270 likes | 774 Views
Tetrasiklinler Doç. Dr E. Pelin Kelicen http://yunus.hacettepe.edu.tr/~pkelicen. Bakteriyostatik etkilidirler. Yüksek konsantrasyonda bakterisid etkilidirler.
E N D
TetrasiklinlerDoç. Dr E. Pelin Kelicenhttp://yunus.hacettepe.edu.tr/~pkelicen
Bakteriyostatik etkilidirler.Yüksek konsantrasyonda bakterisid etkilidirler.
Etki mekanizmasıBakteri içine aktif tr. ile pompalanır. Bu pompa insan h. sinde yoktur.Bakteri ribozomlarının 30S alt ünitesine bağlanarak aminoasil t-RNA’nın m-RNA-Ribozom kompleksine erişimini engeller.Protein sentezini “reversible” inhibe ederler. Antibiyotik özelliği haricinde, E.coli’nin GİS epiteline bağlanması bloke olur.
Tetrasiklinlerin Antibiyotik Spektrumları-1 • Çoğu Gr(+) kok • Gr(+) basiller: (PenG veya Eritromisinden sonra ikinci tercih) • Anaerobik mikroorganizmalar • Neisseria (Penisilinaz salgılayan gonakok hariç)
Tetrasiklinlerin Antibiyotik Spektrumları-2 • İLK TERCİH: • P.mallei, • P. Pseudomallei, • H. ducrei, • Y. pestis, • Y. enterocolitica, • Calymmobacterium granulamatosis, • Compylobacteria
Tetrasiklinlerin Antibiyotik Spektrumları-3 • ÇOK ETKİN: • V. Cholera, • Brucella, • F. tularensis, • P. multicoida.
Tetrasiklinlerin Antibiyotik Spektrumları-4 • ETKİN: • E. coli, • H. influenza, • B. fragilis, • İndol (+) proteus,
Tetrasiklinlerin Antibiyotik Spektrumları-5 Mikoplazmalar, Riketsiyalar, Klamidia, Leptospira, Borelia, Treponema, Amipler, Koksiella, Aktinomices, Lejyonella
Tetrasiklinlere Rezistans *Kloramfenikolle çapraz rezistans, *Yavaş, basamaklı, plazmid aracılı, *Pompa’nın inhibisyonu, *İnaktive edici enzim yapımı, *Dışa atıcı taşıma sistemi oluşturulması.
Tetrasiklinlerin Farmakokinetiği-1 Mide ve ince barsakta tam olmayan emilim, Minosiklin %100, Doksisiklin %95, Diğer %60-80
Süt, yoğurt gibi besinler ve antasidler, antianemik gibi ilaçlar içindeki +2 ve +3 değerlikli Ca, Fe, Zn, Al, Mg gibi metallerleŞELAT oluşturduklarından emilimleri azalır (Şelat oluşturma doksisiklin’de daha az). Tetrasiklinlerin Farmakokinetiği-2
Tetrasiklinlerin Farmakokinetiği-2 • Dokulara iyi, BOS’a az geçerler. • Sadece minosiklin BOS ve SSS’e yeterli ölçüde geçer. • Minosiklin en uzunetkilisidir.
Tetrasiklinlerin Farmakokinetiği-3 • Plazma proteinlerine bağlanma değişken, • Minosiklin ve Doksisiklin yağda çözünür, SSS’ne girer, tükrükte yoğundur, meningokok taşıyıcılığını azaltır, • KC ile kandan temizlenir, safradan atılır, EHS’a girer, • Diş ve kemikte sekestre olur, kemik iliğine girer, idrar, feçes ve sütten atılır, plasentayı geçer.
Tetrasiklinlerin Farmakokinetiği-3 • Tetrasiklin ve oksitetrasiklin böbreklerden atılırken, • Minosiklin ve doksisiklin karaciğerde metabolizma edilirler.
