500 likes | 883 Views
Aneurysma van de buikaorta Eindelijk controle over de tijdbom?. Fred Petersen - Imro Dawson - Steven Buijk. Aneurysma van de buikaorta - Een update van diagnose tot behandeling -. Epidemiologie & etiologie Natuurlijk beloop Diagnostiek Operatie indicatie Open behandeling of EVAR
E N D
Aneurysma van de buikaorta Eindelijk controle over de tijdbom? Fred Petersen - Imro Dawson - Steven Buijk
Aneurysma van de buikaorta - Een update van diagnose tot behandeling - • Epidemiologie & etiologie • Natuurlijk beloop • Diagnostiek • Operatie indicatie • Open behandeling of EVAR • Screening • Casuïstiek stellingen Duodagen 2012
Prevalentie AAA bij mannen >65 jr is 4-14% Prevalentie AAA met behandelingsindicatie is 2% Neemt toe met vergrijzing Aneurysma van de buikaorta - Omvang van het probleem - • 2000: ca 2.500 ingrepen per jaar. 2020: ca 5.000 ingrepen per jaar. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Etiologie - Powell JT, Greenhalgh RM. Small abdominal aortic aneurysms. N Engl J Med May 8, 2003;348:1895-901. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Klinisch beeld - • Stadia • Asymptomatisch (80%) • Symptomatisch • Ruptuur • Acute rug/buikpijn, hypotensie, pulserende zwelling. • Soms passagere collaps • Meestal retroperitoneale ruptuur ---> soms dagen miskend. DD: infarct, HNP, niersteenkoliek, darmischemie, perforatie, pancreatitis. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta • Stelling nr. 1: Met lichamelijk onderzoek kan een AAA worden uitgesloten. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Diagnose - • Diagnostiek • Lichamelijk onderzoek • X- Buikoverzicht • Echo Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Diagnose - • Echografie • Goedkoop • Ideaal voor screening en follow-up • AP Ø nauwkeuriger dan laterale Ø • Lengtemaat is zinloos; leidt vaak tot verwarring en ongerustheid. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Diagnose - • CT scan = Gouden standaard • Uitbreiding proximaal en distaal • Uitsluiten van ruptuur • Aantonen andere pathologie • Operatieve planning Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta Stelling nr. 2: Een AAA bij vrouwen heeft een lagere ruptuurkans. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Jaarlijkse ruptuurkans- Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Jaarlijkse ruptuurkans- • Risicofactoren • Diameter • Sacculaire AAA • Hypertensie • Roken • Vrouwelijk geslacht • 4x hogere ruptuurkans • Ruptureren eerder bij kleine Ø Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Beleid bij kleine AAA - Asymptomatische AAA 4 - 5.5 cm Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Beleid bij kleine AAA - • AAA < 5,5 cm • Echografische follow-up • Secundaire preventie • Roken staken • Antihypertensiva ≥140mmHg • Statines • Ascal Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Indicaties voor een operatie - • Diameter > 5.5cm • Snelle groei > 1cm/jaar • Symptomatisch • Ruptuur Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta Stelling nr. 3: Het sterfterisico van een electieve operatie bedraagt gemiddeld 10%. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Operatie indicatie - Duodagen 2012 17
Aneurysma van de buikaorta - Operatiesterfte (gem. 4%) - Steyerberg EW et al. Perioperative mortality of elective abdominal aortic aneurysm surgery. a clinical prediction rule based on literature and individual patient data. Arch Intern Med 1995; 155: 1998-2004. Duodagen 2012 18
Aneurysma van de buikaorta - Conventionele / Open operatie - 1958 Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Conventionele / Open operatie - 1958 Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Conventionele / Open operatie - Duodagen 2012
Annals of Vascular Surgery 1991; 5:491-499 Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - EVAR (Endovascular Aneurysm Repair) Behandeling - • Potentiële voordelen • Geen abdominale incisie • Minder pijn • Geen afklemming van de aorta • Cardiopulmonaal minder belast • Nier- en darmfunctie intact • Kortere opnameduur • Verblijf op IC niet altijd nodig • Herstel verloopt sneller Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - EVAR (Endovascular Aneurysm Repair) Behandeling - • Anatomische voorwaarden • Infrarenale nek lengte > 1,5cm • Infrarenale nek Ø < 31mm • Aorta /iliacae geen grote angulaties • Femoralis diameter > 7mm ~ 50% AAA zijn geschikt voor endoprothese Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Endoleaks - Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta • Stelling nr. 4: High-risk patiënten met contra-indicaties voor open chirurgie dienen met EVAR behandeld te worden. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - EVAR vs Open Behandeling - • Na EVAR • Lage operatiesterfte (1.8 vs 4.3%) • < mnd geen verschil in QoL • Meer complicaties (p<0.001) • Meer re-interventies (p<0.001) • Duurder (€11.000) The United Kingdom EVAR Trial Investigators. Endovascular versus Open Repair of Abdominal Aortic Aneurysm. N Engl J Med. 2010 May 20;362(20):1863-71. Duodagen 2012
