260 likes | 939 Views
Prezentacja wyników pracy doktorskiej p.t.: . Wzrost gospodarczy a środowisko przyrodnicze. Weryfikacja hipotezy o Środowiskowej Krzywej Kuznetsa. . Anna Kukla-Gryz. Promotor: prof. dr hab. Tomasz Ż ylicz. Plan prezentacji. Hipoteza o Środowiskowej Krzywej Kuznetsa. Hipotezy badawcze.
E N D
Prezentacja wyników pracy doktorskiej p.t.: Wzrost gospodarczy a środowisko przyrodnicze. Weryfikacja hipotezy o Środowiskowej Krzywej Kuznetsa. Anna Kukla-Gryz Promotor: prof. dr hab. Tomasz Żylicz
Plan prezentacji • Hipoteza o Środowiskowej Krzywej Kuznetsa • Hipotezy badawcze • Weryfikacja hipotez badawczych – metodologia badania • Weryfikacja hipotez badawczych – prezentacja wyników • Wnioski
Środowiskowa Krzywa Kuznetsa (Environmental Kuznets Curve, EKC) Zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego PKB na mieszkańca
EKC: Efekty dekompozycyjne Zaniecz. śr. przyr. PKB pc PKB pc PKB pc a) efekt skali b) efekt strukturalny c) efekt dochodowy
EKC: Efekt międzynarodowej wymiany handlowej Efekt skali odzwierciedla wpływ liberalizacji handlu na wzrost aktywności gospodarczej i towarzyszący jej wzrost ilości odpadów oraz zużycia surowców naturalnych przy niezmienionej strukturze produkcji. Efekt strukturalny odzwierciedla wpływ liberalizacji handlu na wzrost produkcji w sektorach, w których występuje przewaga komparatywna. Efekt ten może spowodować zarówno zmiany w strukturze działalności gospodarczej – zmiany w udziale produkcji przemysłu, rolnictwa lub usług w wytworzonej wielkości PKB - jak i zmiany w ramach poszczególnych sektorów. Jeśli przewaga komparatywna wynika z różnic w standardach ekologicznych to wówczas efekt strukturalny wpływa negatywnie na stan środowiska przyrodniczego w kraju o niższych standardach. Efekt ten nazywany jest często efektem migracji przemysłu brudnego (ang. pollution haven hypothesis) z państw rozwiniętych do państw o dochodach niższych. Efekt technologiczny odzwierciedla możliwy transfer nowszych technologii z państw rozwiniętych do państw rozwijających się (w sytuacji gdy liberalizacji wymiany handlowej towarzyszy liberalizacja przepływu kapitału). Nowsze technologie charakteryzują się mniejszą uciążliwością dla środowiska przyrodniczego głównie z powodu rosnącej wraz z dochodami świadomości ekologicznej społeczeństwa. Równocześnie zakładając, iż liberalizacji handlu towarzyszy wzrost dochodów społeczeństwa, efekt zmian technologii może być również skutkiem rosnącej świadomości ekologicznej społeczeństwa (efekt dochodowy, EKC).
Emisje dwutlenku węgla w tonach na mieszkańca: w latach 1890-1995, w regionach państw o dochodach niskich i średnich.
Emisje dwutlenku węgla w tonach na mieszkańca: w latach 1890-1995, w regionach państw o dochodach wysokich.
EKC: Hipotezy badawcze Hipoteza główna: Oprócz podstawowych trzech efektów dekompozycyjnych tłumaczących Środowiskową Krzywą Kuznetsa - efektu skali, strukturalnego oraz dochodowego – występuje efekt dodatkowy: efekt międzynarodowej wymiany handlowej, który oddziałując na powyższe efekty dekompozycyjne istotnie wpływa na zależności pomiędzy poszczególnymi wskaźnikami stanu środowiska przyrodniczego a poziomem PKB per capita. Hipoteza druga: Drugą badaną hipotezą jest hipoteza o występowaniu RegionalnychŚrodowiskowych Krzywych Kuznetsa,czyli o istotnym, międzyregionalnym, zróżnicowaniu zależności badanych w hipotezie głównej.
