290 likes | 481 Views
Terugblikje Weten dat je niets weet: en toch een goede keuze maken Pauze Gesprek: Beslissen zonder dé Waarheid Afsluiting. Wat is wijsheid. We hoeven niet te vechten: de waarheid bestaat toch niet. Wat heb ik nodig voor wijsheid? 1 Kritisch zelfonderzoek: er ís geen ik.
E N D
Terugblikje Weten dat je niets weet: en toch een goede keuze maken Pauze Gesprek: Beslissen zonder dé Waarheid Afsluiting Wat is wijsheid We hoeven niet te vechten: de waarheid bestaat toch niet
Wat heb ik nodig voor wijsheid? 1 Kritisch zelfonderzoek: er ís geen ik. (want je bent elke keer anders) 2 Sta open voor de waarheid: je hebt ook ‘slechte’ eigenschappen. 3 Zelfbeheersing. Heb jezelf in de macht! Laat je driften voor je werken en niet tegen je. 4 Authenticiteit. Ontwerp je eigen ideaalbeeld en verwezenlijk die. Vind je eigen wijze: rust/actie. Egoïsme/belangenloosheid 5 Zelf ver-wezen-lijking is nooit af. Blijf altijd aan het werk.
Stap 3: Bedenk een prikkelende, beetje absurde stelling met een kern van waarheid die jouw helpt om je slechte eigenschap te accepteren en te gebruiken. Het is goed als de regel aan het denken zet. Bijvoorbeeld: Wie niet praat is eenzaam. Mensen met een schoon huis stellen slechte prioriteiten. Wees niet deugdzamer dan je krachten je toelaten. Durf te provoceren!
Modern Relativisme Onze waarden zijn niet absoluut… Maar we hebben wel waarden! Wat verbindt ons hier en nu? Richard Rorty 1931-2007
Wijsheid is: Het vermogen om verstandig te handelen. Socrates: weten dat je niets weet Plato: handel volgens het Goede (herinner het Goede) Aristoteles: de juiste houding (het midden) Nietzsche: weten dat De waarheid niet bestaat: doe wat je wilt! Rorty: schep je eigen waarheid doe wat je wilt én schaad anderen niet
Rorty’s uitgangspunt • We weten niets (Socrates) • Dé Waarheid bestaat niet (Nietzsche)
Ironie: Besef dat je door beschrijvingen alles goed of slecht kan laten lijken. Er bestaan geen criteria om te beslissen tussen verschillende taalsystemen. Meta-stabiel: jezelf nooit serieus nemen omdat alles toevallig is én verandert. Het mag niet regenen!
De mens volgens Rorty publiek privé ‘Het soort zelf-creatie waar Nietzsche en Heidegger voorbeelden van zijn, lijkt niets speciaals te maken te hebben met vragen over de sociale politiek.’
Ironie: geeft ruimte voor solidariteit én eigen waarden Ik vind een boerka slecht, want het maakt vrouwen onvrij. Maar ik ben niet zeker van mijn gelijk.
Hoe kan ik een besluit nemen zonder Waarheid? Pragmatisme: Dé Waarheid bestaat niet Waar is wat werkt Denk je dat daar een lantaarnpaal staat? Loop erlangs!
Wat werkt in het publieke domein? Solidariteit!
Liberaal: wreedheid is het ergste wat je kunt doen. Wreedheid Geweld Vernedering Slachtofferschap
Wat werkt: het schadeprincipe Privé = streven naar zelfontplooiing Publiek = anderen niet schaden
Hoe maak ik solidaire keuzes? Verhalen!! • Ook van mensen zonder stem. • Max Havelaar • De negerhut van oom Tom
Het nut van verhalen Ruimte voor tragische dilemma’s! MarthaNussbaum 1947- hopelijk nog lang
Emoties maken deel uit van het oordeelsvermogen - achter elke emotie zit een oordeel - ‘Dat mag jij niet doen!’
Wijze keuzes in het publieke domein? Het belang van ironie Weet wat je niet weet! Want dat geeft ruimte voor een nieuw verhaal!
Vind waarden in verhalen Verstaan grieksepistánai ’blijven staan om te bekijken’
Socrates: op zoek naar valse kennis Rorty: op zoek naar andere waarden
Oefengesprek om goede keuzes te maken zonder Waarheid Socratisch gesprek volgens Rorty Probeer elkaars waarden te begrijpen Schep vanuit de verschillen een nieuwe Waarheid
Stap 1: Zoek een voorbeeld • Wanneer moest jij een moeilijke keuze maken? • Is dit voorbeeld verleden tijd? • Vraag je je nog weleens af of je een goede keuze hebt gemaakt?
Stap 5: Verplaats je in een rol: Wat heb ik vanuit mijn rol van het voorval beleefd? Wat zou vanuit de rol jouw antwoord zijn? Schrijf in de ik vorm
Stap 6: Maak een gezamenlijk antwoord Probeer elkaars waarden te begrijpen Schep vanuit de verschillen een nieuwe Waarheid
Afsluiting • Wat is wijsheid? • Hoe was de cursus • Evaluatieformulier