380 likes | 1.2k Views
LANDARE EHUNAK. LANDARE HISTOLOGIA: Landare ehunen azterketaz arduratzen den atala. Landare ehunen ezaugarri orokorrak : Ez dute zelularteko likidorik; elkarri itsatsita daude Zelula helduek zelulosazko pareta zelularra dute Pareta zelularrak poroak edo zuloak agertzen ditu: plasmodesmoak.
E N D
LANDARE HISTOLOGIA: Landare ehunen azterketaz arduratzen den atala Landare ehunen ezaugarri orokorrak: Ez dute zelularteko likidorik; elkarri itsatsita daude Zelula helduek zelulosazko pareta zelularra dute Pareta zelularrak poroak edo zuloak agertzen ditu: plasmodesmoak
MERISTEMOAK Zelula meristematikoak txikiak eta poliedrikoak dira, nukleo handia eta ez dute bakuolarik edo oso txikiak dituzte, zelula-pareta mehea. Zatitzeko bereizko gaitasun handia dute eta hazkuntzaz arduratzen dira. Meristemoek sortutako zelulak desberdindu egiten dira eta tipo zelular desberdin bilakatzen dira Sekundarioak Primario edo muturrekoak Zatitzeko gaitasuna berreskuratu duten zelula helduetatik sortzen dira. Alboetan daude kokatuak eta lodierako hazkundea zuzentzen dute. Bi daude: Kanbiuma eta felogenoa Sustraiaren eta zurtoinaren muturretan (apikala zein adabegietan) kokatuta daude eta landarearen luzetarako hazkundea zuzentzen dute.Etengabe zatitzen ari da
MUTURREKO MERISTEMOAK (apikalak edo axialak) sustraia zurtoina
Meristemo sekundarioak: cambiuma eta felogenoa Lehenengo urtetik aurrera eratzen dira. Zilindrikoki luzetara agertzen dira beste ehunen artean eta landarearen zabalerako hazkuntzaz arduratzen dira. Cambiuma: Landarearen barneko aldean zilindrikoki kokatzen da eta ehun eroaleak eratzen ditu (xilema eta floema) Felogenoa: Azalerago. Kanporuntz suberra eratzen du eta barneruntz parenkima.
PARENKIMAK • Landarearen oinarrizko ehuna eta ugariena. • Zelula biziak,bereizkuntza-maila baxua, forma askotakoak. • Gainerako ehunen artean daude, hutsarteak betetzen • Zelula pareta ondo garatua eta plastoak dituzte. Bakuolo handia. • Zatitzeko gaitasunari eutsi diote, zelula biziak. • Betetzen duten funtzioaren arabera mota desberdinak daude.
Ehun parenkimatiko motak • Funtsezko parenkima: gutxien espezializatua. Betegarri funtzioa beste ehunen artean • Klorofila parenkima: futzioa fotosintesia burutzea. Hosto eta zurtoin berdeetan dago. • Oholesitako parenkima: hostoen ehun epidermikoaren azpian dauden zelula luzeak • Parenkima harrotua: aurrekoaren azpian zelularteko tarte handiekin, arnas gasak pilatzeko.
Ehun parenkimatiko motak • Erreserba parenkima: Erreserba substantziak (almidoia, lipido edo proteinak) metatzen espezializatua. Ugaria erraboiletan, tuberkuluetan eta hazietan. • Ur parenkima: landare xerofitoetan ura gorde. Kaktusetan adibidez • Aire- parenkima: airea gordetzen dute, landare urtarretan
Parenkima klorofilikoa hosto batean: Oholesitako parenkima eta parenkima harrotua.
PARENKIMA HARROTUA Parenkima klorofilikoa hosto batean: Oholesitako parenkima eta parenkima harrotua. PARENKIMA HARROTUA
Erreserbako parenkima Hodiekin loturiko funtsezko parenkima
BABES EHUNAK • EPIDERMISA • Kloroplastorik gabeko zelula biziz osaturik, kutinaz estalitako geruza iragazkaitza dute: kutikula • Landare belarkaren kanpoaldeko geruza da (sustrai, zurtoin eta hostoetan • Landareak lehortzetik eta kanpo eragileetatik babesten du • Egitura espezializatuak dituzte: • Estomak: gas trukerako eta transpirazioaren kontrolerako • Trikomak: iletxoak dira, ura eta gatz mineralak xugatzeko eta zenbait substantzia jariatzeko
Trikoma Trikoma
Estomak Epidermia zelula
BABES EHUNAK • ENDODERMISA • Sustraien barruan kanpoko parenkima eta ehun eroalean bereizeko: Casparyren geruza osatuz. Geruza honen funtzioa sustraiak zurgatzen dituen ura eta gatz mineralak erregulatzea da.
