650 likes | 2.26k Views
Asitler ve Bazlar. Arrhenius Asit-Baz Tanımı (1884). Hidrojen içeren ve suda çözüldüğünde H + iyonu oluşturan maddelere asit denir. HCI H + +Cl – HNO 3 H + + NO –3 H 2 SO 4 2 H + + SO 4 –2 H 3 PO 4 3 H + + PO 4 -3. Bronsted-Lowry Asit-Baz Tanımı (1923).
E N D
Arrhenius Asit-Baz Tanımı (1884) Hidrojen içeren ve suda çözüldüğünde H+iyonu oluşturan maddelere asit denir. HCI H++Cl– HNO3 H++ NO–3 H2SO4 2H++ SO4–2 H3PO4 3H++ PO4 -3
Bronsted-Lowry Asit-Baz Tanımı (1923) • Proton (H+ )iyonu verme eğiliminde olan maddelere asit denir. HCl+ H2O Cl– + H3O+ Asit + BazBaz + Asit • Proton (H+ ) iyonu alma eğiliminde olan maddelere baz denir. NH3 + H2O NH4+ + OH- Baz + Asit Asit + Baz
Lewis Asit-Baz Tanımı Elektron çifti veren tür baz, elektron çifti alan ise asittir. Asit Baz Asit Baz
Konjuge Asit ve Baz Çiftleri Konjuge çift Asit+Baz Baz+Asit Konjuge çift HF + H2O F– + H3O+ KonjugeKonjugeKonjugeKonjuge asitbaz asit baz H2PO4– + OH– HPO42– + H2O Konjuge Konjuge KonjugeKonjuge asit baz bazasit
Elektrolit Asit Ve Bazların Kuvveti Suda ve bazı çözücülerde çözündüğü zaman iyonlaşarak elektriği ileten çözeltilere elektrolitdenir. Kuvvetli elektrolitler bir çözücüde tamamen, zayıf elektrolitler ise kısmen iyonlaşır.
Asit Ve Bazların Kuvveti Kuvvetli baz Suda tamamen iyonlaşan iyonlaşan bazlara kuvvetli baz denir. NaOH, KOH, LiOH, RbOH, CsOH Kuvvetli Asit Suda tamamen iyonlaşan asitlere kuvvetli asit denir. HCl, HBr, HI, HF , HCN, HNO3, H2SO4
Asit Ve Bazların Kuvveti Zayıf bazlar Suda kısmen iyonlaşan bazlara denir. Örnek; (NH3) Aminler (RNH2, R2NH, R3N), CH3CH2NH2,(CH3)2H, (C3H7)3N, C5H5N Zayıf Asitler Suda kısmen iyonlaşan asitlere denir. Örnek; (RCOOH), CH3COOH C6H5COOH, H2S, H2CO3, H2SO3
Asitlerin Özellikleri 1-Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. 2- Sulu çözeltilerinin tatları ekşidir (limon, sirke gibi). 3- Turnusol kağıdının rengini maviden kırmızıya dönüştürürler. 4- Sulu çözeltilerine, (suda çözündüklerinde) hidrojen iyonu (H+) verirler. 5- Plastik ve camlara etki edemezler. 6- Saf haldeyken elektrik akımını iletmezler. 7- Yakıcı özelliktedirler. 8- Bazlarla birleşerek nötrleşirler ve tuz ile su oluşturup ısı açığa çıkarırlar. Nötrleşme tepkimeleri ekzotermiktir. 9- Aktif Metallerle tepkimeye girerek metal tuzu oluştururlar ve H2 (hidrojen) gazı açığa çıkarırlar.
Asitin Değerliği HCl → H++ Cl- (1 değerlikli) HNO3→ H++ NO3-(1 değerlikli) H2SO4 →2 H+ +SO4-2 (2 değerlikli) H3PO4 →3 H++ PO4-3 (3 değerlikli) Bir asitin değerliği suya verdiği H+ iyonu miktarına yada (H) sayısına bağlıdır. Not: Asitlerin üzerine su ilave edilmez.
