640 likes | 2.79k Views
OBSTETRİK ACİLLER. DOĞUMSAL HASTALAR. AMAÇLAR. Doğumsal acillerin tanınması Acil doğum eyleminin gerçekleştirilebilmesini kavranması Gebelik komplikasyonlarının tanınması ve tedavisi. Normal Doğum;.
E N D
OBSTETRİK ACİLLER DOĞUMSAL HASTALAR
AMAÇLAR • Doğumsal acillerin tanınması • Acil doğum eyleminin gerçekleştirilebilmesini kavranması • Gebelik komplikasyonlarının tanınması ve tedavisi
Normal Doğum; Uterusun bir dizi istemsiz kasılmalarıyla başlayan bebeğin ve gebelik mahsulü ürünlerin dışarı atılmasıyla sonlanan doğal bir olaydır.
TANIMLAR • Embiriyonal dönem:0-12 hafta • Fetal dönem:13-40 hafta • Perinatal dönem:doğumdan önceki ve sonraki 1 hafta • Neonatal dönem:Doğumdan sonraki 0-28 gün • Postneonatal dönem:Doğumdan 28 gün sonrası
TANIMLAR • Primipar:ilk kez canlı doğum yapacak kişi • Multipar:Birden fazla canlı doğum yapmış kişi
Doğum • İnsanlarda ortalama gebelik süresi 280 gündür yaklaşık 40 hf (+-) • Gelişen canlıya fetüs denir • Fetüsün anne karnındaki duruşu • SİTUS-HABİTUS-PRESENTATİO-POSİTİO
Gebelerin Değerlendirilmesi • 1. değerlendirme:anne • Son adet tarihi (SAT) + 7 gün – 3 ay Þ TDT • 2.değerlendirme:leopold manevrası,kasılmalar,çks
GENEL BİLGİLER • Gebelerde sol yan yatar yada oturarak vital alınmalı • Sancıların başlamasından doğumun sonlanmasına kadar olan süre doğumsal acilleri içerir • Yalancı ve gerçek doğum ağrıları birbirinden ayrılabilmeli
DOĞUMDA KULLANILACAK MALZEMELER • Çarşaf,havlu,battaniye • Cerrahi eldiven,tampon ped • Klempler(cerrahi,göbek) makas • Puar • Cerrahi sütur seti
AĞRILARIN ÖNEMİ GERÇEK DOĞ.AĞRILARI • Sıklığı, siddeti ve süresi • düzenli • Ağrılar giderek • Progresif servikal dilatas- • yon ve silinme (+) • Bel bölgesinden karına • yayılır • İstirahat ile geçmez YALANCI DOĞ.AĞRILARI Düzensiz Ağrılar şiddetlenmez Progresif servikal dilatasyon ve silinme (-) Karından başlayıp kasıklara yayılır İstirahat ile geçer
DOĞUM EVRELERİ • Fundus yüksekliği azalır, anne bebeğinin aşağıya indiğini anlatır. • Bu durum fetal başın aşağı pelvik girime doğru yer değiştirmesi ve • amniotik sıvı volümündeki azalmaya bağlıdır. • Nişan gelmesi: Travayın başında vajinadan gelen kanlı mukusa denir
DOĞUM MEKANİZMASI • Angajman • İniş • Fleksiyon • İnternal rotasyon • Extansiyon • External rotasyon • Expulsiyon(atılış)
YAPILMASI GEREKENLER • Uterus kontraksiyonların sıklığı, düzeni ve şiddeti değerlendirilir • Vulva temizliğine dikkat edilir • Travay sırasında annenin mesanesini boşaltılması önerilir (Postpartum mesane atonisi) • Komplike olmayan vakalarda fetal kalp atımları 2 saat ara ile takip edilir
BELİRTİ-BULGULAR • Annede ıkıntılı ağrılar başlar • Defekasyon yapma hissi vardır • Perine bombeleşir • Amnion kesesi yırtılır, dilatasyon artar. • Bulantı, kusma görülebilir • Anne gergin ve sinirlidir, Huzursuzdur.
