500 likes | 853 Views
Meslek Hastalığı Kavramı ve Hekim Sorumlulukları. Alp Ergör Halk Sağlığı AD Ekim 2010 24001 – alp.ergor@deu.edu.tr. Hastanıza şu soruyu sorunuz: “Ne iş yapıyorsun?” B.Ramazzini. BİLDİRİLEN. Meslek Hastalığı. BİLDİRİLMEYEN. Levy-Wegman 1995. Anımsayalım:
E N D
Meslek Hastalığı KavramıveHekim Sorumlulukları Alp Ergör Halk Sağlığı AD Ekim 2010 24001 – alp.ergor@deu.edu.tr
Hastanıza şu soruyu sorunuz: “Ne iş yapıyorsun?” B.Ramazzini BİLDİRİLEN Meslek Hastalığı BİLDİRİLMEYEN Levy-Wegman 1995
Anımsayalım: Toplum sağlığı açısından önemli sağlık sorunları nelerdir?
Sık Ölümcül Morbid
YAŞLI Engelli Çocuk SAĞLIK İŞ YAŞAMI
Çalışma ilişkileri Çalışma ortamı Çalışma koşulları SAĞLIK Bireysel özellikler Yaşanan çevre Toplumsal özellikler
Küresel çalışan nüfus (KÇN): 2.7 milyar • %80 KÇN gelişmekte olan ülkelerde • KÇN için İŞ SAĞLIĞI HİZMETİNE ERİŞİM yalnızca %5-15 düzeyinde • Veri↓ - Ø • Denetim↓ - Ø • İzlem↓ - Ø • TANI - Ø • *J.Rantannen - J.Takkala, ILO 2002-2007
Meslek hastalıklarının yalnızca %1-4 tanınabiliyor! • KÇN ~ %80’i tehlikeli işlerde • Sıradan bir çalışan ve iş yaşamı: • 1/3 günlük yaşam • ~ %40 tüm yaşam • *J.Rantannen - J.Takkala, ILO 2002-2007
İşten kaynaklanan sağlık sorunları • Mortalite: 1.2 milyon ölüm/yıl • Morbidite: • 2 milyon kaza/yıl • 160 milyon yeni tanı/yıl
Ekonomopolitik: Küresel GSH %4
Meslek hastalıkları ve iş arasında güçlü bir nedensel ilişki vardır! ETMEN Meslek hastalığı İşe bağlı hastalıklar: İşe bağlı etmenler kimi hastalıkların gelişimini – sürecini hızlandırabilirler Bütün meslek hastalıkları ÖNLENEBİLİR
Sık Ölümcül Morbid Bu nedenle: Meslek hastalığı önemli bir toplum sağlığı sorunudur!
Hipokrat, (Kos, MÖ 450) Hekimlik sanatının kurucusu Meslek hastalıkları ile ilgili bilinen ilk kayıt: “Kurşun madeni işçilerinde kolik biçiminde karın ağrıları…”
Bergamalı Galen(MS 129-201) Farmakolojinin ve spor hekimliğinin kurucusu Gladyatörlerin cerrahı
Muhammad ibn Zakariya al-Razi – 860-932, İran Yoksulların doktoru, etik kavramının savunucusu Çalışanların hastalıkları
Agricola (1494-1555) , Almanya De re metallica Doğa bilimci Mineralojinin babası
De Morbis Artificum Diatriba • B.Ramazzini • İşçilerin Hastalıkları – 1700 • İş sağlığının kurucusu Franco G. THE LANCET • Vol 354(4); 1999
Prof.Dr.İsmail TOPUZOĞLU Ülkemizde İş Sağlığının Kurucusu
Dr.Engin TONGUÇ (1928) İlk Meslek Hastalıkları Uzmanımız Meslek Hastalıkları Hastanelerinin kurucusu (1972-1977)
Sağlıktaki dönüşümden sonra Rantanen et all. FIOH, 2002 SGK verisi 2005 & 2009 – A&İst MHH 2008
Türkiye’de durum Ankara Meslek Hst Hst verileri 2008 Bildirilen 614 olgu 2005 yılı AMHH verileri Kesinleşen Dosyalar (n: 325) KOAH, Astma ve diğer AKC hst (%12.0) Pnömokonyoz (%29) %81 meslekle ilişkili
Küresel hız üzerinden yansıtma: Beklenen meslek hastalığı sayıları: Yalnızca İzmir’de 27 000 / yıl
Hastanıza şu soruyu sorunuz: “Ne iş yapıyorsun?” B.Ramazzini BİLDİRİLEN Tanı konan BİLDİRİLMEYEN Tıbbi bakım+, tanı yok Bulgu +, Tıbbi bakım yok Etkilenim +, bulgu yok Levy-Wegman 1995
İşe bağlı riskler Avrupa’da sağlığı tehdit eden 10 etmen arasında yer alıyor Source: World Health Report (2002) Slide from Dr.Rokho KIM, WHO Euro Regional Office
Nunes Bezerra et al. Hard metal lung disease in an oil industry worker. J Bras Pneumol. 2009;35(12):1254-1258
Sikiru, Hanifa. Prevalence and risk factors of low back pain among nurses in a typical Nigerian hospital. African Health Sciences Vol 10 No 1 Mrach 2010
HEKİM MESLEK HASTALIĞI TANISI KOYMAKLA YÜKÜMLÜLÜDÜR Eldeki en etkin araç ÖYKÜDÜR!
DEÜTF – EUAH • Hekimlerin %43.9’u mesleği soruyor • Bu grubun içinde 2. basamak soruları soranlar: • %26.0 • 3. basamak soruları soranlar: • %3 Çımrın AH, Sevinç C, Kundak I, Ellidokuz H. Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan hekimlerin meslek hastalıkları alma alışkanlıkları. Toplum ve Hekim 13 (1); 15-19; 1998.
Weevers H-JA, Van der Beek AJ, Anema JR, Van der Wal G and Van Mechelen W. Work-related disease in general practice: a systematic review. Family Practice 2005; 22: 197–204.
Weevers H-JA, Van der Beek AJ, Anema JR, Van der Wal G and Van Mechelen W. Work-related disease in general practice: a systematic review. Family Practice 2005; 22: 197–204.
KOAH Kuşkulu Akciğer Hastalarında Kullanılan Standart Öykü Formunun Ana Başlıkları Meslek Öyküsü Hiç tozlu bir ortamda çalıştınız mı? Hiç bir madende, taşocağında ya da dökümhanede çalıştınız mı? Hiç gaz ya da dumanla karşılaştığınız bir işte çalıştınız mı? Sigara Öyküsü Hiç sigara içtiniz mi? Tütün kullandınız mı? Tütün kullanıyor musunuz? Günde kaç paket içtiniz? Kaç yıl kullandınız? Kaç yıldan bu yana kullanıyorsunuz? Solunumla İlgili Bulgular Öksürüyor musunuz? Nefes darlığı çekiyor musunuz? İlaç Kullanımı İnhaler kullanıyor musunuz? Türü…
Hekimin günlük uygulamalarında “meslek hastalığından kuşkulanmasını” sağlayacak 4 soru Cegolon, Lange, Mastrangelo. DTehbaete Primary Care Practitioner and the diagnosis of occupational diseases. BMC Public Health 2010, 10:405
Hastanıza mesleğini sorun ve sorgulayın! • Çalışma yaşamında sağlığın temel bileşenlerini unutmayın! • MH tanısı koyuyorsanız BİLDİRİN!