Metodologia badania i dane: hipoteza główna Metodologia badania: Estymacja modelu równań strukturalnych z dwiema zmiennymi ukrytymi (nieobserwowalnymi): intensywność zanieczyszczenia powietrza w przeliczeniu na mieszkańca oraz zmiany w strukturze aktywności gospodarczej. Zastosowana metodologia pozwoliła na wyodrębnienie i oszacowanie efektów dekompozycyjnych oraz efektów bezpośrednich i pośrednich oddziaływania wymiany międzynarodowej na relację wzrost gospodarczy - środowisko przyrodnicze. Dane: Analizie zostały poddane państwa: o dochodach niskich i średnich niskich. By móc przeprowadzić jak najszersze wnioskowanie rozpatrywano równolegle dwie próby - dla roku 1995 oraz 2000.
Hipoteza główna: postać graficzna modelu PPP – PKB w przeliczeniu na mieszkańca, wyrażony w kategoriach parytetu siły nabywczej w cenach z 1995 roku. Trade - stosunek sumy eksportu i importu do PKB, w cenach bieżących. Urban - procent ludności mieszkającej w mieście. Ind - udział przemysłu w PKB. CO2 - emisja dwutlenku węgla (w tonach) na mieszkańca. NOx - emisja tlenków azotu (w kg) na mieszkańca. SO2 - emisja dwutlenku siarki (w kg) w przeliczeniu na mieszkańca. FI - prawa polityczne, zdefiniowane w przedziale od 1 do 7. Większa liczba odzwierciedla relatywnie większe ograniczenie swobód obywatelskich i praw politycznych. TrDev - stosunek sumy eksportu i importu do/z państw rozwiniętych w relacji do PKB, w cenach bieżących. Zał.: efekt dochodowy nie jest, w grupie państw o dochodach niskich i średnich niskich, istotny.
Hipoteza główna: wyniki analizy modeli alternatywnych (AM) AM => Relatywnie gorsze dopasowanie modeli uwzględniających efekty bezpośrednie (czyli efekty skali)
Hipoteza główna: wyniki Równania strukturalne, państwa o dochodach niskich i średnich niskich,rok 1995 Równania strukturalne, państwa o dochodach niskich i średnich niskich,rok 2000
Hipoteza główna: wnioski Otrzymana istotność pośredniego wpływu intensywności międzynarodowej wymiany handlowejna poziombadanych emisjizanieczyszczeń powietrza potwierdza badaną hipotezę główną o istotnym wpływiemiędzynarodowej wymiany handlowej na efekty dekompozycyjne tłumaczące Środowiskową Krzywą Kuznetsa,w szczególności na efekt strukturalny. Ujemny i istotny (dla danych z 1995r.) współczynnik zmiennej TrDev przeczy hipotezie o migracji branż uciążliwych dla środowiska z państw rozwiniętych do państw o dochodach niższych. Otrzymana ujemna zależność może natomiast sugerować występowanie efektu transferu technologii.
Hipoteza dodatkowa Można oczekiwać, iż wraz ze wzrostem dochodów zmiany w strukturze aktywności gospodarczej będą odpowiednio mniejsze i w rezultacie oddziaływanie efektu skali na środowisko przyrodnicze może być relatywnie bardziej istotne (np. procent ludności mieszkającej w mieście ustabilizuje się ale liczba samochodów przypadających na jednego mieszkańca będzie rosła.). Hipoteza dodatkowa: Wraz ze wzrostem dochodów, wpływ efektu skali na presję na środowisko przyrodnicze jest relatywnie bardziej istotny niż negatywny efekt wzrostu dochodów związany z badanymi zmianami w strukturze aktywności gospodarczej. Dane: 51 państw o dochodach średnich wysokich i wysokich wybranych spośród 100 państw, dla których dostępne były wszystkie zmienne w dwóch okresach: w roku 1995 oraz 2000.
Hipoteza dodatkowa: wyniki analizy modeli alternatywnych AM => Istotność modeli uwzględniających bezpośredni wpływ PKBpc na intensywność emisji zanieczyszczeń Bezpośredni wpływ PKBpc na intensywność emisji zanieczyszczeń odzwierciedla sumę efektu skali i efektu dochodowego.
Hipoteza dodatkowa: wyniki Równania strukturalne, państwa o dochodach średnich wysokich i wysokich,rok 1995 Równania strukturalne, państwa o dochodach średnich wysokich i wysokich,rok 1995
Hipoteza dodatkowa: wnioski Otrzymane wyniki potwierdzają badaną hipotezę dodatkową, że wraz ze wzrostem dochodów wpływ efektu skali na presję na środowisko przyrodnicze jest relatywnie bardziej istotny niż negatywny efekt wzrostu dochodów związany z badanymi w pracy zmianami w strukturze aktywności gospodarczej. Szacowane modele wskazują bowiem na istotną, dodatnią, bezpośrednią relację pomiędzy wzrostem dochodów a poziomem badanych emisji zanieczyszczeń powierza. (Dodatnia wartość tej relacjiodzwierciedla relatywną przewagę efektu skali względem efektu dochodowego.)