YAPILMASI GEREKENLER • Lithotomi pozisyonu Pelvis çıkımı 2 cm kadar artar • Epizyotomi • Başın aniden doğması engellenir (Maternal,trauma, fetal MSS travması
DOĞUM EVRESİ • Baş doğduktan sonra önce bebeğin hava yolu temizlenir sonra doğumun geri kalanı tamamlanır • Omuzları doğurtmak için parmakları aksillaya sokup traksiyon uygulanmaz (Brakial pleksus) • Kordon klampe edilir
PLESENTA • Doğumdan sonra devam eden uterin kontraksiyonlar plasentanın ayrılmasını sağlar • Kanama olmadığı sürece plasenta ayrılana kadar müdahele edilmez • Ayrılmayı hızlandırmak ve postpartum kanama riskini azaltmak için anneye oksitosin uygulanabilir
PLESENTANIN AYRILMA BELİRTİLERİ • Uterus batında yükselir • Uterus daha yuvarlak şekil alır • Sıklıkla vaginal kanama olur Uterus’un bir tarafındasertlik hissedilmesi • S.pubis üstünden bastırıldığında göbek kordonunun içeri kaçmaması • Umblikal kordonun aşağıya sarkmaya başlaması
YENİDOĞAN BAKIMI • A (Appearance): Görünüm, renk • P (Pulse): Nabız • G (Grimace): Refleks yanıtlar • A (Activity): Kas tonusu • R (Respirations): Solunum 1.VE 5.DK KONTROL EDİLİR. 1.DK EN AZ 8P--- 5.DK 10P OLMALIDIR.
ABORTUS • Gebeliğin ilk 20 hafta içerisinde sonlanmasıdır. • Kanama, pıhtı/ parça gelmesi (ilk trimester) • Karın alt kadranında kramp tarzında ağrı
ABORTUS • Missedabortus;Fetusüterus içerisinde ölmüştür. Ölü fetusun anne karnında dört haftadan daha fazla kalması anne için tehlike oluşturabilir. • Abortusinsipisens;Durdurulamayan düşük anlamındadır. Serviks açılmış gebelik mahsulü serviksin ağzına kadar gelmiştir. Kanama ve ağrı vardır
ABORTUS • Abortusimminenes;Düşük tehdidi. Bebek üterusun içindedir ve serviks kapalıdır. Çok az vajinal kanama olabilir. Hafif ağrılıdır. • Abortusincompletus;Gebelik içeriğinin bir kısmı uterustan dışarı atılmış, bir kısmı uterusta kalmıştır. Ağrılıdır ve hastayı şoka sokabilecek kadar kanama meydana gelebilir. • Abortuscompletus;Gebelik içeriğinin tamamının dışarıya atılmasıdır. Ağrılıdır, uterus içerisinde parça kalmamış ise, kanama kendiliğinden bir müddet sonra durur.
KANAMALAR • Üterus içerisindeki bebeği ve plasentayı dışarı atmak için kasılır, kasılma tetani şeklindedir. • Hastanın şiddetli ağrısı vardır ve muayene için batına dokundurtmak istemez. • Ayrılma tam olarak gelişmiş ise CKS duyulmaz, kısmi ayrılmada duyulabilir. • Fetusun hipoksiye cevabı öncelikle taşikrdi daha sonra ölüme yakın biradikardi şeklinde olur.
EKTOPİK GEBELİK • Abdominal ağrı • Amonoreyi takiben düzensiz vajinal kanama • Abdominal duyarlılık (diğer akut batın olgularından ayırt edilmelidir). • Senkop. • Hasta düşük yaptığını düşünür. • İyi bir öykü ve Tahmini tanı?
ABLOSYO PLESENTA • Fetusun doğumu gerçekleşmeden plasentanın yerinden ayrılmasıdır.
PLESENTA PREVİA • Plasenta uterusdaki normal yerleşim yeri olan fundus yerine servikse yerleşmiştir
UTERUS RÜPTÜRÜ • Başlamış olan doğum eyleminin herhangi bir nedenden dolayı sonuçlanamaması ile oluşur. • Gerçekleşemeyen doğum ile birlikte uterus şiddetli kasılmaya devam eder ve sonunda rüptüre olabilir • Çok ağrılıdır. Rüptürden sonra hasta rahatlar, dakikalar içerisinde bebek ve anne kaybedilebilir.
