Hastalıklar nedeniyle,
E N D
ORGAN NAKLİveORGAN BAĞIŞI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Organ Doku Nakli ve Diyaliz Hizmetleri Daire Başkanlığı ERZURUM ORGAN ve DOKU NAKLİ BÖLGE KOORDİNASYON MERKEZİ Dr. Fatih KACIROĞLU
ORGAN NAKLİ NEDİR ? Hastalıklar nedeniyle, görev yapamayacak derecede hasar gören organ(lar) yerine, sağlam organ(lar)ın(*), cerrahi işlemle takılarak hastanın tedavi edilmesi
Nakil yapılan organlar: -Böbrek -Karaciğer -Kalp -Akciğer -Pankreas -İnce barsak Nakil yapılan dokular: -Kalp kapağı -Kornea -Kemik -Kemik iliği -Tendon -Deri ÜLKEMİZDE HANGİ ORGANLARIN ve DOKULARIN NAKLİ YAPILMAKTADIR ?
DÜNYADA ORGAN VE DOKU NAKLİNİN TARİHÇESİ • 1902 yılı ViyanaDr.William J.Ullman hayvanlar üzerinde böbrek nakli • 1933 yılı Sovyetler Birliği Dr. Ellen Voronov kadavradan böbrek nakli • II.Dünya Savaşında doku nakilleri • 1964 ABD Richard Herrick ilk karaciğer nakli, • 1967 ABD kalp nakli
TÜRKİYE’DE ORGAN VE DOKU NAKLİTARİHÇESİ • 1969 KALP NAKLİ(başarısız) • 3 kasım 1975 CANLI DONÖRDEN BÖBREK NAKLİ • 1978 KADAVRADAN BÖBREK NAKLİ • 1988 KADAVRADAN KARACİĞER NAKLİ • 1989İLK BAŞARILI KALP NAKLİ • 1990 CANLI AKRABADAN KISMİ KARACİĞER NAKLİ • 1991 KALP KAPAĞI NAKLİ • 1998 KADAVRA KARACİĞERİ İKİYE BÖLÜNEREK İKİ KİŞİYE NAKLİ.
ORGAN NAKLİ KİMDEN YAPILIR? Canlı Kadavra(ölmüş kişi)
CANLI DONÖR (VERİCİ) • İhtiyacı olan hastaya organını veren yaşayan kişi • Böbrekve Karaciğercanlıdan nakil yapılabilen organlardır • Kemik İliği canlıdan nakil yapılabilen dokudur
KADAVRA DONÖR • Beyin Ölümü Gerçekleşmiş, • Organları Bağışlanmış kişi
CANLIDAN ORGAN NAKLİ • Organ naklinde en son başvurulacak çaredir. • Ülkemizde en çok yapılan nakil şeklidir
CANLIDAN ORGAN NAKLİ • Alıcının dördüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarından yapılabilir. • Doku gurubu uyumu aranmayabilir • Bu kapsam dışında kalan organ ve doku verici adaylarının durumları, 27512 sayılı resmi gazetede yayınlanan yönetmelik değişikliğine göre kurulan Etik Kurulla belirlenir.Bu kurul İl Sağlık Müdürlüğünün bünyesindedir. • Çapraz nakillerde Etik Kurul onayına gerek yoktur
BÖBREK NAKLİNDE ORGAN KAYNAKLARI İNGİLTERE TÜRKİYE
BEYİN ÖLÜMÜ NEDİR? • Tüm beyin ve beyin sapı fonksiyonlarının tam ve geri dönüşümsüz kaybıdır. • Artmış kafa içi basınç veya kardiak arrest nedeniyle beyne kan ve oksijen sunumunun 8 dakikadan fazla durması sonucu gelişir
BEYİN ÖLÜMÜ NEDİR? Beyin ölümü hayatın geri dönüşümsüz sona ermesidir.Solunumve kalp atımları yapay olarak kısa bir süre daha sürdürülebilir, ama beyin fonksiyonları yapay olarak sürdürülemez
BEYİN ÖLÜMÜ NEDENLERİ • Kafa Travmaları % 43 • Beyin Kanamaları % 42 • Beynin Oksijensiz kalması %8,5 • Primer Beyin Tümörü % 1,5 • Diğer (enfeksiyon..) % 5
Hepimizin donör(organ vericisi) olma ihtimali var Hepimizin organ bekleyen hasta olma ihtimali var
BEYİN ÖLÜM KRİTERLERİ-1 1-Bilincin tam kaybı(geri dönüşümsüz koma) 2-Kendiliğinden olan hareketlerin bulunmaması 3-Ağrılı Uyaranlara Cevap Alınamaması 4-Doğal Solunumun Bulunmaması
BEYİN ÖLÜM KRİTERLERİ-2 5-Beyin Sapı Reflekslerinin Tamamen Kaybolması -Gözbebekleri ışığa yanıtsız ve geniş(4-9mm) -Kornea refleksinin yokluğu -Vestibulo-oküler refleks yokluğu -Okülosefalik refleks yokluğu -Faringeal ve Trakeal refleks yokluğu
BEYİN ÖLÜM KRİTERLERİ-3 7-Apne Testi
BEYİN ÖLÜMÜ TANISI ALMIŞ HASTALARIN HİÇBİRİSİ HAYATA DÖNMEMİŞTİR. (Jennett,B.Br.J.Anaesth 53:1111,1981)
29.5.1979 tarih, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun Beyin ölümü ‘tıbbi ölüm’ olarak kabul edildi Bölüm III. Ölüden Organ ve Doku Alınması 11. Madde; “Tıbbi ölüm hali, bilimin ülkede ulaştığı düzeydeki kuralları ve yöntemleri uygulamak suretiyle; kardiyolog, nörolog, nöroşirürji, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanından oluşan 4 kişilik hekimler kurulunca oy birliği ile saptanır”.
