280 likes | 416 Views
Voice Over IP. System Engineer:Mehmet KARA E-mail: mkara@armada.com.tr Tel:0.212.2308980-1322. Endüstrilerin Yönü. Computer. Internet Access Electronic Mail Multimedia Real Time Images Mobile Computing. High speed Services. Wide band Services. Media. IP. Streaming Audio
E N D
Voice Over IP System Engineer:Mehmet KARA E-mail: mkara@armada.com.tr Tel:0.212.2308980-1322
Endüstrilerin Yönü Computer Internet Access Electronic Mail Multimedia Real Time Images Mobile Computing High speed Services Wide band Services Media IP Streaming Audio Video on Demand Interactive Video Television Distribution Personal Services ISDN Services Video Telephony Wide Band Data Services Telecom
Network Landscape IP IP/FR FR/ATM ATM/SDH Switching CentralOffice Branch Office LAN Access (Branch) Edge (Region) Core/Backbone (Infrastructure) Cluster LAN/WAN(Interworking) LAN
Darboğaz nerde? • 1980 öncesindeki yapılar • PC ağları oluşturuluyor • LAN traffiği büyümeye başlıyor, küçük bir wan kullanımı LAN Ethernet & Token Ring 10 Mbps & 4 Mbps PC ISA 133 Mbps ACCESS V.32bis 14.4 Kbps WAN Leased Line 384 Kbps
Darboğaz nerde? • 90’ lı yılların başındaki yapılar • World Wide Web’in patlaması, backbone’ları tehdit ediyor • Multimedya ihtiyaçarı ile bus hızları paralellik gösetrmiyor • Erişimler PSTN üzerinde yapılmaya devam ediliyor LAN Ethernet & Token Ring 10 Mbps & 16 Mbps PC ISA 133 Mbps WAN E3 34 Mbps ACCESS V.34 28.8 Kbps
Darboğaz nerde? • Corporations, in the late 90’ların sonundaki yapılar • Erişim hızı büyük önem taşıyor • Access speeds are a big concern • Yeniden düzenlemeler yeni yeni zpazarlar açıyor LAN Fast Ethernet 100 Mbps WAN STM 16 2.5 Gbps PC PCI 1 Gbps ACCESS ISDN or Leased Line 2.048 Mbps
Darboğaz nerde? • 2000’lerin başındaki yapılar WAN DWDM 80 Gbps LAN Gigabit Ethernet 1 Gbps PC PCI 1 Gbps ACCESS xDSL & Cable to 8 Mbps ?
Early 90’s Late 90’s 00’s SDH PPP/ Ethernet ATM ATM SDH ATM PPP/ Ethernet ATM ATM SDH PPP/ Ethernet FrameRelay SS7 SS7 FrameRelay SS7 FrameRelay Legacy ISDN X.25 ISDN xDSL ISDN Legacy X.25 kbps k/Mbps Değişim M/Gbps Gbps
Taşıyıcı Protocol karşılaştırmaları SDH 100K ATM 103BaseT 10K Frame Relay 102BaseT Cost per node (US$) ISDN X.25 1K 101BaseT xDSL .1K V.34 speed 33.6kbps 64kbps 512kbps 2Mbps (E1) 8Mbps (E2) 10Mbps (101BT) 34Mbps (E3) 51.8Mbps (OC1/STM0) 100Mbps (102BT) 1.0Gbps 103BT 2.49Gbps(OC48/STM16) 80Gbps(DWDM)
Protocol Comparison Types Advantages Disadvantages ATM Frame Relay Ethernet Geniş ağları destekler Etkin başlığa sahip Hızlı donanım anahtarlama Tümleşik QoS Desteği Yüksek band genişiği desteği Multimedia desteği Etkin başlık Düşük maliyetli kullanım Değişik QoS hizmetleri Mükemmel IP/ATM bütünleşmesi Belirelenbilir gecikeme Düşük maliyetli kullanım Güçlü bilgi tabanı Dinemik yeniden yönlendirme yetenekleri Basit tasarım ve gerçekleştirme Yönetimi zor Kullanımı zor Düşük hızlarda etkisiz Lan trafiginde etkisiz Yüksek maliyet Sınırlı band genişliği desteği Sınırlı elde edilebilirlik Hatalı düğüm=kayıp bağlantı ISDN/PSTN backup ihtiyacı Ağ geniş ise yapı kompkeks Belirsiz gecikme Güvenilirlik düşük Etkisiz başlık QoS desteği yok Düşük utilizasyon