PREEKLAMSİ • Dinlenmekle geçmeyen ödem • 140/ 90mmHg üzerinde kan basıncı • İdrarla protein kaybı (proteinüri)
EKLAMPSİ • Konvüzyonlar, hiperaktif refleksler, hareketliliğin artması, nabız ve solunumun düşmesi beyin ödemine bağlı gelişen serebral belirtilerdir
ÜÇÜNCÜ TRİMESTER EKLAMPSİSİNE BAĞLI GELİŞEN NÖBETLER H E R A Ş A M A D A NAK İ L 4.20 AABT Genel Hasta Yönetimi Prensiplerini Uygulayın A T T Gerekiyorsa orofarinks ve nazofarinksi aspire edin Havayolu, solunum ve dolaşımla ilgili hayatı tehdit eden problemleri düzeltin Gerekiyorsa bir nazofaringeal airway yerleştirin (kafa travmasında uygulamayın) Gerektiğinde geri-dönüşümsüz maske ile dakikada 10-15 lt oksijen verin. Gerekirse solunumu balon maske ile destekleyin. Kan şekerine bakın Glukoz <60 mg/dl veya klinik olarak hipoglisemi belirti ve bulgularının olması durumunda HİPOGLİSEMİ PROTOKOLÜNE bakın Hastayı engellemeye çalışmayın. Nöbeti seyrine bırakın. Yaralanmayı önlemek için hastanın başının altına yastık, katlanmış battaniye vs.yerleştirin Hastayı sol yanına yatırıp transfer edin. Düşük dozda serum fizyolojik infüzyonuna başlayın KKM Etkiye göre titre ederek yavaş IV puşe şeklinde maksimum 5mg olacak şekilde 0.25 mg/kg DİAZEPAM verin.(medikal danışman). Nöbet devam ederse 5 dakika içinde dozu tekrarlayın. KKM Nöbet devam ederse > 5 dakikada 4 gr (%20 solüsyon 20 ml) IV MAGNEZYUM SÜLFAT verin. KKM Nöbet devam ederse MAGNEZYUM SULFAT 2 gr puşe şeklinde dozu tekrarlayın. KKM Ardından 2 gr/saat IV infusyon şelinde MAGNEZYUM SULFAT devam edin Gerektiğinde tekrar değerlendirin
DOĞUM DOĞUM KOMPLİKASYONLARI H E R A Ş A M A D A NAK İ L 4.14 AABT GÖBEK KORDONU SARKMASI A T T Anneye geri dönüşümlü maske ile 10-15 l/dk oksijen uygula Gerekiyorsa PBV ile solunumu destekle Annenin kalçalarını yükseltiniz. Baş Gövde Aşağı Pozisyonda (dizler göğse dayalı ve eller dizlere kenetlenmiş olarak) veya Trendelenburg Pozisyonunda Steril eldivenli bir el ile vajinadan yenidoğanın başını iterek göbek kordonunun sıkışmasını önle Açıktaki kordon ılık nemli bir gazlı bez veya pedlerle kapatılır Kordondaki nabız atışları monitorize edilir. Nabız alınıyorsa canlı bir yeni doğana işaret eder. Anneden kasılmalar (kontraksiyonlar) sırasında sık nefes alması ve ıkınmaması istenir Hiçbir durumda kordonu geri itmeyiniz. Zaman varsa SF ile IV veya infüzyon pompasıyla damar yolunu açık tut Hızlı nakil gerçekleştirilir. Hastayı kabul edecek hastaneye mümkün olduğu kadar çabuk haber verilir
DİĞER GEBELİKLER • Makat---Extremite Gelişler • C-A-B değerlendirilip kontrol altına alınır. • Annenin bacakları kapatırılıp ıkınmaması istenir.trendelenburg pozisyonu verilir. • Yeni doğana sert (çekme)hareketler yapılmaz -----Yenidoğan resüstasyonuna hazırlıklı olunmalıdır.
KAYNAKLAR • www.tip.Hacettepe.edu.tr • Willams obstetrik el kitabı • Akademik.odu.edu.tr • www.hasanyurtseven.com