(*)Beyin Ölümü Belirleme Zamanı Beyin ölümü kararı mümkün olan en kısa zamanda alınmalıdır. Beyin ölümünün erken tespiti, kullanılabilir organ oranını arttırmaktadır. Çünkü beyin ölümünden sonra primer patoloji ve mevcut travma otonomik fırtına Sebebiyle organ fonksiyonlarında bozulma başlar
İyi bir transplantasyon, ancak iyi korunmuş bir organla mümkündür!
AİLEDEN İZİN ALINMASI 29.5.1979 tarih, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanuna göre ; Ölüden Organ ve Doku Alma Koşulu ve Cesetlerin Bilimsel Araştırma İçin Muhafazası Madde 14 -Bir kimse sağlığında vücudunun tamamını veya dokularını, tedavi,teşhis ve bilimsel amaçlar için bıraktığını resmi veya yazılı bir vasiyetle belirtmemiş veya bu konudaki isteğini iki tanık huzurunda açıklamamış ise sırayla eşi,reşit çocukları,ana veya babası veya kardeşlerinden birisinin; bunlar yoksa yanında bulunan herhangi bir yakınının muafakatıyla ölüden organ ve doku alınabilir. Aksine bir vasiyet veya beyan yoksa, kornea gibi ceset üzerinde bir değişiklik yapmayan dokular alınabilir. Ölü,sağlığında kendisinden ölümünden sonra organ veya doku alınmasına karşı olduğunu belirtmişse organ ve doku alınamaz.
Donörün ve alıcıların kimlikleri ailelerin izni olmadan açıklanmaz.
ORGAN ALICILARI NASIL TESPİT EDİLİR? Organ Alacak Hastalar (Acil Bekleme Listesinde değiller ise )Ulusal Bekleme Listesinden seçilir • Öncelikle kan grubu uyumuna, • Daha sonra da doku grubu uyumuna göre belirlenir.Ayrıca -Hastanın tıbbi aciliyet durumu -Organın ilgili nakil merkezine ulaşımı -Hastanın nakil merkezine ulaşımı -Nakil ekibinin o anki koşulları da etkendir. • Cinsiyet,ırk, din, zengin-fakir ayırımı yapılmaz.
BEKLEME LİSTESİNE KAYIT • Organ Nakil Merkezleri nakil bekleyen hastalarını Ulusal Bekleme Listesine kaydetmekle yükümlüdür • Her hasta bir merkeze kaydolabilir. • Hastaların ikametlerine yakın merkezlere kaydolmaları önerilir.
“Bütün olumlu gelişmelere rağmen bekleme listesinde organ beklerken ölümler devam etmektedir.” 372 20621 2079 234 42 TOPLAM 23353 2 3 2013 Yılı Bekleme Listesi
BEKLEME LİSTESİ ERZURUM BKM(*) • Böbrek:426 • Karaciğer:89 (*) 2013 sayıları
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ORGAN NAKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Mayıs 2004 İlk Canlı Donörden Böbrek Nakli Temmuz 2005 İlk Kadavra Donörden Böbrek Nakli Mart 2008 İlk Kadavra Donörden Karaciğer Nakli Temmuz 2009 İlk Canlı Donörden Karaciğer Nakli
TOPLAM NAKİL SAYISI :292 2012 YILINDA 38 BÖBREK VE 32 KARACİĞER NAKLİ YAPILDI. 2013 YILINDA 37 BÖBREK VE 27 KARACİĞER NAKLİ YAPILDI 2013(EYLÜL Ayı itibariyle)
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞITEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ(ORGAN VE DOKU NAKLİ HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI)UKMULUSAL KOORDİNASYON MERKEZİ • 24 SAAT HİZMET VERİR • TÜRKİYE’DE ACİL ORGAN DAĞITIMI (KALP, KARACİGER ve BÖBREK) • 9 TANE BÖLGE KOOR.MERKEZİ BAĞLIDIR
ORGANLARIN ÇIKARILMASI • Nakil merkezlerinde görevli ekipler tarafından, ameliyathane koşullarında ve yaşayan hastalara gösterilen özenle yapılır ve kapatılır. • Cenaze genellikle ertesi gün aileye teslim edilir • Aile isterse cenaze yıkanması ve kefenlenmesi de sağlanır.
ORGANLARIN CANLILIK SÜRELERİ • KALP 4 SAAT • AKCİĞER 4 SAAT • PANKREAS 4 SAAT • KARACİĞER 24 SAAT • BÖBREK 72 SAAT
Organ Transportu 2832 kara ambulansı, 3 uçak ve 17 helikopterle faaliyet gösteren Hava Ambulans sistemi, bir yandan asli görevini yaparken, diğer taraftan organların ve nakil ekiplerinin transportunun sağlanmasına destek vermektedir.
2010 yılında; Türkiye 3.5 pmp İspanya 32 pmp 2011 yılında; Türkiye 4.6 pmp İspanya 35.3 pmp 2012 yılında; Türkiye 4.5 pmp İspanya 34.8 pmp T.C.S.B. TODS,2013 www.etco.org Kadaverik donör (Milyon nüfus başına)
ORGAN NAKLİ • ÖMRÜ UZATIR • MALİYETİ DÜŞÜKTÜR • YAŞAM KALİTESİNİ ARTTIRIR • İŞ GÜCÜ KAYBINI KAZANCA DÖNÜŞTÜRÜR.