BABES EHUNAK • SUBERRA EDO ARTELAZKIA • Hazkunde sekundarioa duten landareen inguru zaharretan eratzen da, 2 urtez gorako epidermisari lekua hartuta. • Felogenoak (meristemo sekundarioak) eratzen du. • Suberinaz inguratutako zelula hilez osatua • Azal isolatzailea eta iragazkaitza osatzen du • Lentizela izeneko zulogune edo arraildurak ditu gas trukea ahalbidetzeko
SUBERRA Kortxoa: Suberinaz (argizaria) estalitako zelula hilez osatua.
EUSTE EHUNAK • Zelulosaz eta ligninaz osatutako oso pareta zelular lodiko zelulez osatuak. • Zurruntasuna eta erresistentzia ematen dio landareari. • Bi mota daude: • Kolenkima • Esklerenkima
EUSTE - EHUNAK KOLENKIMA: Zurezko landareen atal berrietan eta belarkaretan. ESKLERENKIMA: Hazten ez diren organo helduetan Oso horma lodiak eta lignifikatuak dituzte. Ondorioz zelulak hiltzen dira. Zelula biziak Zelulosaz indartutakohormak: urratuaren kontrako erresistentzia epidermia Kolenkima
EHUN EROALEAK • Cambiumak eratzen ditu: xilema barrurantz eta floema kanporuntz • XILEMA: • Xilemak izerdi landugabea garraiatzen du sustraietatik landarearen gainontzeko tokietara • Zelua lignifikatu hilez osaturiko hodiak eratzen dituzte • Gimnospermoetan: trakeidak ( zelulen arteko paretak zeharkakoak eta poroen bidez lotuak)Angiospermoetan:trakeak (zelulen arteko paretarik gabe hodi luzeak osatuz ) • Zurezko hodiak osatzen dituzte • Euste funtzioa ere betetzen dute • Floemak izerdi landua garraiatzen du hostoetatik landarearen gainontzeko tokietara
EHUN EROALEAK • Cambiumak eratzen ditu: xilema barrurantz eta floema kanporuntz • FLOEMA: • Floemak izerdi landua garraiatzen du hostoetatik landarearen gainontzeko tokietara • Zelula biziz osaturik organuluak eta nukleoa galdu arren. Inguruko zelula laguntzaileak kontrolatzen dituzte. • Inguruan zelula parenkimatikoak, zelula biltzaileak, zuntzak eta euste zelulak ere badituzte • Xilemaren kanpoko aldetik daude • Gimnospermoetan bahe-zelulaz osatuz. • Angiospermoetan bahe-hodiak osatuz
EHUN EROALEAK XILEMAedo ZUREZKOHODIAK FLOEMA edo BAHE- HODIAK (Izerdi landugabeaeramaten du) (Izerdi landua eramaten du. Zelula bizidunez osatuta dago) . Zelula hilak, errenkadan,hodi luzeak sortzen dituzte trenkadak desagertzean Transpirazioan zapaltzea galarazten duen ligninaz indartutako hormek eraztun, espiral,…itxura hartzen dute
EHUN JARIATZAILEAK Kanpokoak: • Nektar guruinak: intsektu polinizatzaileak erakartzeko nektarra • Ile erresumingarriak: animalien aurreko defentsarako gai narritagarriak sortu Barnekoak • Latex-hodiak: latex batzuk toxikoak dira defentsarako, beste batzuk gozoak animaliak erakartzeko... • Erretxina-bideak: onddo eta intsektu fitojaleen aurreko defentsarako
Ariketa: Ondoko irudi eskematikoa hosto baten zehar ebaketari dagokio Adierazi zenbaki bakoitzari dagokion ehun edota egituraren izena