IP (Connectionless) Ağ bilgisi sınırlı ise ideal FR yoksa ideal (PPP) Esnek erişim public IP, PSTN veya ISDN Etkinlik ve band egnişliği önemli değilse iyi FR (Connection Oriented) Paket ses için ideal Düşük başlık ve band genişiği IP’den daha fazla QoS Gecikme ve titreşim IP’den az Hangi protokolü kullanmalıyız? • ATM (Connection Oriented) • Eğer backbone ATM ise ATM’yi erişim protokolü olarak kullanmayı düşün (Fakat minimum E1) • En iyi QoS • En iyi multimedia Meshed (Ideal: IP) Star (Ideal: Frame Relay) Meshed & Star (Ideal: ATM)
ATM FR IP 5 Byte Header 2 Byte Flag 2 Byte Header 20 Byte IP Header 20 Byte TCP Header 2 Byte FCS Flag PAYLOAD is 48 Byte PAYLOADto 4096 Byte PAYLOAD to 1518 Byte Overhead (OH) Karşılaştırması • IP - Her pakete 40 bytes OH ekler • Ethernet yükü • 3% başlık (1518 byte IP packet) • Real-time yükü • 38% Overhead (64 byte packet) • FR - her pakete 6 bytes OH ekler • Ethernet yükü • 0.4% başlık (1518 byte IP packet) • Real-time yükü • 8% başlık (64 byte packet) • ATM - Her pakete 5 bytes OH ekler • Ethernet yükü • 17% Overhead (1518 byte IP packet) • Real-time yükü • 10% Overhead (48 byte packet) 1 Byte =
Müşteriler şunu Anlamalı Sıkıştırma ses sinyallemesinden bağımsız Bir ağdan diğerine geçiş kullanılabilirliği artırır eg. VoFR VoIP ITU G.729 8:1 compression @ 8 Kbps ITU G.723.1 12:1 compression @ 5.3 Kbps or 6.3 Kbps voice streams. Vanguard Router Frame Relay IP PBX Vanguard Router Vanguard Router PC Phones PSTN G.723 FR G.723 UDP IP Ses Standartları
Voice - Mean Opinion Score MOS • ITU-T P.85 ses kalitesini ölçer bunuda müşterilere cümlerler dinleterek yapar (1-5) • Sonuçlar ortalama bir değere ulaştırılır bu Mean Opinion Score (MOS) • FRF.11 (Frame Relay Forum) G.729 yanında ADPCM (G.727) de destekler Excellent (5) ADPCM (MOS 4.2) G.729 (MOS 4.2) Better Good (4) PCM (MOS 4.4) G.723.1(6.3 kbps) (MOS 3.98) G.723.1(5.3 kbps)(MOS 3.5) Fair (3) Worse Poor (2) Bad (1) 2 4 8 16 32 64 Kbps
Serileştirme gecikmesinin etkileri • Serileştirme Gecikmesi Packet Size (bits) • = ———————— Link Speed (bps) • Serileştirilmiş bir 1518 Byte • Ethernet Frame’in karşılaştırılması • 64 kbps bağlantı da ses uygulaması • ses paketini göndermeden önce • yaklaşık 200 ms beklemek zorunda • 2.048 Mbps bir ses uygulamsı • bir ses paketini göndermeden • önce yalnızca 6 millisaniye • beklemek zorunda E1 2 .048 Mbps Delay = (1518 bytes)(8 bits)/2.048 Mbps = 5.9 milliseconds 64 Kbps Link Delay = (1518 bytes)(8 bits/byte)/64 kbps = 190 milliseconds
Ses üzerindeki seri gecikme link üzerinde ne kadar boş bandwith olduğuna bağlı Ses paketleri ağa girer girmez diğer paketler bekler The Good News: Eğer yeterince WAN bandwith varsa sesin veri üzerindeki etkis oldukça az olur. 512 Kbps erişim bağlantısı seri gecikmeyi endişesini ortadan kaldıracaktır PBX Ses veriyi etkileyebilir mi? VanguardRouter Veri WAN bağlantısı (Ör: FR veya PPP) ses V3 V2 V1 D3 D2 D1 Evet ses veriyi etkileyebilir
