410 likes | 940 Views
KOSZTY JAKOŚCI. prof.nadzw.dr hab. Zofia Zymonik. Instytut Organizacji i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej Zakład Zarządzania Jakością zofia.zymonik@pwr.wroc.pl Tel. (071)320-42-81. Definicja kosztów jakości (Z.Zymonik).
E N D
KOSZTY JAKOŚCI prof.nadzw.dr hab. Zofia Zymonik Instytut Organizacji i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej Zakład Zarządzania Jakością zofia.zymonik@pwr.wroc.pl Tel. (071)320-42-81
Definicja kosztów jakości (Z.Zymonik) Koszt jakości – wyrażone w jednostkach pieniężnych zużycie (wydatkowanie) zasobów organizacji na dodanie wartości dla klienta, którą on zaakceptuje, co pozwoli organizacji na bieżące i przyszłe korzyści, a także ta utrata zasobów, która jest związana z bieżącymi i przyszłymi stratami materialnymi i niematerialnymi. Koszt jakości = koszt + strata (termin umowny) Opracowała: Z.Zymonik
Udział kosztów jakości w wartości przychodów ze sprzedaży przychody ze sprzedaży Źródło: Z.Zymonik
Podstawowe przesłanki ważności problematyki ekonomicznej zarządzania jakością • wzrost wymagań jakościowych • złożoność zarządzania organizacją • Presja na obniżenie kosztów • poszukiwanie rozwiązań opartych na faktach, mogących wspierać decyzje menedżerskie Źródło: Z.Zymonik
Reguły gospodarowania w XXI wieku Z.Zymonik, Koszty jakości w zarządzaniu przedsiębiorstwem, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2003, s.14
PRZYCZYNY WZROSTU WYMAGAŃ JAKOŚCIOWYCH 1. Trendy w gospodarce światowej 2. Nowe uregulowania prawne 3. Wzrost oczekiwań klientów 4. Podstawowe cele przedsiębiorstwa Opracowała: Z.Zymonik
Podejścia do pojęcia produktu wadliwego Opracowała: Z.Zymonik
Podsumowanie • Ważność problematyki ekonomicznej zarządzania jakością jest podyktowana wzrastającymi wymaganiami jakościowymi, złożonością zarządzania współczesnymi organizacjami i poszukiwaniem rozwiązań mogących zniwelować marnotrawstwo zasobów, a także możliwością podniesienia poziomu jakości życia społeczeństwa. • Nowe reguły gospodarowania oparte na wiedzy i technologii cyfrowej stwarzają wiele udogodnień, jednakże także niosą wiele zagrożeń społecznych. Źródło: Z.Zymonik
Jakość według triady gospodarczej Źródło: .J.Zymonik
Jakość wyrobu Jakość typu Jakość wykonania Jakość eksploatacji jakość projektu jakość wzoru jakość konstrukcji jakość zamierzona jakość produkcji jakość zgodności jakość uzyskana Jakość typu – stopień zgodności wyrobu, który ma być produkowany, z wymaganiami i oczekiwaniami klientów (model wyrobu). Jakość wykonania – stopień zgodności wytworzonego wyrobu z przyjętym wzorcem (modelem). Jakość eksploatacji – stopień zgodności obsługi wyrobu w trakcie eksploatacji z wymaganiami projektu. Źródło: Z.J.Zymonik
Relacje między wymaganiami klienta, jakością typu i jakością wykonania jakość typu (projektu) wymagania klienta 1 2 stopień spełnienia wymagań klienta 3 jakość wykonania Źródło: Z.J.Zymonik
Pojecie obiektu OBIEKT – to, co może być odrębnie opisane, rozpatrywane i oceniane. Obiektem może być: • wyrób • proces • system może być także: • organizacja • osoba Źródło: Z.J.Zymonik
Pojęcia wyrobu, procesu i systemu Wyrób - wynik procesu. Proces- zbiór działań wzajemnie powiązanych lub wzajemnie oddziałujących, które przekształcają wejścia w wyjścia. System - zbiór wzajemnie powiązanych lub oddziałujących elementów. Występują cztery ogólne kategorie wyrobu: 1. Usługi (np. transportowe, ubezpieczeniowe, bankowe…) 2. Wytwory intelektualne (np. program komputerowy, książka, instrukcja…) 3. Przedmioty materialne (np. część mechaniczna silnika…) 4. Materiały przetworzone (np. smar, benzyna…) Źródło: Z.J.Zymonik
