390 likes | 1.17k Views
HASI. ESKEMA. BALIABIDEAK. INTERNET. JARDUERA. IRAKURGAIA. ESKEMA. BALIABIDEAK. INTERNET. JARDUERA. AURREKOA. IRTEN. HASI. ESKEMA. BALIABIDEAK. INTERNET. JARDUERA. AURREKOA. IRTEN. Irakurgaia.
E N D
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA IRAKURGAIA ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Irakurgaia 1965ean, Robert Hooke zientzialariak Mikrografia izeneko liburua plazaratu zuen. Bertan, bere eskuekin eraikitako mikroskopio baten bidez egindako behaketa ugari deskribatu zituen, zehatz-mehatz eta berak egindako irudiak erabiliz. Hona hemen deskribapen horien artean deigarriena: «Kortxo zati bat hartu nuen eta, labana bezain zorrotza zen xafla batez, atal bat ebaki nuen; gainazala leun-leun geratu zen. Ondoren, arretaz aztertu nuen mikroskopio baten bidez […]. Garbi ikusi ahal izan nuen atal hura zuloz josita zegoela eta poroduna zela, abaraska baten modura. Kortxoaren kasuan, ordea, poroak ez ziren erregularrak eta, zenbait alderditan, urrundu egiten ziren egiazko abaraska baten ezaugarrietatik. Hasteko, oso gai solido gutxi dute […]. Bigarrenik, poro edo zelula horiek ez dira oso sakonak, baina bai oso ugariak, eta diafragma meheen bitartez bata bestetik bereizitako kutxa txikien itxura dute». Hura izan zen izaki bizidunak eratzen dituzten funtsezko unitateei behatu zitzaien lehen aldia, baita deskribatu ziren lehen aldia ere. Egia esan, zientzialari hark ikusitakoak ez ziren zelulak. Aitzitik, kortxoa hildako landare-ehuna den aldetik, ehun mota horren zelula-paretek utzitako tarteak ziren. Urtebete geroago behatu zitzaien zelula biziei estreinako aldiz: Marcelo Malpighi biologoak odol-zelulei behatu zien. Zelulak mikroskopioan
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA HASI AURREKOA IRTEN Edukien eskema Giza gorputzaren antolakuntza Antolakuntza-mailak Giza zelulak Ezaugarriak Egitura Mikroskopioa Ehunak Ezaugarriak Ehun epiteliala Ehun konektiboa Gihar-ehuna Nerbio-ehuna Organoak, sistemak, aparatuak Organoak Sistemak Aparatuak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA Antolakuntza- mailak Giza gorputzaren antolakuntza-mailak Giza zelulen egitura Ehunen ezaugarriak Giza zelulen ezaugarriak Mikroskopioa Ehun epiteliala Ehun konektiboa Nerbio-ehuna Sistemak Organoak Aparatuak Gihar-ehuna Estekak Zelulari buruzko jarduera HASI AURREKOA IRTEN Unitatearen azalpenerako baliabideak Maila biotikoen gaineko jarduera
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Giza gorputzaren antolakuntza-mailak Organismo-maila Maila subatomikoa Aparatu-maila Maila atomikoa Sistema-maila Maila molekularra Ura Organo-maila Zelula-maila Ehun-maila Proteina
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen ezaugarriak Obulua. Biribila Ø 100 - 200 μm Espermatozoidea. Flageloduna Ø (buruan) 3 μm Globulu gorria. Ahurbikoa Ø 8 μm Gihar-zelula. Fusiformea Ø 10 μm Zelula epiteliala. Zapala Ø 0,2 - 15 μm Leukozitoa. Esferikoa Ø 12 - 15 μm Zelula konektiboa. Biribila Ø 0,5 - 20 μm Neurona. Izar formakoa. Zentimetro batzuetako luzera
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Antolakuntza-mailak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA Mintz plasmatikoa Zentrosomak Mitokondrioa Zitoplasma Golgiren aparatua Nukleoa Erretikulu endoplasmatikoa Bakuoloak Lisosomak Erribosomak AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura IRUDIA HANDITZEKO
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Mintz plasmatikoa Mikroskopio elektronikoz ikusita Mintz plasmatikoaren egitura Proteina Lipidoak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Mitokondrioa Mintz bikoitza Gandorra
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Zitoplasma Ur-disoluzioa Organuluak Proteinak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Golgiren aparatua Zisternak Xixkuak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Nukleoa Nukleoa, mikroskopio elektronikoz ikusita Mintz nuklearra Poroak Kromosomak, mikroskopio elektronikoz ikusita Kromatina Proteina ADN
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Erretikulu endoplasmatikoa Erribosomak Erretikulu endoplasmatiko pikorduna Erretikulu endoplasmatiko leuna
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Bakuoloak Mintzez osatutako xixkuak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Lisosomak Mantenugaiak digeritzen dituzten substantziak gordetzen dituzten xixkuak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Zentrosomak Zuntzak Mikrotubuluak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Giza zelulen egitura Erribosomak Azpiunitatea
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA FUNTZIONAMENDUA PRESTAKINAK AURREKOA IRTEN Mikroskopioa Mikroskopio optikoa Mikroskopio elektronikoa
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Mikroskopioa Elektroi-iturria Okularra Leiarrak Prestakina Prestakina Elektroimanak Argi-iturria Okularra Mikroskopio optikoa Mikroskopio elektronikoa
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA ATZERA AURREKOA IRTEN Mikroskopioa Odola Odola Paramezioa Paramezioa Legamiak Bakterioak Legamiak Bakterioak Mikroskopio optikoa Mikroskopio elektronikoa
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA Zelula epitelialak AURREKOA IRTEN Ehunen ezaugarriak • Ehuna: zelulen multzoa • Mota berekoak • Egitura berdintsua • Funtzio bera betetzen dute Ehun epiteliala
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Ehun epiteliala Estaldura-epitelioa Guruin-epitelioa Bilgor-guruina Epidermisa Guruin exokrinoak Pankrea Muki-mintzak Guruin mistoak Hipofisia Endotelioak Guruin endokrinoak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Ehun konektiboa Ehun konjuntiboa Gantz-ehuna Adipozitoa Hezur-ehuna Kartilago-ehuna Osteozitoa Kondrozitoa Glándulas endocrinas
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Gihar-ehuna Gihar-ehun ildaskatua Nukleo asko Eskeleto-giharra Bizepsa Gihar-ehun leuna Bihotzeko gihar-ehuna Nukleo bakarra Nukleo bakarra Odol-hodiak Bihotza
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Nerbio-ehuna Neuronak Zelula glialak Mielina Schwann-en zelula Nerbio-ehuna Zelula-gorputza Mantenugaiak Dendritak Neurona Astrozitoa Axoia
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Organoak Bihotzeko ehunak Gihar-ehuna Ehun konjuntiboa Estaldura-ehun epiteliala Gantz-ehuna
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Sistemak Eskeleto-sistema Nerbio-sistema Gihar-sistema Sistema endokrinoa
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN Aparatuak Iraitz-aparatua Arnas aparatua Digestio-aparatua Zirkulazio-aparatua Lokomozio-aparatua Ugaltze-aparatuak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA Giza anatomia Dena zelulari buruz SARTU WEB ORRI HONETARA SARTU WEB ORRI HONETARA HASI AURREKOA IRTEN Esteka interesgarriak
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA AURREKOA IRTEN HASI
HASI ESKEMA BALIABIDEAK INTERNET JARDUERA HASI AURREKOA IRTEN