En tercih edildikleri infeksiyonlar Tetrasiklinlerin Kullanımı-1 • BRUSELİYOZ Brusella (+streptomisin) • KOLERA Vibrio kolera • RİKETSİYAL İNFEKSİYONLAR (doksisiklin) • TRAHOM • PSİTTAKOZ (Papağan Hastalığı) Chlamydia psittaci • LYMEBorrelia burgdorferi • REKÜRREN ATEŞ Borrelia recurrentis • TULAREMİ • SPİROKET • Klamidia (doksisiklin) • Granuloma inguinale • Mikoplazma
Tetrasiklinlerin Kullanımı-2 • VEBA ve BRUSELLA’dadiğer antibiyotiklerle kombine, • KİSTİK FİBROSİS’tepnömoni profilaksisis için çocukta, • AKNE ted., • Tekrarlayıcı üriner infeksiyonlarda,
Tetrasiklinlerin Kullanımı-3 Diğer kullanıldıkları yerler Whipplehastalığı (Antibiyotik etkinin dışında) (intestinal lipodistrofi= lenfadenopati, artrit , ateş, öksürük), Turist diyaresinin tedavi ve profilaksisi, Demeklosiklin anti- ADH etkisi gösterdiğinden diabetes insipidus benzeri tablo oluştururken, uygunsuz ADH salınımı sendromunda da kullanılabilir.
Staph., Strep., Enterococ inf.da KESİNLİKLE KULLANILMAZLAR! • TRAHOM hariç topikal kullanımları gereksiz direnç oluşumuna neden olur, • İntratekal ve i.m. KESİNLİKLE KULLANILMAZLAR!
Yan etkileri-1 • GİS İrritasyon, epigastrik yanma, bulantı, kusma, hafif diyare, anoreksi, enterokolit, (Gıda ile birlikte alınmalı) • SÜPERİNFEKSİYONLAR Oral kandidiyazis, vajinit, stomatit • PSEUDOMEMBRANOZ ENTEROKOLİT Dışkıda kan ve lökosit (Cl.difficile): ilaç alımı durdurulur, oral Metronidazol veya Basitrasin, Vankomisin ve Penisilin başlanır
Yan etkileri-2 • FOTOTOKSİSİTE, UV hassasiyet, • Hepatotoksisite, yağ depolanması, sarılık, • Süresi dolmuş preparatlarıyla Fanconi sendromu (sistinozis; renal tübüler fonk. bozukluğu) benzeri tablo, • Diş, tırnak ve kemiklerde pigmentasyon,disklorasyon ve gelişme bozuklukları, • Gebelerde ve 8 yaş altındaki çocuklarda kullanılmamalıdır, • Bebeklerde psödotümör serebritablosu, yenidoğanda kafa içi basınç artışı, pıhtılaşma defektleri, vestibüler rahatsızlık. • Minosiklinle vestibüler bozukluklar,
Yan etkileri-3 • Doksisiklin hariç böbrek bozukluğu olanlarda kullanılmamalılar (azotemi), • Fatal hepatorenal sendrom,
Yan etkileri-4 • Gebelerde ketoasidoz, • Demeklosiklin ile fotosensitivite, • Barsak florasını bozduklarından enterokolit, stomatit,
İlaç etkileşimleri • Penisilinlerin etkisini azaltırlar, • Mikrozomal enzim indüksiyonu yaparak Karbamazepin, Fenitoin, Barbitüratlar tetrasiklinlerin etkinliğini azaltırlar, KC enzimini indükleyen ilaçlar özellikle doksisiklinint 1/2’ ini kısaltırlar, • Güçlü diüretikler nefrotoksisitelerinin arttırırlar, • Oral kontraseptiflerin etkilerini azaltırlar, • Oral antikoagülanların etkilerini potansiyalize ederler.
Kaynaklar • Prof. Dr. S. Oğuz Kayaalp, Rasyonel Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji, 10. Baskı, Hacettepe Taş, 2002. • Bertram G. Katzung, Basic&Clinical Pharmacology, 7th edition, Appleton&Lange, 1998.