300 likes | 485 Views
Crosslab. Presentatie zintuigen Laura de Brouwer 0795168 3DE Lifestyle & Design. Crosslab. Bij het vak Cross-Lab hebben we afgelopen periode onderzoek gedaan naar hoe onze zintuigen op impulsen reageren. Ruiken Proeven Voelen Horen Zien. Inhoud.
E N D
Crosslab Presentatie zintuigen Laura de Brouwer 0795168 3DE Lifestyle & Design
Crosslab Bij het vak Cross-Lab hebben we afgelopen periode onderzoek gedaan naar hoe onze zintuigen op impulsen reageren. Ruiken Proeven Voelen Horen Zien
Inhoud In deze presentatie ga ik al mijn ervaringen met mijn zintuigen beschrijven. Ik maak een vergelijking van rustig Ibiza en explosief New York, waar ik afgelopen weken geweest ben. Daarnaast beschrijf ik de onderzoeken die we tijdens de Crosslab lessen hebben uitgevoerd.
Ruiken Wat is ruiken? Geur is van al onze zintuigen het meest direct gekoppeld aan ons gevoelscentrum. Waargenomen geuren worden direct verbonden met de plek in onze hersenen waar emoties en herinneringen zijn opgeslagen. Het waarnemen van een geur roept daardoor direct een emotie of een herinnering op. Deze herinnering of emotie zorgt direct voor een voor- of afkeur van de waarneming. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld voedsel en gevaren (denk aan vijanden) worden waargenomen zonder dat deze te zien zijn.
Ruiken We begonnen de eerste Crosslab les met een presentatie van Maki Ueda. Zij maakt van heel verschillende artikelen zoals kleding, inkt, en pepernoten en speculaas een soort parfum van deze geuren. Dit doet ze op heel verschillende manieren. Ze gebruikt bijvoorbeeld een pot geurloze talkpoeder waarin ze kleding maanden laat zitten. Deze absorbeert de geur en hiermee maakt ze een parfum. Ook kookt ze vloeibare producten (zoals inkt) in een pan. De condens die na het koken in de deksel van de pan zitten bevatten alle geurconcentraten.
Ruiken Geur tijdens het winkelen is heel bepalend, zo ruik je bij een parfumerie al vanaf de stoep een heerlijk frisse geur. Dit is een beter promotie middel dan een chique ingerichte etalage met de nieuwste parfum erin. Ook bij een bakkerij of een boekhandel lokt de geur van vers brood en nieuwe boeken en tijdschriften je naar binnen. Maar dit kan ook averechts werken. Zoals bij de Zeeman of Wibra daar ruikt het naar goedkope synthetische goederen waar je bijna misselijk van word.
Ruiken Geur van Ibiza Toen het vliegtuig in Ibiza landde mochten we via het trapje naar buiten. Het vliegveld ligt daar naast de zoutvelden waar een heerlijke warme zoute lucht vandaan komt. Dat is een heel typische lucht. Ik was al eens in Ibiza geweest en het is mijn favoriete eiland, ik denk er in Nederland elke dag wel even aan. Toen ik die warme Spaanse lucht rook voelde ik me zo gelukkig, dat zelfs mijn buik begon te tintelen alsof ik verliefd was. En dan had ik alleen nog maar het vliegveld gezien!
Ruiken Toen we in Ibiza gingen winkelen kon ik daar weinig leuks vinden totdat mijn neus op een paar schoenen viel dat naar snoep rook!! Deze geur vond ik zo lekker dat ik meteen 2 paar gekocht heb. Het is een heel zoete geur die meteen aan snoep doet denken en niet aan schoenen. De schoenen bestaan in verschillende kleuren, elke kleur heeft ook een eigen geur ik heb inmiddels al 3 paar in huis, de donder roze, de groenen en een geel paar. Ze verkopen deze alleen in Spanje en kosten maar 16 euro. Ik neem ze graag een keer mee om door de klas te laten ruiken. Het helpt ook nog eens tegen zweetvoeten!!
Ruiken Toen ik in Ibiza een paar uurtjes vrij had ging ik met mijn rug in het gras liggen denken. De geur die van het gras afkwam was een heerlijke droge geur. Het gras is daar anders dan in Nederland, het daar heel dor en er groeit onkruid doorheen. Dit onkruid heeft heel mooie bloemen en vruchten. Ik heb er een foto van gemaakt. Nergens op de wereld waar ik geweest ben is het zo heerlijk rustig, en natuurlijk als op Ibiza. ‘The silence is Loud’ is een mooie zin om het te omschrijven.
