280 likes | 529 Views
Jarosław Kuchta Dokumentacja i Jakość Oprogramowania. Projektowanie interfejsu użytkownika (1). Charakterystyki użytkowników. Nazwa użytkownika Cel korzystania z systemu Klasyfikacja przynależność organizacyjna doświadczenie i umiejętności uprawnienia decyzyjne Dodatkowe cechy wiek
E N D
Jarosław Kuchta Dokumentacja i Jakość Oprogramowania Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Charakterystyki użytkowników • Nazwa użytkownika • Cel korzystania z systemu • Klasyfikacja • przynależność organizacyjna • doświadczenie i umiejętności • uprawnienia decyzyjne • Dodatkowe cechy • wiek • poziom wykształcenia • zastrzeżenia • Krytyczne czynniki powodzenia • potrzeby i możliwości • preferencje i uprzedzenia • Scenariusze zadań Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Podstawowe zasady projektowania interfejsu użytkownika • Wygląd– interfejs powinien być podzielony na różne obszary przeznaczone do różnych celów. • Uświadamianie zawartości – interfejs powinien uświadamiać użytkownika, w którym miejscu się znajduje i co oznaczają prezentowane informacje. • Estetyka– interfejs powinien zapewniać równowagę pomiędzy ilością prezentowanej informacji a jej atrakcyjnością wizualną. • Doświadczenie użytkownika – interfejs powinien uwzględniać zarówno łatwość nauki dla początkujących jak i łatwość użycia dla doświadczonych użytkowników. • Spójność – interfejs powinien być spójny dla ułatwienia użytkownikowi przewidywania skutków podejmowanych przez niego działań. • Minimalizacja wysiłku – interfejs powinien ułatwiać działania użytkownika, tak by ilość kroków wiodących do osiągnięcia celu była jak najmniejsza. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Podział interfejsu na obszary Obszar nawigacji przeglądarki Obszar nawigacji strony Obszar nawigacji strony Obszar nawigacji strony Obszar statusu przeglądarki Obszar informacyjny strony Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Zasady podziału • Każdy obszar powinien mieć jasno wytyczone granice. • Każdy obszar powinien mieć jasno określone przeznaczenie. • Każdy obszar powinien zawierać tylko te informacje, które są potrzebne do realizacji określonego przeznaczenia. • Obszary informacyjne powinny być uszeregowane w kolejności przetwarzania tej informacji przez użytkownika (z góry w dół, od lewej do prawej). Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Zasady uświadamiania zawartości (1) • Wszystkie okna i raporty muszą mieć tytuły jednoznacznie identyfikujące ich zawartość. • Menu musi pokazywać, w którym miejscu jest użytkownik (i jak się tu dostał). • Przyciski powinny mieć napisy identyfikujące ich funkcje. Jeśli napisy te nie są pokazywane cały czas na ekranie, to powinny być pokazywane przy najechaniu na przycisk wskaźnikem myszy. • Przyciski odpowiedzi na oknach komunikatów powinny być łatwo interpretowane w kontekście treści komunikatu. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Zasady uświadamiania zawartości (2) • Forma informacji na sąsiadujących obszarach powinna być różna (np. tekst-grafika, różne czcionki). Rozróżnianie kolorem nie jest wystarczające. • Jeśli informacje na sąsiadujących obszarach są podobne w formie, to muszą być oddzielone dodatkowym elementem (np. linią). • Każde pole edycji musi mieć etykietę jednoznacznie identyfikującą zawartość pola. • Pola edycji, których format wewnętrzny nie jest oczywisty (np. pola z datą), muszą mieć dodatkowe oznaczenie formatu wprowadzanych danych. • Raporty powinny mieć datę sporządzenia. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Zasady estetyki (1) • Interfejs użytkownika powinien być zarówno funkcjonalny jak i „przyjemny dla oka”. • Ilość wolnego miejsca pomiędzy elementami interfejsu powinna być dostosowana do wymagań użytkownika (50% dla początkujących, 10% dla zaawansowanych). • Należy unikać tworzenia formularzy lub raportów dużych, zawierających ponad 50 pól danych. Formularz lub raport powinien zawierać tylko informacje, które mogą być jednorazowo przetworzone przez człowieka. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Zasady estetyki (2) • Tekst główny powinien być prezentowany czcionką 8-10 punktową. Na formularzach powinna być używana czcionka bezszeryfowa, na raportach – czcionka szeryfowa. • Należy unikać stosowania więcej niż dwóch różnych czcionek. Stanowczo trzeba unikać czcionek ozdobnych, lecz trudnych do czytania. • Stosowane kolory powinny być stonowane (kontrastowe zwracają uwagę, lecz są męczące dla oka). • Kolor nie może być jedynym wyróżnikiem informacji. Interfejs użytkownika nie może ukrywać informacji przed osobami cierpiącymi na daltonizm. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Doświadczenie użytkownika (1) • Interfejs użytkownika powinien być łatwy do nauczenia się posługiwania się nim przez początkujących użytkowników. • Interfejs użytkownika powinien ułatwiać i przyspieszać wykonywanie działań przez zaawansowanych użytkowników. • Menu powinno składać się nie więcej niż z trzech poziomów w przypadku menu głównego i nie więcej niż z dwóch poziomów w przypadku menu kontekstowych. • Menu powinno prezentować wszystkie dostępne funkcje aplikacji, tzn. nie powinno być takiej funkcji, do której nie można by się było dostać z menu. • Menu na każdym poziomie powinno zawierać nie więcej niż kilka pozycji. W przypadku bardziej rozbudowanego menu wskazane jest, by pozycje menu były logicznie pogrupowane oraz by częściej używane funkcje były w pewien sposób wyróżnione. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Doświadczenie użytkownika (2) • Częściej wykorzystywane funkcje powinny być dostępne bezpośrednio poprzez przyciski narzędziowe. • Przyciski narzędziowe powinny mieć obrazek kojarzący się z wykonywaną funkcją oraz nazwę funkcji. Jeśli nazwy funkcji na przyciskach nie mogą być pokazane, to powinny być pokazywane przy najechaniu myszą na przycisk. • Przyciski powinny być logicznie pogrupowane na paskach narzędziowych. • W przypadku aplikacji realizującej liczne funkcje wskazane jest, aby umożliwiała ona konfigurację pasków narzędziowych, w tym umieszczanie na paskach przycisków wiodących do wszystkich funkcji aplikacji, również tych rzadziej wykorzystywanych. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Doświadczenie użytkownika (3) • Wskazane jest, aby bardziej złożona aplikacja prezentowała swoje możliwości za pomocą podpowiedzi. Jeśli podpowiedzi te zajmują istotnie dużo miejsca na ekranie, to aplikacja powinna umożliwić wyłączenie podpowiedzi i włączenie ich ponownie na żądanie. • Aplikacja powinna umożliwiać szybki dostęp do funkcji za pomocą skrótów klawiszowych. W przypadku bardziej złożonej aplikacji wskazane jest zapewnienie możliwości definiowania własnych skrótów klawiszowych. • Aplikacja powinna mieć system pomocy ekranowej wyjaśniającej podstawowe mechanizmy zastosowane w aplikacji i wyjaśniającej sposób wykorzystania tych mechanizmów. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Spójność • Interfejs użytkownika powinien być spójny dla zapewnienia przewidywalności podejmowanych działań przez użytkownika. • Wszystkie formularze i raporty w aplikacji powinny być zaprojektowane w jednolity sposób, tzn. z użyciem jednolitego aparatu pojęciowego (terminologii) i z zastosowaniem jednolitej formy (takiego samego układu, czcionek i kolorów) oraz sposobu nawigacji. • Interfejs użytkownika aplikacji powinien być spójny z innymi aplikacjami z tej samej dziedziny zastosowania wykorzystywanymi w określonym systemie operacyjnym. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Minimalizacja wysiłku • Interfejs użytkownika powinien ułatwiać użytkownikowi wykorzystanie funkcji aplikacji tak, aby wysiłek użytkownika była jak najmniejszy. • Zaleca się, aby ilość kliknięć myszą wiodących poprzez menu lub przyciski narzędziowe do każdej funkcji nie przekraczała trzech. • W przypadku funkcji wielokrotnie wykorzystywanych zaleca się zastosowanie mechanizmu powtarzania funkcji lub grupowania przedmiotów działania funkcji. • W przypadku bardziej złożonych aplikacji zaleca się zastosowanie mechanizmu umożliwiającego łączenie wielu różnych funkcji w jedną. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Proces projektowania interfejsu użytkownika Opracowanie scenariuszy użycia Projektowanie struktury interfejsu Ocena interfejsu Prototypowanie projektu interfejsu Projektowanie standardów interfejsu Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Scenariusz użycia • Scenariusz użycia jest opisem podstawowych kroków, które musi przejść użytkownik dla osiągnięcia określonego celu. • Podstawa do opracowania: model przypadków użycia, diagramy sekwencji (interakcji). • Nie rozpatruje się wszystkich możliwych scenariuszy użycia, lecz dwa lub trzy najczęściej realizowane. • Sposób prezentacji: opis tekstowy Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Scenariusz użycia 1.Klient przeglądający ofertę • Klient przegląda ofertę szukając interesujących go towarów w określonej kategorii • Klient przegląda podstawowe informacje dla kilku towarów. Porównuje informacje między sobą łącznie z ofertą cenową. • Klient umieszcza wybrany towar (towary) w koszyku i dalej przegląda ofertę. • Przed złożeniem zamówienia klient przegląda koszyk dla zorientowania się, czy łączna kwota do zapłaty jest do zaakceptowania. Ewentualnie klient usuwa pewne towary z koszyka. • Klient składa zamówienie wybierając formę płatności. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Scenariusz użycia2. Klient szukający określonego towaru • Klient szuka określonego towaru po nazwie lub typie. • Klient oczekuje podania ceny i terminu dostawy. • W przypadku niezadowolenia klient oczekuje innej oferty w tym samym typie. • Klient składa zamówienie lub przechodzi do innej witryny. Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Struktura interfejsu • Struktura interfejsu określa podstawowe komponenty interfejsu i sposób ich współdziałania dla dostarczenia określonej funkcjonalności dla użytkowników. • Sposób prezentacji: Window Navigation Diagram (WND) Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Window Navigation Diagram (WND) « window» Main Menu « window» Menu A « window» Menu B « form» Form A « form» Form B « form» Form C « report» Report A Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Standardy interfejsu (1) • Standardy interfejsu są do podstawowe elementy projektowe, które są wspólne dla wielu ekranów, formularzy i raportów w systemie. • Tworzy się repozytorium elementów, które będą wykorzystywane przy prototypowaniu i projektowaniu interfejsu • Ustala się nazwy elementów, ich znaczenie i formę (nazwę prezentowaną dla użytkownika, ikonę) Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Standardy interfejsu (2) • Metafory interfejsu (np. koszyk na zakupy) • Obiekty interfejsowe - klasy głównych komponentów interfejsu (np. Formularz zamówienia) • Akcje interfejsowe - działania wiodące użytkownika przez interfejs (np. Zamówienie-nowe, Zamówienie-zmiana, Zamówienie-anuluj) • Ikony interfejsowe (zgodność ze standardami, czytelność, zrozumiałość) • Szablony interfejsowe - wygląd głównych okien, formularzy, raportów Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Prototypowanie interfejsu • Storyboard • Prototypowanie HTML • Prototypowanie w języku docelowym Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Menu klienta Dodaj klienta Znajdź klienta Lista klientów Dane klienta Dane klienta Imię Imię Nazwisko Nazwisko Adam Abacki Adres Adres Znajdź klienta Miejscowość Miejscowość Kod poczt. Kod poczt. Imię Nazwisko Nieznane 12-345 00-000 Adres Ulica Ulica Nr domu Nr domu Nr lokalu Nr lokalu Miejscowość Kod poczt. 00-000 Zapole 13A 13 Ulica Nr domu Nr lokalu Lista klientów Abacki Adam Babacki Bartosz Cabacki Czesław Storyboard DodajKlienta ZnajdźKlienta DodajKlienta ListaKlientów KlientZnaleziony PoprawDaneKlienta ZnajdźKlienta ListaKlientów ZnajdźKlienta PodajDaneKlienta ListaKlientów Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
HTML interaktywne szybkie w wykonaniu nie odpowiada obrazowi docelowemu języku docelowym interaktywne wolniejsze odpowiada obrazowi docelowemu Prototypowanie w Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Ocena interfejsu • ocena heurystyczna • ocena zgodności z zasadami • min. 3 ekspertów • przegląd interfejsu z użytkownikiem • ocena interaktywna u użytkownika • formalne testowanie użyteczności Projektowanie interfejsu użytkownika (1)
Literatura • Dennis A., Wixom B.H., Tegarden D., Systems Analysis & Design. An Object-Oriented Approach with UML, John Wiley and Sons, USA, 2002 • Rolf Hennicker, Nora Koch: Modeling the User Interface of Web Applications with UML, http:// www.pst.informatik.uni-muenchen.de /personen/kochn/pUML2001-Hen-Koch.pdf • Coad P., Yourdon E.: Projektowanie obiektowe, Oficyna wydawnicza Read Me, Warszawa 1994 Projektowanie interfejsu użytkownika (1)