The United Kingdom EVAR Trial Investigators. Endovascular versus Open Repair of Abdominal Aortic Aneurysm. N Engl J Med. 2010 May 20;362(20):1863-71. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - EVAR vs Open Behandeling - • Zelfs bij high-risk patiënten overleving na EVAR niet beter dan conservatieve behandeling. The United Kingdom EVAR Trial Investigators. Endovascular versus Open Repair of Abdominal Aortic Aneurysm. N Engl J Med. 2010 May 20;362(20):1863-71. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - EVAR vs Open Behandeling - • EVAR • Heeft een lagere operatiesterfte zonder voordeel op langere termijn, wanneer complicaties optreden die veel interventies vereisen en de kosten opdrijven. • Betere anatomische selectie • Nieuwe stent-grafts (>2004) • Niet alle endoleaks opereren Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Behandeling - • Aanbevelingen • Kwaliteit van leven is geen doorslaggevend argument bij de keuze voor een open operatie of EVAR. • Bij jonge patiënten (<70 jr) met weinig co-morbiditeit dienen een open operatie te ondergaan. • Bij oudere patiënten met co-morbiditeit kan men EVAR overwegen. • EVAR heeft de voorkeur bij perfecte anatomie vanwege de lagere perioperatieve mortaliteit en morbiditeit. • Bij oude high-risk patiënten wordt een conservatief beleid geadviseerd en geen operatie middels EVAR. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta • Stelling nr. 5: Screening op AAA leidt tot een daling van sterfte en blijkt kosteneffectief. Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Screening zinvol? - • Cochrane review 2010 • Significante daling van AAA gerelateerde sterfte. • De absolute risicoreductie is echter klein (0,13%), waardoor de number needed to screen hoog is (700). • Er is geen significant effect op de populatie mortaliteit. • Kosteneffectief. • UK, VS, Scandinavië éénmalig echo bij ♂ 65-75jr Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Screening - • Gezondheidsraad NL (2005) • Geen populatiescreening ! • Onzekerheid over nut o.a. door: • Onduidelijkheid kosteneffectiviteit • Onduidelijkheid werkelijke OK sterfte • Onduidelijkheid prevalentie bij ♂ • Eenmalig screenen / follow-up Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Screening - • Gezondheidsraad NL (2008) • Onderzoek naar het effect van • EVAR op de kosten • Lifestyle adviezen bij kleinere AAA’s. • Maatwerk (oudere patiënten niet / later opereren). • Screening op QoL. • Kosten screeningsechografie omlaag (huidige tarief niet kosteneffectief). Duodagen 2012
Aneurysma van de buikaorta - Take home message - • Meestal asymptomatisch. • Man >70jr, roken, COPD, en hypertensie (familie anamnese). • Diagnostiek is eenvoudig. • Operatie AAA ♂≥ 5.5cm en ♀≥ 5.0cm. • EVAR > Open korte termijn, lange termijn = • De keuze bepaald door de anatomie AAA en de comorbiditeit. AAA EVAR Duo • Controle over tijdbom? Gezondheidsraad aan zet. Duodagen 2012 37
Mw. A 75 jaar heeft een BMI 32 en gebruikt metformine, acenocoumarol, lanoxin, en spiriva. Nu wordt zij verwezen naar de vaatpoli wegens een AAA van 5,2 cm. Wat adviseert de vaatchirurg? • Vervolgafspraak 3 mnd • Endovasculaire behandeling • Open resectie • Einde follow-up Duodagen 2012
Hr. B 51 jaar komt op uw spreekuur, omdat bij zijn broer een AAA is ontdekt, en zijn vader 6 jaar geleden overleden is aan een geruptureerd AAA. U vraagt een echo aan, waarop een dilatatie van de aorta is van 3 cm.Wat is uw beleid? • Verwijzen naar klinisch geneticus • Verwijzen naar vaatchirurg • Controle huisarts met echo na 4 mnd • Controle huisarts met echo na 1 jaar Duodagen 2012
Hr. C 86 jr komt al jaren samen met zijn vrouw op de vaatpoli wegens een AAA. Hij is bekend met een CABG in 1999, darmresectie met gecompliceerd beloop in 2003, en COPD Gold 2. Op de echo heeft het AAA een diameter van 6,7 cm. Wat spreekt de vaatchirurg af? • Vervolgafspraak 4 mnd • Endovasculaire behandeling • Open resectie • Einde follow-up Duodagen 2012
Hr. D komt op uw spreekuur wegens rugklachten. Op de rontgenfoto zijn er aanwijzingen voor discopathie van L3-5, en voor een AAA. Was is uw beleid? • Verwijzen naar de SEH • Afspraak spreekuur vaatchirurg • Pijnstilling en fysiotherapie • Echografie aanvragen Duodagen 2012
Hr E heeft 10 jaar geleden een AAA operatie ondergaan en wordt de laatste 5 jaar niet meer gecontroleerd door de vaatchirurg. Hij komt nu met klachten van een pijnlijk linker been. Wat is uw diagnose? • Iliacaal aneurysma • Acute thrombose vaatprothese • Spondyloarthrosis • Allen Duodagen 2012
Dank voor uw aandacht! Duodagen YSL 2012
Anatomisch geschikt voor EVAR? Duodagen 2012
Anatomische criteria EVAR • Aorta (hals) • cylindrisch • lengte >15 mm • diameter 18 - 31 mm • angulatie < 40° Duodagen 2012
Anatomische criteria EVAR • Iliacale arteriën • diameter 7-15 mm • lengte > 20 mm • angulatie < 90° • hypogastrica open 1x • non critical AMI Duodagen 2012