Ruiken De geur in New York is heel anders als die van Ibiza. Zodra je het vliegtuig van American Airlines instapt komt de geur van vet fast-food je al tegemoet. Werkelijk net alsof je een McDonalds binnen loopt. De stewardessen bleven maar brownies en cola uitdelen, typisch Amerikaans. Eenmaal in New York aangekomen hangt er een heel stadse lucht. Niet echt een typische gaslucht maar vooral de geur van het warme asfalt. Mijn Hotel zat aan Times Square waar de taxi’s de hele dag 24/7 overheen raasden, deze bandenlucht kwam zelfs door de airco kiertjes mijn 25e verdieping binnen!
Ruiken Ook is het in New York heel opvallend dat in elk ‘blok’ een Starbucks een McDonalds en 10 andere eet en drink-tentjes gevestigd zijn. Dit is een verplichte regel in New York. Daarnaast staan er op elke hoek ook nog bagelstandjes, notenbakkers, Hotdog en Pretzel verkopers. Dit zorgt voor een heerlijke geur op iedere hoek van de straat. (en geloof me in New York hebben ze veel hoeken) Daardoor word je neus elke keer getinteld door verse aroma’s en zie je iedere Amerikaan dan ook wel eten tijdens zijn wandeling.
Proeven Wat is proeven? De tong proeft het voedsel. Je smaakzin en je reukzin werken samen. Je tong is bedekt met duizenden kleine smaakpapillen die de smaken van voedsel en drank opnemen. Je neus zit vol met dunne haartjes en zenuwen. De haartjes vangen geuren op en de zenuwen sturen boodschappen over de reuk naar je hersenen. Als je dus in een appel bijt, ruikt je neus de geur en je tong proeft het lekkers. Achterin je tong proef je bitter, bovenin de zijkanten zuur onderin de zijkanten zout en aan het puntje vooraan je tong proef je zoet.
Proeven Proeven is dus een combinatie van geur en smaak. Ik zat in een pizzarestaurantje een heerlijke Margharita te eten, toen ineens een heel vieze bijna dodelijke geur het restaurantje binnenkwam. Ik dacht eerst dat iemand een scheet had gelaten. Dit was niet het geval het werd alleen maar erger. Inmiddels was de lucht zo sterk dat ik mijn verse pizza niet meer door mijn strot kreeg. Terwijl de pizza heerlijk rook.. Het bleek dat er een beerput bij het restaurantje was, een soort ondergrondse afval opslag. Ik ben heel erg ziek geworden van de lucht en ben heel de nacht aan de diarree geweest zo erg was mijn buik van streek van die geur.
Proeven Ook in de les hebben we proefjes gedaan om te testen of je voedsel kan herkennen als je je neus dicht houd en je ogen afsluit. Dit was een leuke test.. Mijn teamgenootje was Pauline, ik ging als eerste proeven. Dit was allemaal leuk en aardig totdat ik vieze koude aardappel puree naar binnen geschoven kreeg! Verder kreeg ik bananenprak, yoghurt, mango, wortelprak en appelmoes in mijn mond. Ik kon alleen de mango niet raden, ik had tomaat als antwoord. Één foutje dus in de proeven test.. Het was een vreemde maar leuke ervaring.
Proeven Wanneer je boodschappen gaat doen op de nuchtere maag, en dus al een tijdje niks gegeten hebt, gaat je dit veel geld kosten. Je hebt dan al een tijdje geen smaak geproefd en krijgt in allerlei soorten eten trek. Met als gevolg dat je zowel kaasproducten, snoep, brood, vis en avond eten meeneemt, en dit thuis geen van allen meer op kan. Dit is zelfs uit onderzoeken gebleken, dus voortaan eet ik eerst een boterhammetje voordat ik mijn inkopen ga doen bij de Albert Heijn!
Voelen Wat is voelen? Je huid is ook een zintuig. Je huid kan voelen of iets hard,zacht, harig of ruw is. In je huid zitten hele kleine celletjes, zenuwen, die dat kunnen voelen. Die zenuwen sturen de prikkels door naar je hersenen, zodat je weet wat je voelt. Voelen doe je dus met je huid, deze zit overal op je lichaam, voornamelijk gebruikt men de handen om te voelen. Dit omdat handen voorwerpen kunnen tasten, pakken en als reactie snel kunnen bewegen.