Definicja jakości wg normy PN-EN ISO 9000:2006 JAKOŚĆ– stopień w jakim zbiór inherentnych właściwości spełnia wymagania. Źródło: Z.J.Zymonik
Definicja jakości wg normy PN-EN ISO 9000:2006 Źródło: Z.J.Zymonik
Pojęcie właściwości WŁAŚCIWOŚĆ - cecha wyróżniająca. Właściwość może być: przypisana do obiektu (np. cena wyrobu, sposób dostawy, właściciel wyrobu..); ten rodzaj właściwości nie ma charakteru jakościowego. inherentna czyli istniejąca sama w sobie (np. zużycie paliwa przez silnik, odporność tkaniny na gniecenie się); jest to właściwość jakościowa. Źródło: Z.J.Zymonik
Rodzaje właściwości (cech) wg kryterium rodzajowego • cechy techniczne (określają parametry konstrukcyjne i technologiczne wyrobu i decydują o zamierzonych funkcjach wyrobu, np. wymiary, właściwości fizyko-chemiczne, techniczne parametry działania (prędkość, moc); • cechy użytkowe (określają funkcjonalność, bezpieczeństwo użytkowania, niezawodność wyrobu); • cechy estetyczne (określają wygląd zewnętrzny i staranność wykończenia wyrobu z uwzględnieniem wymogów i tendencji wzornictwa przemysłowego, np. proporcje, kształty, rozwiązania graficzne i kolorystyczne); • cechyekonomiczne (koszt i czas amortyzacji, koszt eksploatacji – transport, zainstalowanie, przechowywanie, konserwacja, naprawy. • Opracowała: Z.Zymonik
Rodzaje właściwości (cech)wg kryterium ważności • cechy krytyczne – (cechy, które decydują o stopniu zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, ochronie środowiska, utracie wartości użytkowej; • cechy ważne (cechy, które maja istotne znaczenie z punktu widzenia przydatności wyrobu, mogą jednak przybierać różne wartości liczbowe stosownie do jego przeznaczenia); • cechy pozostałe (stanowią uzupełnienie informacji o jakości wyrobu). • Opracowała: Z.Zymonik
Koszty jakości (quality cost) Termin umowny. Wywodzi się z inżynierii jakości. Pojęcie to pojawiło się w amerykańskich przedsiębiorstwach (w praktyce gospodarczej) na początku wieku XX. Do literatury z zakresu zarządzania wprowadzili je J.M. Juran i A.V. Feigenbaum 60 lat temu. Termin koszt jakości jest różnie interpretowany. Jedni zawężają koszty jakości do produkcji wyrobu, inni odnoszą je do całego cyklu realizacji wyrobu, wraz z jego unicestwieniem, jeszcze inni przyporządkowują je procesowi. Źródło: Z. Zymonik
Koncepcje kosztów jakości • Koncepcja J.M. Jurana, • Koncepcja A.V. Feigenbauma, • Koncepcja Ph. Crosby’ego, • Koncepcja G. Taguchi’ego, • Koncepcja J. Banka, • Koncepcja J.J. Dahlgaarda, • K. Kristensena i G.H. Kanji’ego Koszty jakości w międzynarodowych normach ISO serii 9000. Źródło: Z. Zymonik
Góra lodowa kosztów jakości Źródło: Z. Zymonik
Zbiór definicji kosztów jakości Źródło: Z. Zymonik (25.01.07.)
Ery kształtowania kosztów jakości • era kosztów błędów (do drugiej wojny światowej) • era kosztów kontroli (od drugiej wojny) • era kosztów prewencji (od lat 70.) • era kosztów superprewencji (od lat 90.) Źródło: Z. Zymonik
Przewaga prewencji nad kontrolą prewencja kontrola Źródło: Z. Zymonik
Podsumowanie Istnieje wiele definicji kosztów jakości. Koszty tego rodzaju są nadal niejednoznaczne. Obejmują jednak swoim zakresem coraz większe obszary wychodząc poza przedsiębiorstwo (organizację). Koszty jakości są odniesione do organizacji, klienta i społeczeństwa. Źródło: Z. Zymonik