50 likes | 277 Views
2. Elikadura-funtzioa. FOTOSINTESIA ZERGATIK DEN HAIN GARRANTZITSUA. Natura Zientziak – DBH 2. 2. Fotosintesia zergatik den hain garrantzitsua. Fotosintesia eta Lurreko oxigenoaren jatorria. Hasierako Lurraren atmosferan, lehenengo bakterioak agertu ziren garaian, ez zegoen oxigenorik.
E N D
2 Elikadura-funtzioa FOTOSINTESIA ZERGATIK DEN HAIN GARRANTZITSUA Natura Zientziak – DBH 2
2 Fotosintesia zergatik den hain garrantzitsua Fotosintesia eta Lurreko oxigenoaren jatorria • Hasierako Lurraren atmosferan, lehenengo bakterioak agertu ziren garaian, ez zegoen oxigenorik. • Denbora pasatu ahala, fotosintesia egiteko gai ziren bakterio autotrofoak agertu ziren, adibidez: zianobakterioak. Prozesu hartan, ura eta karbono dioxidoa hartzen zituzten, eta oxigenoa kanporatzen zuten. • Handik milioika urtera, oxigeno hura atmosferan pilatuz joan zen; hala, oxigeno ugariko gune bihurtu zen, gaur dugunaren antzekoa. Zianobakterioak Natura Zientziak – DBH 2
2 Fotosintesia zergatik den hain garrantzitsua Fotosintesia ekosistemetan • Ezin da zalantzan jarri fotosintesiak ekosistemetan duen garrantzia, hari esker landareek materia organikoa sortzen baitute materia ez-organikoa oinarri hartuta. • Materia organiko hori hainbat maila trofikotatik pasatzen da. Fotosintesirik gabe, materia organikoa eta, harekin batera, bizia desagertu egingo lirateke denbora gutxian. Materiaren fluxua ekosisteman. Ikus dezakegunez, materia organikoa (gezi horiak) landareditik sortzen da; landarediak materia ez-organikoa (gezi urdinak) oinarri hartuta sortzen du. Natura Zientziak – DBH 2
2 Fotosintesia zergatik den hain garrantzitsua Fotosintesia eta ikatzaren jatorria • Fotosintesiari esker, Lurraren historiaren hainbat arotan, ikatz-meatokiak eratu ziren. • Orain dela milioika urteko landareek materia organikoa (karbono-kateak) sortu zuten fotosintesiaren bidez. Estalitako hondakinak eraldatuz joan ziren eta, milioika urteren buruan, ikatz bihurtu ziren. 2 eta 3: Etengabeko aldaketa geologikoen ondorioz, landareen hondakinek presio- eta tenperatura-aldaketa handiak izan zituzten. 1: Paleozoikoan, baso sarriak sortu ziren; haien hondakinak garai hartako zingiretan estaliz joan ziren. 1 2 4: Milioika urteren ondoren, basoen arrasto horiek ikatz-meatoki handi bihurtu dira. 4 3 Natura Zientziak – DBH 2
2 Fotosintesia zergatik den hain garrantzitsua Fotosintesia eta klima-aldaketa • Erregai fosilen gehiegizko erabilera eta deforestazio handia direla eta, azken mendeetan asko handitu da karbono dioxidoaren maila, eta, noski, horrek ondorioak eragin ditu kliman. • Grafikoan ikusten den bezala, karbono dioxidoaren mailak igotzearekin batera, planetako tenperaturak ere gora egin du. • Fotosintesia egiten duten organismoek klima-aldaketa geldiarazten laguntzen dute; izan ere, karbono dioxidoa beren gorputzetan finkatzen dute. Horregatik da garrantzitsua basoak zaintzea edo lurraldeak basoberritzea. CO2-ren maila (ppm) Natura Zientziak – DBH 2 Urtea