Voelen In de les hebben we ook een voel-test gedaan. Hierbij gebruikten we heel eenvoudige tekeningen die een bekend voorwerp in dikke lijnen op papier hadden staan. Dit was een onderzoek van een persoon dat wij mochten uitvoeren. We moesten geblinddoekt de afbeelding met onze handen gaan voelen, dan de blinddoek afdoen en de afbeelding, zoals je hem in je hoofd had, gaan tekenen. Dit was absoluut niet makkelijk en zorgde voor hilarische tekeningen. Het was ontzettend leuk om te doen!
Voelen Er waren dan ook maar een paar mensen uit ons groepje die het voorwerp aan de hand van hun eigen tekening had geraden. Daarna hebben we om de beurt voor de klas een voorwerp omschreven zonder onze handen te gebruiken. De klas moest dan het voorwerp gaan raden. Ook dit was veel moeilijker dan we dachten en soms duurde het wel 5 minuten voordat iemand het geraden had! Dan mocht deze persoon een voorwerp gaan omschrijven zonder te gebaren.
Voelen Wanneer ik en mijn vriendje niet kunnen slapen, doen we altijd een spelletje in bed. Hij draait met zijn blote rug naar me toe. Ik ga dan een zin maken door letter voor letter op zijn rug te ‘schrijven’ met mijn vinger. Hij moet dan alle letters aan elkaar breien en vormt hieruit dan een zin. Het lijkt heel moeilijk om zonder te kijken met je rug te voelen, maar we hebben altijd 9 van de 10 zinnen helemaal goed. Hieruit blijkt dus dat je zelfs met de huid van je rug, teksten kan voelen wanneer ze maar duidelijk en langzaam genoeg geschreven worden.
Horen Wat is horen? Een mens wordt elke dag gewaarschuwd door geluiden. Bijvoorbeeld een bel die gaat, wil zeggen dat er iemand voor de deur staat, of een wekker die afloopt die erop wijst dat het tijd is om op te staan. Overal om je heen zijn geluiden. Vliegtuigen, verkeer, muziek, en nog veel meer. Om al die geluiden te kunnen horen heb je je oren nodig. Stel je nu eens voor hoe het zou zijn zonder oren. Je zou mensen helemaal niet horen praten, je zou niet naar muziek kunnen luisteren en je zou de telefoon niet kunnen horen.
Horen Tijdens de Crosslab les hebben we een rondje door Rotterdam gelopen zonder gehoor. Hiervoor hadden we gele oornopjes die het geluid bijna helemaal wegnamen. Dit was een vreemde ervaring, het verkeer komt ineens niet meer van verre aanrijden maar staat pas voor je neus als je dit ziet. Je merkt tijdens zo’n wandeling dat de oren een belangrijke factor zijn tegen gevaar, zowel het verkeer als schreeuwende boze mensen etc. Maar ook fijne geluiden als muziek, geroezemoes en gezellig geklets van je klasgenoten worden weggenomen. Ik was blij dat ik ze weer uit mocht doen!
Horen Tijdens mijn reizen naar New York en Ibiza heb ik filmpjes gemaakt om de gigantische verschillen aan te geven. Het grootste verschil was toch wel het geluid. Dat was in Ibiza zo ontzettend rustgevend en natuurlijk en in New York zo overweldigend en explosief. Kijk, klik en vergelijk!
Horen Toen ik in New York over 5th avenue liep tussen de prachtige Gucci en Louis Vuitton winkels, was er één winkel die door geluid te gebruiken heel erg op viel. Dit was de Rolex winkel, al vanaf het begin van de straat hoorde je een horloge tikken, de seconde wijzer. Boven de etalage was een mooie geluidsinstallatie weggewerkt die constant een secondewijzer liet horen. Dit was de enige winkel in heel New York, die van deze mogelijkheid gebruik maakte.
Zien Wat is zien? Zien is het visueel waarnemen van voorwerpen uit de omgeving met behulp van de ogen als zintuigorgaan. Het ruimtelijk zien berust op het zien met beide ogen tegelijk. Door de afstand tussen beide ogen kunnen we diepte waarnemen. Via de pupil komen de beelden van buitenaf omgekeerd op het netvlies terecht, maar de hersenen zetten dit om in wat wij een normaal beeld noemen.