Metodologia badania i dane: hipoteza druga Metodologia: Analiza odpowiednich wskaźników ekonomicznych oraz poziomu emisji dwutlenku węgla oraz dwutlenku siarki. W przypadku badanych państw OECD została przeprowadzona analiza modelu badającego bezpośrednią relację pomiędzy wzrostem PKB a emisją dwutlenku węgla z uwzględnieniem wpływu szoku naftowego z lat siedemdziesiątych oraz efektu migracji przemysłu uciążliwego dla środowiska. Dane: • - Państwa Europy Środkowo-Wschodniej: 1990-2002 • Państwa Wspólnoty Niepodległych Państw: 1990-2002 • Państwa OECD o wysokich dochodach: 1960-2000
Hipoteza druga: państwa EŚW i WNP – wnioski W państwach Europy Środkowo–Wschodniej oraz Wspólnoty Niepodległych Państw odwrotnie U-kształtną zależność można zaobserwować pomiędzy poziomem emisji badanych wskaźników zanieczyszczeń powietrza: dwutlenkiem węgla i dwutlenkiem siarki, a czasem. Punkt zwrotny odpowiada okresowi załamania systemu politycznego w tych regionach, czyli początkowi lat dziewięćdziesiątych. Występujący, w latach dziewięćdziesiątych, spadek udziału produkcji przemysłowej w PKB był jedną z przyczyn gwałtownego spadku badanych emisji zanieczyszczeń w tych państwach. Jednakże zachodzące zmiany w strukturze aktywności gospodarczej były przede wszystkim konsekwencją zmian systemu politycznego a nie zmian intensywności wymiany handlowej czy też poziomu PKB.
Hipoteza druga: państwa OECD – wnioski Na kształt zależności pomiędzy wzrostem gospodarczym a poziomem emisji dwutlenku węgla istotnie wpłynął szok naftowy z lat siedemdziesiątych. Linia czerwona obrazuje zależność pomiędzy PKB na mieszkańca a emisją dwutlenku węgla w latach 1960-2000. Linia zielona, w latach: 1960-1979. Linia żółta w latach: 1980-2000.
Wnioski (1) Nie należy oczekiwać jednoznacznej relacji pomiędzy wzrostem gospodarczym a presją na środowisko przyrodnicze. Zgodnie z otrzymanymi wynikami w państwach o dochodach niskich i średnich niskich szczególnie istotny jest pośredni wpływ wzrostu dochodów, tzn. poprzez rozwój urbanizacji i przemysłu, na poziom intensywności emisji zanieczyszczeń powietrza. Wraz ze wzrostem dochodów rośnie istotność bezpośredniej relacji pomiędzy wzrostem dochodów a intensywnością emisji zanieczyszczeń powierza. Dodatnia wartość tej relacji odzwierciedla relatywną przewagę efektu skali względem efektu dochodowego. Dodatkowo, w państwach o dochodach niskich i średnich niskich istotny jest również pośredni wpływ intensywności międzynarodowej wymiany handlowej na zmiany w poziomie emisji zanieczyszczeń, tzn. poprzez rozwój urbanizacji i przemysłu. Otrzymana zależność potwierdza badaną hipotezę główną o istotnym wpływiemiędzynarodowej wymiany handlowej na efekty dekompozycyjne tłumaczące Środowiskową Krzywą Kuznetsa,w szczególności na efekt strukturalny. Przeprowadzona w pracy analiza potwierdziła również hipotezę drugą o występowaniu Regionalnych Środowiskowych Krzywych Kuznetsa. Czynnikami wpływającymi na międzyregionalne zróżnicowanie w zależności pomiędzy poziomem dochodów a emisją zanieczyszczeń mogą być między innymi szoki gospodarczo-polityczne.
Wnioski (2) Otrzymane w pracy wyniki wskazują na potrzebę ostrożności w przeprowadzaniu i interpretowaniu tak popularnych – zapoczątkowanych na początku lat dziewięćdziesiątych - analiz empirycznych badających bezpośrednią relację pomiędzy wzrostem dochodów a wybranym wskaźnikiem miary presji na środowisko przyrodnicze.