250 likes | 466 Views
Finansijska egalizacija u Austriji kako pokrajine i opštine mogu da ispunjavaju svoje zadatke. Sadržaj. Država Austrija Finansijska egalizacija – zašto je potrebna i šta reguliše Različite vrste finansijske egalizacije Definicije i razjašnjenje pojmova
E N D
Finansijska egalizacijauAustrijikako pokrajine i opštine mogu da ispunjavaju svoje zadatke
Sadržaj • Država Austrija • Finansijska egalizacija – zašto je potrebna i šta reguliše • Različite vrste finansijske egalizacije • Definicije i razjašnjenje pojmova • Kako se odvija finansijska egalizacija • Mehanizam konsultacija • Rezime
Država Austrija • Austrija je savezna država. • Ukupno 9 saveznih pokrajinaima zajedno 2350 opština. • (Grad Beč kao prijestonica savezne države ima poseban položaj – on je istovremenoi savezna pokrajina)
Polazni osnovi: Finansijska egalizacija – zašto je potrebna i šta reguliše • Princip podmirivanja troškova • Svaka državna ravan (Savezna država, pokrajina, opština) sama mora da nosi teret, koji nastaje iz realizacije njenih zadataka. • Princip raspodjele i opterećenja • Finansijsko opterećenje koje nastaje sa ciljem ispunjavanja zadataka mora biti pravedno raspodijeljeno - instrument za to: finansijska egalizacija.
Finansijska egalizacija reguliše: • Ko utvrđuje prihode i ko ih dobija • Kako se zajednički savezni prihodi dijele između Savezne države, pokrajina i opština. • Koji su drugi finansijski transferi dodatno još potrebni između savezne države, pokrajina i opština
Različite definicijefinansijske egalizacije (1) • Aktivna i pasivna finansijska egalizacija • Aktivna finansijska egalizacija: reguliše raspodjelu prihoda (zakonom propisani pregovori, koji se pretaču u Zakon o finansijskoj egalizaciji na šest godina) • Pasivna finansijska egalizacija („siva”finansijska egalizacija): troškovno opterećenje – zahtijevanje prihoda, a time i troškova. O kontra oporezivanjuovdje: mehanizam konsultacija.
Različite definicijefinansijske egalizacije (2) • Vertikalna i horizontalnafinansijska egalizacija • Vertikalna finansijska egalizacija – to je raspodjela „zajedničkih saveznih prihoda”između Savezne države, pokrajina i opština • Horizontalna finansijska egalizacija – to je raspodjelaopredijeljenih saveznih prihoda npr. između opština jedne savezne države.
Različite definicijefinansijske egalizacije (3) • Primarna, sekundarna i tercijarna finansijska egalizacija • Primarnafinansijska egalizacija: raspodjela prihoda posredstvom vertikalne i horizontalne finansijske egalizacije. • Sekundarna finansijska egalizacija: dopunska raspodjela sredstava u oblikupreuzimanja troškovai transfera izmeđuregionalnih komunalnih tijela, regulisana Zakonom o finansijskoj egalizaciji • Tercijarna finansijska egalizacija: svi ostali novčani tokovi između regionalnih komunalnih tijela, koji nisu regulisani Zakonom o finansijskoj egalizaciji nego drugim zakonima
Porezi 2008. Total (u mil. €) % - savezna država % - opštine % - pokrajine (”Länder “) Primarna finansijska egalizacijaRaspodjela zajedničkih saveznih prihoda (nakon dedukcije za FLAF) PDV Porez na zarade Porez od korporativnog prihoda Porez na gorivo i gas Porez na lični dohodak Porez na kapitalne dobitke Porez na upotrebu motornih vozila Porez na duvan Porez na osiguranje Energetske takse Porez na promet nekretnina Standardni porez na potrošnju (automobili) Sve druge obaveze država pokrajine opštine U 2008.: U 2009. i 2010.:
Zajednički savezni prihodi u 2008. Utvrđivanje opštinskih udjela Primarna finansijska egalizacija(naprimjeruForarlberga) • Raspodjela država–pokrajine–opštine – krovna raspodjela I Ukupni prihodi zajedničkih saveznih primitaka 66.210 mil. € Prethodni odbici i porodična davanja, zdravstvo itd. - 2.488 mil. € Vertikalna i horizontalna finansijska egalizacija na primjeru savezne pokrajine Forarlberg Suma za raspodjelu država–pokrajine–opštine 63.722 mio. € Savezna država 7,1% pokrajine 16,5% opštine 11,7% 45.228 mil. € 10.392 mil. € 8.102 mil. € Prethodni odbici II EU finansiranje, vodoprivreda, zdravstvene institucije, egalizacije - 241 mil. € 2) Raspodjela pokrajna – opštinski dio – krovna raspodjela II 16,013% broj stanovnika 59,379% stepen ukupnog broja stanovnika 24,608 % fiksni ključ (kompenzacija za korporativni porez 89/93, porez na alkoholna pića 93/98) Opštine Foralberga 362 mil. € 3) Raspodjela opštinskih djelova na opštine Foralberga – podraspodjela 12,7% Subvencije po potrebi – 46 mil. € Prihodni djelovi 316 mil. € (u skladu sa brojem stanovnika, prihodnom moći raspodijeljeno na 96 opština)
Definicije i pojašnjenje pojmova Definicija: ključ po broju stanovnika sa više stupnjeva (broj stanovnika) • Osnovno polazište: pokrajine i opštine sa više stanovnika imaju veću finansijsku potrebu • Opštine koje se povećavajuimaju veći udio po glavi stanovnika u prihodima od poreza • Ključ po broju stanovnika sa više stupnjeva (2009): Do 10.000 stanovnika 1 ½ Od 10.001 do 20.000 stanovnika 1 2/3 • Od 20.001 do 50.000 stanovnika 2 • preko 50.000 stanovnika 2 1/3
Definicija: Finansijske subvencije i dodaci • Javnilokalni prevoz putnika / za investicijei dodatak za pogon mineralnih goriva • Finansijske subvencije za finansijski slabe opštine • Pozorišta • Unaprijeđenje životne okoline
Definicija: Porezi Podjelaprihoda: • prihodi koji su isključivosavezni • prihodi podijeljeni zmeđu savezne države i pokrajina (opština) • prihodi koji su isključivo pokrajinski • prihodi podijeljeni zmeđu pokrajinai opština • prihodi koji su isključivo opštinski Ovlašćenje saveznog zakonodavnog tijela: • Uređenje prihoda savezne države i zajedničkih saveznih prihoda • Obrazloženje prihoda za isključivo savezne prihode • Prepuštanje prihoda pokrajinama (opštinama) Ovlašćenje pokrajinskih zakonodavnih tijela za uređenje prihoda pokrajina i opština Sloboda prava na odlučivanje opština
Definicija: prihodi koji su samo opštinski • Porez na zemljište • Komunalni porez • Porez na drugo mjesto stanovanja • Porez na luksuz • Prihod od držanja životinja • Takse za opštinske institucije
Definicija: prihodi sa slobodnim pravom na odlučivanje • Porez na zemljište (do maksimalno 500% vrijednosti jedinice) • Porez na luksuz (generalno do 25%, filmovi do 10%) • Takse za držanje životinja • Takse za korišćenje (smeće, voda, kanal) (do maksimalno 200% godišnjih potraživanja)
Definicija: Pokrajinski dio • Najviše 7,6% neumanjenihdjelova prihoda (pokrajinski udio prenosi se pokrajni od opština iz prihodnog udjela– kao kompenzacija što ne postoje porezi pokrajine)
Kako se odvija finansijska egalizacija (Period finansijske egalizacije 6 godina) • Mišljenja partnera u pregovorima • Dodatno, mišljenja različitih socijalnih partnera (bez pravne obaveznosti) • Pregovori između partnera u finansijskoj egalizaciji–to su Savzena država, šefovi pokrajina, savez gradova i zajednica opština • Kalkulacija • Odluke Nacionalnog savjeta tek nakon usaglašavanja partnera u pregovorima • Pravilnik Ministarstva finansija oprocentnim stopama za finansijsku egalizaciju • Odluka Nacionalnog savjeta o Zakonu o finansijskoj egalizaciji