Zien Tijdens ons rondje Rotterdam hebben we ook een deel geblinddoekt rond gelopen. Dit vond ik nog een stuk enger dan zonder gehoor. Je hebt geen idee waar je bent, je hebt absoluut geen coördinatie gevoel meer. En je moet echt ‘blind’ vertrouwen op de persoon die je aan de hand meeneemt. Sandra heeft me met blinddoek over de Willemsbrug geleid en een paar keer mee overgestoken bij grote kruispunten. Doordat je geluid weg is komt het echt op je gehoor aan, een auto kan je nog wel horen aankomen maar met je neus kan je dit gevaar niet waarnemen. Je neus en handen worden meteen op actief gezet als je niks kan zien.
Zien Zien heeft ook alles te maken met licht, als er geen licht is kan je niks waarnemen Er zijn twee grote verschillen qua nachtlicht in Ibiza en New York. Wanneer de nacht valt in Ibiza is het maanlicht zo ontzettend scherp dat je van je eigen lichaam een net zo sterke schaduw krijgt als van de zon overdags. Dit komt omdat het eilandje zelf zo weinig licht, lantaarnpalen, en gebouwen heeft. Dat is ook de reden waarom je in New York, nooit een sterren hemel kan zien. Zelfs niet bij heldere nacht. New York kaatst zoveel licht af dat er een soort lichtbal tegen de hemel aan word gedrukt waardoor een New Yorker nog nooit de sterren heeft gezien.
Zien Wat je waarneemt is niet altijd de werkelijkheid. Als voorbeeld neem ik de warme asfalt wegen in Ibiza. Wanneer je lange tijd over de snelweg rijdt, zie je als je ver vooruit kijkt wel eens het asfalt wat lijkt te branden. Dit klopt, dat is gewoon de warme damp die van het asfalt af komt. Maar soms lijkt het net alsof er daardoor water op de weg licht. Dit is een heel vreemd beeld en wanneer je dichterbij komt, zie je dat er niks op de weg licht. Dit is een illusie die je ogen naar je hersenen sturen. Een vreemde ervaring, bijna te vergelijken met mensen die lang zonder drinken door de woestijn lopen, die dan in eens een oase zien.
Zien Times Square is het bruisende middelpunt van New York. Mijn hotelkamer keek uit op Times Square. Toen ik daar de eerste nacht was wist ik niet wat ik meemaakte. Ik had al zo veel te verwerken gehad qua beeld en geluid dat ik blij was dat ik lekker in bed lag. Niks is minder waar, New York is ‘the city that never sleeps’, en dat was snacht’s te merken. De gigantische reclame borden bleven maar knipperen met hun grote hoeveelheid licht. Zelfs met mijn ogen dicht kon ik ‘zien’ dat er lichtflitsen mijn kamer binnen kwamen. Eenmaal thuis weet ik hoe fijn het is om in een rustige omgeving te slapen, mijn oren suizen nog!
Zien Je zintuigen gebruiken tijdens het reizen is heel erg belangrijk. Als je zelf in de auto rijdt mag je geen minuut met je ogen ergens anders naar kijken want een ongeluk is in een fractie van een seconde gebeurt. Daarnaast word ik heel erg misselijk als ik in een auto, trein of vliegtuig zit zonder dat ik kan zien welke kant hij opgaat, of hoe hij beweegt. Als voorbeeld neem ik mijn terugreis vanaf New York. Dit vliegtuig was zo groot, dat er een 3 5 3 indeling was. Ik zat in de 3 stoel van de middelste 5 stoelen. Daardoor kon ik niet door een raampje kijken en weet je niet welke kant het vliegtuig op gaat. Dit zorgde zelfs ‘s nachts in bed nog voor rare duizelingen.
Zintuigen Al mijn zintuigen bij elkaar opgeteld blijkt dus dat ze eigenlijk niet zonder elkaar kunnen. Dit blijkt uit alle testen, en ervaringen. Het een kan het ander niet vervangen, en ze hebben allemaal hun eigen waarde aan het leven. Sommige prikkelingen zijn prettiger dan andere, waardoor je soms bijvoorbeeld geen neus wenst te hebben. ( pizzarestaurant ervaring red.) Nu ga ik de geur van mijn bed opzoeken, een geur die niemand heeft, of kan produceren en niemand herkent behalve ik!