BAZI ASİT VE İYONLARI H2SO4 H+ + HSO4- HNO3H+ + NO3- HCIO4H+ + CIO4-
Günlük Hayatta Kullanılan Bazı Asitler • Sirke, seyreltik bir asetik asit(CH3COOH) çözeltisidir. • Araba akülerinde sülfürik asit (H2SO4) kullanılır. • Nitrik asit (HNO3 ), boya ve gübre yapımında kullanılır. • Temizlikte kullanılan tuz ruhu seyreltik hidroklorik asit (HCl)çözeltisidir.
Bazların Özellikleri • Baz içine fenolftalein çözeltisi damlatıldığında, baz pembe renk alır. • Fenolftalein asit içine konulduğunda asitin rengini değiştirmez. • Bazlar da asitler gibi suda iyonlarına ayrıştıkları için elektrik akımını iletir. • NaOH ve KOH kuvvetli bazlardır. Kuvvetli bazlar metallere ve dokulara tahriş edici etki yapar. • Amonyağın buharı göze, burna ve solunum yoluna zarar verir.
Günlük Hayatta Bazların Kullanım Alanları • Sodyum hidroksit ( NaOH ) sabun yapımında kullanılır. Bu yüzden sabun ağzımıza ve gözümüze değdiğinde acı verir. • Diş macunu ve şampuanlarda da baz olduğu için acı tat verir. • Amonyaklı sıvı maddeler, yağ ve kireç sökücü olarak ev temizleyicilerinde kullanılır.
Bazların Değerliği NaOHNa+ + OH-(1 değerlikli ) KOH K+ + OH-(1 değerlikli ) Ca(OH)2 Ca+2 + 2OH-(2 değerlikli ) Al(OH)3 Al+3 + 3OH-(3 değerlikli ) Bir bazın değerliği suya verdiği OH- iyonunun miktarına yada yapısındaki OH- sayısına bağlıdır.
pH Ölçüsü • Bir sıvı çözeltideki asit miktarı, pH ölçüsü olarak adlandırılan bir yöntemle tespit edilir. • Bunun için pH kâğıdı ya da pH metre aleti kullanılır. • pH kâğıdı çözeltinin asitlik derecesine göre renk değiştirir. • pH ölçüsüne göre çözeltinin asitliği 0 - 14 arasında değerlendirilir.
pH Ölçüsü • 0 - 7 arası değerler asit, • 7-14 arası değerler baz için kullanılır. • pH değerinin 7 olması çözeltinin nötr olduğunu gösterir.
Ph Nedir? pH, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini tarif eden ölçü birimidir. 0'dan 14'e kadar olan bir skalada ölçülür. pH teriminde p; eksi logaritmanın matematiksel sembolünden ve H ise Hidrojenin kimyasal formülünden türetilmişlerdir. pH = - log[H3O+] veya pH = - log[H+] H2O(s) + H2O(s) H3O+ +OH- K[H2O]2Ksu = [H3O+][OH-] = 1.0 × 10-14(25 oC )
pH Saf suda Hidronyum iyonu ve Hidroksil iyonu konsantrasyonları eşittir. [H3O+] = [OH-] = 1.0 x 10-7 (25°C)
pH Hesaplamaları Zayıf Asit ve Bazlarda Zayıf asit ve bazlarda asitlik veya bazlık denge sabiti kullanılır. Burada suyun iyonlaşmasından gelen H+ ve OH- iyonları duruma göre ihmal edilir veya edilmez. Kuvvetli Asit ve Bazlarda Kuvvetli asitlerde pH direkt kuvvetli asitten gelen H+ iyonu konsantrasyonu kullanarak hesaplanır. Burada suyun iyonlaşmasından gelen H+ ve OH- iyonları ihmal edilir.
Zayıf Asit ve Bazlarda İyonlaşma HA(aq) + H2O(s)H3O+(aq) + A(aq) [H3O+] [A-] Ka = [HA] CH3COOH + H2O H3O+ + CH3COO- [H3O+] [CH3COO-] Ka= [CH3COOH] Zayıf asit ve bazlarda asitlik veya bazlık denge sabiti kullanılır.