530 likes | 758 Views
Zorg voor ouderen scholing Frail & Elderly Medisch Spectrum Twente. Dr. Marieke J. Schuurmans, Verpleegkundige en onderzoeker Lector Hogeschool Utrecht. 1900. 1950. 1999. 2050. GRIJZE GOLF. Hoeveel % van de Nederlanders is: 65 jaar of ouder? 85 jaar of ouder?
E N D
Zorg voor ouderenscholing Frail & ElderlyMedisch Spectrum Twente Dr. Marieke J. Schuurmans, Verpleegkundige en onderzoeker Lector Hogeschool Utrecht
1900 1950 1999 2050
GRIJZE GOLF • Hoeveel % van de Nederlanders is: • 65 jaar of ouder? 85 jaar of ouder? • Wat is de gemiddelde levensverwachting • voor vrouwen? voor mannen? • Wanneer is de vergrijzing op zijn top? • Hoeveel % van de Nederlanders is dan 65 jaar of ouder?
Ouders geven hun kinderen een kinderfiets. Waarom zouden kinderen hun bejaarde ouders geen rollator kunnen geven? Ze kunnen er nu al voor gaan sparen, want ouderdom is, anders dan ziekte, voorspelbaar. Hans Hillen, voorzitter van het College voor Zorgverzekeringen in Buitenhof, 1 februari 2004 oud = gebrekkig
Lichamelijke beperkingen (horen, zien, bewegen) Vademecum gezondheidsstatistiek, CBS, (2002)
Beperkingen ouderen Ouderen worden vooral beperkt in beweging of hebben 1 of meer ADL beperkingen. Beperkingen in zien nemen toe bij ouderen Beweeglijkheid 1 of meer ADL beperkingen Zien Horen Bron: CBS Statline June 4, 2014
Hoeveel % van de 75plussers heeft een chronische aandoening? Hoeveel % van de 75plussers heeft twee of meer chronische aandoeningen? Top 5 van meest voorkomende ziekten bij ouderen?
ziekten ouderen Ouderen hebben vooral last van hoge bloeddruk (hart en vaten) en gewichtsslijtage (bewegingsstelsel). Hart en vaat aandoeningen en diabetes nemen toe Hoge bloeddruk Gewrichtsslijtage Suikerziekte Rugaandoening Astma, chronische bronchitis Hartaandoening Migraine Chronisch eczeem Bron: CBS Statline June 4, 2014
Prognose belangrijkste ouderdomsgerelateerde ziekten en aandoeningen(van Oers, 2002)
Rond de 60% van alle mensen boven de 65 jaar heeft multimorbiditeit op basis van verschillende bevolkingscohorten (Gezondheidsraad, 2008) 78% van de mensen van 80 jaar en ouder heeft comorbiditeit volgens Registratienet Huisartsenpraktijken (van de Akker, 2001)
Verandering in ervaren gezondheid in drie jaar Deeg, (2002)
Een “mooie oude dag” komt nooit vanzelf: het is de vrucht van steeds opnieuw bevochten overwinningen en van steeds opnieuw beginnen na een nederlaag Simone de Beauvoir
Wat vinden ouderen zelf belangrijk? • Een goede geestelijke gezondheid • Een leuk gezin • Een goede huisvesting • Een goed huwelijk • Een goed inkomen • Een goede lichamelijke gezondheid • Een sterk geloof • Veel vrienden en kennissen • Een zinvolle tijdsbesteding
Gevolgen van vergrijzing in de samenleving • andere bevolkingssamenstelling • toename van het aantal chronische ziekten • vraag naar aanvullende zorg zal toenemen • toename van het aantal ouderen met dementie • meer ouderen in het ziekenhuis
Van alle 65-plussers: Hoeveel % bezoekt in een jaar HA? Hoeveel % bezoekt in een jaar specialist? Hoeveel % heeft thuiszorg? Hoeveel % wordt in een jaar in het ziekenhuis opgenomen? Hoeveel % verblijft in een verpleeg/verzorgingshuis?
Percentage personen met contact + aantal contacten per persoon met contact (1999)
Wijze van contact met de huisarts + doorverwijzing
ouderen in het ziekenhuis • 12 % van de 65-plussers wordt jaarlijks opgenomen (6% <65 jaar) • gemiddelde ligduur >65 jaar: 12.6 dagen vs 6.4 dagen <65 jaar • 45% van de ziekenhuisbedden in gebruik voor 65-plussers (CBS, 2005)
in ziekenhuis • relatief meer ouderen • meer multimorbiditeit • geheugenproblemen • fysieke beperkingen
Oud en oudVERSCHIL KALENDER LEEFTIJD EN BIOLOGISCHE LEEFTIJD • Verminderde homeostase • Snelle achteruitgang • Vele complicaties • Vertraagde reconvalescentie • Andere presentatie van ziekten • Somato-psycho-sociale verwevenheid • Multipathologie • Leeftijd-specifieke ziekten • Gewijzigde farmacokinetiek en - dynamiek
de geriatrische patiënt • ouder persoon • veelvoud aan ziekten, multimorbiditeit • stoornissen op lichamelijk, psychisch, functioneel en sociaal gebied • complex beeld = complexe ziektepresentatie
ziekenhuisopname • niet zonder risico voor ouderen • risico’s: decubitus, delirium, letsel tgv van vallen, immobiliteit, infectie, incontinentie, ondervoeding of uitdroging • ‘risico’s’ kunnen leiden tot : 1. functieverlies 2. verpleeghuisopname 3. sterfte Creditor MC. Hazards of hospitalization in the elderly. Ann Intern Med 1993;118(3):219-23; Satish 1996; Rudberg 1996
functieverlies ongeveer 15% to 50 % van de oudere ziekenhuispatienten zal na ziekenhuis opname functieverlies ervaren, uitgedrukt in een verlies van ADL functies
functieverlies kan ontstaan: • onafhankelijk van de ziekten die hebben geleid tot ziekenhuisopname • kan blijven bestaan ongeacht of de ziekte is genezen Forster AJ, Murff HJ, Peterson JF et al. The incidence and severity of adverse events affecting patients after discharge from hospital. Ann Int Med 2003;138:161-167
Gevolgen functieverlies • Verhoging mortaliteit • Langere opnameduur • Meer afhankelijkheid • Meer zorg nodig na opname (verpleeghuis/verzorgingshuis/thuis) • Meer kans op heropnames • Verhoging kosten: persoonlijk en materieel
Veel oudere patiënten zijn bang voor wat er mis gaat in het ziekenhuis en de gevolgen die dat heeft voor hun toekomst (Huckstadt, 2002)
ZIEKENHUIS = HOOGTECHNOLOGISCHE OMGEVING MET EEN EENZIJDIGE BLIK …
De autonomie van ouderen wordt in de gezondheidszorg vaak bedreigd door onvoldoende informatie. (Minichiello et al, 2000)
Aanzienlijk deel professionals in de gezondheidszorg heeft een negatieve kijk op ouderen, stereotype beelden. (Lothian & Philip, 2001)
vooroorloogse of stille generatie dank-je-wel-generatie
protest generatie babyboomers
Uitkomstmaten gezondheidszorg voor ouderen • niet sec levensduurverlening • maar kwaliteit van leven • autonomie • zelfredzaamheid.
LEVENSVERWACHTING VANAF 65 JAAR SCP, 2006