390 likes | 605 Views
Liliana Madelska Logopedyzacja rodziców i opiekunów Polskość poza granicami Rzeczpospolitej Ostróda, 25 - 28 marca 2010 r.
E N D
Liliana Madelska Logopedyzacja rodziców i opiekunów Polskość poza granicami Rzeczpospolitej Ostróda, 25 - 28 marca 2010 r.
Prezentacja na podstawie materiałów Liliany MadelskiejPosłuchaj, jak mówię: - Podręcznik dziecka- Poradnik dla rodziców i nauczycieli- Powiedz mi, co widziszfilm dydaktycznyLiliana Madelska & Artur Jamrozowicz
Fragmenty filmu dydaktycznego„Powiedz mi, co widzisz“można obejrzeć na stroniewww.lilianamadelska.com
Joanna Wójtowicz i pracownicy PCN w LublinieHanna Kaczmarczyk i nauczyciele, Polska Szkoła w WiedniuMałgorzata Lasocka i nauczyciele, Polska Szkoła w LondynieAgnieszka Rabiej, UJDziękuję Koleżankom z grupy ekspertów MEN za pomoc i współpracęSerdecznie dziękuję za pomoc, liczę na dalszą współpracę.
Postawy w stosunku do emigracji J. W. Berry
Szkoły polskie za granicą:- zajęcia raz w tygodniu- zróżnicowane grupy- brak pomocy logopedycznej⇒ pedagogizacja rodziców
Fonologia a mentalne (nieuświadamiane) procesy, sterujące rozumieniem mowy
A. Dieter z Austrii i Ewa z Polski Ewa: Podobno będziecie mieli trzecie dziecko? Dieter: Tak, moja żona jest cielna. Ewa: Musimy to oblać! Mamy wino, chcesz kieliszek? Dieter: Dziękuję, mam słój.
Roger: Co to półka? Kasia: To regał na ścianie. Roger: A czemu regał półka? Kasia: Bo półka to regał. Roger: Ale czemu półka? Kasia: Chcesz wiedzieć, czemu się nazywa półka?! Roger: Nie, czemu półka!!!
Co mówią dzieci, co „słyszą” rodzice
ras tfa cz´szí sz´teri pieńsz´ sz´esz´sz´edem: No widzi pani? Dobrze liczy!
Przykłady alternacji w polszczyźnie niosę : nosi : noś : znoszony wozy : wożę : wozi : wóź mróz : mrozić : mroźny : mrożonka miły : milszy duży : duzi ręka : ręce : ręczny noga : na nodze : piłka nożna Kasia : Kacha : Kasiunia : pięć Kaś kwas : kwaśny : kwaszony głuchy : głośno : głusza pusty : opuszczę : opuści jazda : jeździ : jeżdżący miasto : w mieście : mieszczański
Przykłady paronimów w niemieckim: Ofen: offen Raten: Ratten Hüte: Hütte Höhle: Hölle spuken: spucken (oraz wiele niecenzuralnych przykładów angielskich)
Rozpoznanie potrzeb dziecka: nauczyciel ⇒ opiekunowie
Jak czuje się dziecko, któremu każemy pisać zdania typu: Kasia dzisiaj będzie jadła kaszę jeśli odbiera ono słuchem coś w rodzaju: kasz’a dż’isz’aj będż’e jadła kasz’ę.
Typowe problemy dzieci polsko- i angielskojęzycznych •słabe różnicowanie spółgłosek ś, ź, ć w opozycji do sz, ż, cz. Mylone pary minimalne to np. prosię : proszę, w zimie : w Rzymie, ciapki : czapki; •słabe różnicowanie samogłosek i : y, np. biłem w Warszawie; •dyftongizacja samogłosek: koki : kołki, puka : półka
Typowe problemy dzieci polsko- i niemieckojęzycznych •słabe różnicowanie spółgłosek ś, ź, ć w opozycji do sz, ż, cz Mylone pary minimalne to np. prosię : proszę, w zimie : w Rzymie, ciapki : czapki; •słabe różnicowanie spółgłosek dźwięcznych w opozycji do bezdźwięcznych, np. pierzemy : bierzemy, buciki : budziki, cień : dzień; •słabe różnicowanie w i ł, co prowadzi do mylenia par wyrazów jak łuski : wózki.
W jakiej kolejności ćwiczyć podane przykłady? Tomek : domek cień : dzień leci : leczy szyje : żyje półka : bułka śle : źle kosa : koza
Zasada stopniowania trudności: •sposób artykulacji: plozywne > frykatywne > afrykaty •sylaba: akcentowana > nieakcentowana; nagłos > wygłos •kompleksowość: sylaby o prostej strukturze (CV) > zbitki spółgłoskowe
1. Tomek : domek półka : bułka 2. kosa : koza szyje : żyje śle : źle 3. leci : leczy cień : dzień
Potrzeby: - prosty system diagnozowania - proste materiały dydaktyczne dla opiekunów
Podstawy teoretyczne: fonologia naturalna *** - rozwój mowy dziecka - języki świata - polszczyzna spontaniczna
Zasada pięciu kroków 1.Wybór materiału 2.Omówienie znaczenia ćwiczonych wyrazów 3.Ćwiczenie słuchu mownego (percepcji słuchowej) 4.Ćwiczenie wymowy 5.Podsumowanie osiągnięć ucznia
Ucznia trzeba chwalić za każdy sukces, warto też prowadzić dokumentację jego postępów : słyszę : mówię : piszę
Cele: - rozwijanie świadomości fonetyczno-fonologicznej - przygotowanie do nauki innych języków - ćwiczenie dialogu, podstawowej formy komunikacji - przygotowanie do nauki czytania i pisania - nauka samodzielności i systematycznej pracy - dzieci uczą się od siebie nawzajem (indywidualizacja procesu dydaktycznego)
Ćwiczenia, wspomagające rozwój świadomości fonologicznej: •szukanie rymów do ćwiczonych wyrazów; jeśli np. na obrazkach mamy parę muszka : nóżka, to pasuje też do tego gruszka, jabłuszka czy pietruszka; •układanie z dziećmi krótkich wierszyków, np. do pary cień : dzień: Biega za mną długi cień, bo dziś jest słoneczny dzień. •recytowanie wierszyków, układanych wspólnie z dziećmi; można przy tym klaskać w dłonie, licząc w ten sposób sylaby; •szukanie słów, „schowanych” w innych słowach, np. plamy: tu „schowały się” takie słowa, jak lamy, a, my; •„rozwijanie” wyrazów, np. pas: PASek, zaPASy, PASuje, PAStwisko, wyPAStujemy, komPAS...
Kto poleca uczniom powtarzanie „chrząszcz brzmi w trzcinie“, niech najpierw sam spróbuje coś takiego: •The thirty-three thieves thought that they thrilled the throne throughout Thursday. •Cinq chiens chassent six chats. •Sopra la panca la capra campa, sotto la panca la capra crepa. •Jorge el cerrajero vende cerrajes en la cerrajería. •Zwischen zwei Zwetschgenzweigen sitzen zwei zechenschwarze tschechisch zwitschernde Zwergschwalben.
Marzenia: - włączenie rodziców do pracy dydaktycznej - stabilna sytuacja materialna i zawodowa polskich nauczycieli za granicą - pomoc logopedów, przygotowanych do pracy z dziećmi wielojęzycznymi