Mehanizam konsultacija (1) • Zašto je bio potreban? • mogućnost prenošenja rashodau skladu saFinansijskim ustavnim zakonom (F-VG) • tendencija države za centralizacijom • sve izrazitije slabljenjefinansijske egalizacijeposredstvompasivne („sive”) finansijske egalizacije • Šta znači? - Obavezni pregovori - Neophodnost usaglašavanja - Ukoliko nema saglasnosti: troškove snosi uzročnik • Gdje je do sada sve primjenjen (neki primjeri)? • Austrijska zajednica opština 2005.: Ministarstvo je kasnilo sa ubiranjem u oblasti poljoprivrede, što je za opštine bilo finansijski nepovoljno • PokrajineForarlberg, Salcburg, Tirol 2006.: Reforma lokalnog saobraćaja Savzene države dovela je do većeg opterećenja pokrajina i opština • Salcburg, Gornja Austrija, Kernten 2008.: Reforma u zdravstvu Savezne države opteretila je pokrajine
Mehanizam konsultacija (2) • Mehanizam konsultacija – rezime • stanje 2005: - ukupno 227 zahtjevaza 109 projekata sprovođenja prava savezne države, koje je realizovala najmanje jedna pokrajina ili gradski odnosno opštinski savez • ukupno 31 zahtjev zaprojekte sprovođenja pravapokrajine, koje je realizovala savezna država – ukupno 10 zahtjeva za projekte sorovođenja prava pokrajine, koje su realizovali gradski ili opštinski savezi • Mehanizam konsultacija = moćno oružje opština, za postizanje pozitivnih rezultata
Rezime (1) • Finansijska egalizacija je neophodna, jer: • opštine smiju da ubiraju takse (npr.: voda, kanali), ali ne da oporezuju, kako bi npr. fnansirale javni prevoz ilibolnice) • pokrajine moraju da ispunjavaju zadatke za Saveznu državu („posredna savezna uprava”), a za to ne smiju da ubiraju prihode (načelno bi to bio interes Savezne države, ali bi odluka bila na pokrajinama) • bez finansijske egalizacije opštine uopšte nisu u stanju da ispune mnoge zadatke niti da pruže usluge građanima.
Rezime (2) • Finansijska egalizacija je fer, jer: • se mora pregovarati u relativno kratkim razmacima (svakih 6 godina) • u periodu od 6 godina mogu biti uzete u obzir promjene u poreskim prihodima, ali i u društvu • su opštine tako punopravan partner pokrajina i savezne države • opštine mogu bolje da planiraju • pregovori moraju da dovedu do rezultata koji će nositi svi.
Prilog: pravni osnov (1) Savezni ustavni zakon član 10 – isključivo savezna nadležnost član 15 – isključivo nadležnost pokrajina član 13 – uređuje nadležnosti za prihode, nadležnosti za poreze, administrativne nadležnosti, zakon o finansijskoj egalizaciji Savezni ustavni zakon iz 1948. Princip podmirivanja troškovačlan 2 Finansijskog ustavnog zakonaiz 1948. Prenošenje troškovačlan 2 Ustavnog zakonaiz 1948. • Savezno zakonodavno tijelo može da prenese rashode na pokrajine, Pokrajine mogu da ih prenesu na opštine. Granice rashoda su uređene članom 4 F Saveznog ustavnog zakona. Princip egalizacije opterećenjačlan 4 Finansijskog saveznog ustavnog zakona iz 1948.
Prilog: pravni osnov (2) Zakon o finansijskoj egalizaciji iz 2008. Mehanizam konsultacija i Pakt stabilnosti iz 1999.
Spisakkorišćene literaturei dokumenata • Finansijska egalizacija, sačinila Vasile/Voiculescu Oana/Gessl Elisabeth/Kolm Stephanie, Ekonomski univerzitet Beč – Ekonomska i socijalna politikazimski semestar 08/09. • Finansijska egalizacija – kratak uvod, Veronika Adensamer/ dr Andreas Höferl, 2004. • Istorija i efekti finansijske egalizacije u drugoj Republici, u: Seminar Ekonomskog univerziteta Beč, Budžetska analiza, univ. prof. dr A.Novy, 2005. • za posebno vrijedne napomene i dokumenta zahvaljujem se Udruženju opština Forarlberga, Peter Jäger2009. Hans Kohler 2010.