Ses hazır olduğunda ses kartı A telefonundan 30 ms’de bir ses paketi üretir. Eğer router B’de jitter buffer 100 ms’ye ayarlanmışsa Değişken gecikmeyi kompanze edebilemk için ilk paketi 100 ms geciktirir. Router B ses hazır olduğunda telefon B için 30 ms’de bir sespaketi alır. Eğer alınacak bir paket yoksa router bir cevap üretir. Jitter Buffer Router B Router A Telephone A Telephone B V3 V2 V1 V3 V2 V1 D2 D2 D2 V3 D1 D1 V2 D1 D1 V1 D2 D1 D2 D1
Fragmentation (FRF.12) • Fragmentation Jitter’I azaltır • Kalan jitter routerin jitter bufferinde kompanze edilir. • Link Fragmentation and Interleaving (LFI) • Eğer bir ses trafiği dedekte edildiği zaman paket fragmantasyonu aktive edilir • Büyük data paketlerinin parçalanması decikmeyi azaltır V3 V2 V1 V3 V2 V1 D2 D2 D2 V3 D1 D1 V2 D1 D1 V1 D2 D1 D2 D1 Transmitted Continuous Bit Stream Received with Variable Delays (Jitter)
Multi-Media & Jitter • Jitter alıcının bufferine giren her hangi iki paket arasındaki gecikme olarak hesaplanır • 50 den 150 ms’ye kadar olan jitter gecikmesi kabul edilebilir. • Dinamik jitter ayarlaması kaliteyi optimize eder. • Kabul edilebilir Ses Kalitesi • Paket kaybı • 5% paket kaybı kabul edilebilir. • Kabul edilemez paket kaybı %15 • paket kaybından başlar. • Yayılma Gecikmesi • 150 ms civarında kulak tarafından algılanabir • Anlaşılmamam 400ms’de başlar. Memory Threshold @ 80% Memory Buffer Backbone Node
Light Speed! • Uluslar arası telefon çağrıları (Trans-Atlantic separated by 6,000 km) • PSTN network round trip gecikmesi 40 ms. • Uydu Haberleşmelerinde (Geo-orbit separated by 36,000 km) • Round trip delay 240 ms • Circuit switching çevreler • İletim gecikmesi • Packet switching environments • İletim gecikmesi, clock hızı ve paket işleme gecikmeleri Local Loop Backbone Local Loop Local Loop
Quality of Service Tanımı QOS mekanizmaları ağın bir noktasından diğer noktasına kabul edilebilir bir kaliteyi sağlayacak imkanları ağ yöneticisine veya servis sağlayıcıya veren mekanizmalardır Hatırlatma : QoS eksiktasarlanmış bir ağı kompanze edemez! !!!!
Niçin QoS’e ihtiyazcımız var • Farklı veri tiplerinin değişik ihtiyaçları var • Streaming Broadcast voice, video, music • Interactive Voice and video • Real-time Versus non-real time • Transactions Large volume of small packets • File Transfers Large volume of large packets • Web volume of packets, multiple sessions • Telnet Large volume of small packets • Email Variable sized packets, can tolerate delay • Fax Limited tolerance for compression • SNA Time out issues • Data is bursty • QoS yalnızca ses paketlerini önceliklendirmesini sağlamaz kritik uygulamlaların daha hızlı iletimini sağlar (Ör:SNA) • Ses sıkışıklığı ve Paket kaybını kabul etmez