370 likes | 517 Views
‘Ageing in place' voor ouder wordende personen met een beperking. Joris Van Puyenbroeck Inge Vandevyvere Dirk Smits Centrum voor praktijkgebaseerd onderzoek en dienstverlening (PRAGODI) Hogeschool-Universiteit Brussel.
E N D
‘Ageing in place' voor ouder wordende personen met een beperking Joris Van PuyenbroeckInge VandevyvereDirk Smits Centrum voor praktijkgebaseerd onderzoek en dienstverlening (PRAGODI) Hogeschool-Universiteit Brussel
Ageing in place: ‘Allowing the elder to remain in the living situation of their choice for as long as they wish and are able to’ (Bigby, 2004) Bigby, C. (2004). Ageing with a lifelong disability. A guide to practice, program and policy issues for human services professionals. London: Jessica Kingsley Publishers.
Person-centred / relation-centred approach to ageing (Christine Bigby) • “Sense of continuity and security”: wonen • “Sense of purpose”: dagbesteding/werk • “Sense of belonging”: sociale netwerk • “Sense of health”: gezondheid (Mike Nolan) • “Sense of achievement”: succesvol • “Sense of significance”: zinvol, respectvol
Verhalen uit de praktijk Video Linda Brief Georgette Casusbespreking Gilbert
Brief Georgette “Voor een van onze oudere bewoners (ondertussen 80 jaar) willen we overwegen of voor haar een verhuis naar een andere setting al dan niet goed zou zijn. Het gaat om G. waarvoor Frans de moedertaal is, en waarbij het zich uitdrukken in het nederlands zowel als het begrijpen wat haar in het nederlands gezegd wordt niet verbeterd... Ze heeft een beperkt eigen netwerk...enkel een zus die in woluwe woont... voor de rest bestaat haar netwerk enkel uit professionelen of hiermee verwante mensen. Sinds enige jaren komt haar zus niet meer naar onze instelling, G.kan wel ongeveer tweemaandelijks met een begeleider op bezoek bij haar zus in Brussel ... Sinds enige tijd komt G. regelmatig met de vraag om te verhuizen naar een huis of home dichter bij haar zus… voor haar oude dag mogen, kunnen terugvallen op een voorziening waar haar moedertaal (veel beter) gekend is bij begeleiding en bij medebewoners... biedt misschien perspectieven voor haar....”
Casusbespreking Gilbert • Intervisie met diensten thuiszorg regio Waasland • Gilbert heeft handicap en psychologische problemen (stemming) en gedragsproblemen (“complex”) • Geen VAPH-ondersteuning, zelfs geen aanvraag • Thuiszorg medewerkers weten niet wat ze moeten doen
Is een rekbaar begrip…. rekening houden met verschillende trajecten (Uit ‘Brochure SEN, 2009) Bij ouders thuis Ouders huis met hulp Tijdelijke opvang Familie en vrienden Eigen huis Zelfstandig met hulp eigen huis Rusthuis Actieve dag- en vrijetijdsbesteding Tehuis Tehuis Ouders thuis Internaat Tehuis
Gilles • Zorgen voor later • Zoveel werk • Actief blijven • Een zaak van de familie • Crisis • Wat nu? • Zelfstandig wonen • Bij familie intrekken • Zorg en rust in de buurt • Opvang in een tehuis • Naar het einde toe
Zorgregie, Meerjarenanalyse, 2003-2007, vooruitblik 2010-2014 TNW TW DC
Onderzoeksrapport ‘Zorgen voor een kwaliteitsvol leven’ i.o.v. ministerie WVG (2010) • Europees luik: • Europese landen zetten (uit noodzaak) meer in op (ondersteuning van) mantelzorg, wegens gebrek aan gespecialiseerde voorzieningen. • Middelen voor tegemoetkomingen aan ouderen en personen met een handicap zijn in sommige landen beleidsmatig gecentreerd, bijgevolg beter afstembaar • Tekort aan opgeleid personeel, ondersteuning mantelzorg via zwartwerk • Vlaams luik: • Overzicht aanbod woonzorg en sector gehandicaptenzorg • Delphi-onderzoek rond haalbaarheid en wenselijkheid beleidsopties (N=170)
Bevraging deskundigen uit werkveld (2010) 48 ‘geaffilieerd’ met thuiszorg
(“Om ouder wordende personen met een handicap te ondersteunen, is samenwerking tussen de gehandicaptenzorg en gewone ouderenzorg wenselijk/haalbaar
Gezamenlijk oordeel over groepen heen Grijs = meningsverschil tussen sectoren
Opvallende significante meningsverschillen tussen VAPH, VAZG = Thuiszorg (amb) + Ouderenzorg (res), Gebruikersrond wenselijkheid samenwerking • Meer oproepbare hulp: gebruikers > thuiszorg > ouder > VAPH • Intersectorale crisishulp: gebruikers > VAPH = thuiszorg > ouder • Openstellen ADL-centrales: gebruikers > VAPH = thuiszorg > ouder • Functieuitwisseling: gebruikers > VAPH > thuiszorg > ouder • Zelfde overheid: VAZG = gebruikers > VAPH
“Om ouder wordende personen met een handicap te ondersteunen, is ondersteuning binnen de gehandicaptenzorg wenselijk/haalbaar”)
Opvallende significante meningsverschillen tussen VAPH, VAZG = Thuiszorg (amb) + Ouderenzorg (res), Gebruikersrond wenselijkheid gehandicaptenzorg • Wenselijk in VAPH : VAPH > gebruikers > VAZG • Thuisverpleging in VAPH: VAPH > gebruikers > VAZG • Verpleegkundige handelingen assistent : VAPH > gebruikers > VAZG • Schaalvergroting: thuiszorg > gebruikers = ouder > VAPH • Vorming personeel: VAPH > gebruikers > VAPH
Wenselijkheid voor model ‘gehandicaptenzorg’, beoordeeld door verschillende sectoren
(“Om ouder wordende personen met een handicap te ondersteunen, is ondersteuning binnen de woonzorg wenselijk/haalbaar”
Opvallende significante meningsverschillen tussen VAPH, VAZG = Thuiszorg (amb) + Ouderenzorg (res), Gebruikersrond wenselijkheid woonzorg • Wenselijk in woonzorg: VAZG > gebruikers > VAPH • Beter via thuiszorg: thuiszorg = gebruikers > VAPH > ouder • Meer agogisch personeel: VAPH=VAZG > gebruikers
(“Om ouder wordende personen met een handicap te ondersteunen, is het bieden van meer ondersteuning aan zelf-/mantel-/pleegzorgers wenselijk/haalbaar”
Om ouder wordende personen met een handicap te ondersteunen, is een herziening van de toekenning van middelen en ondersteuning wenselijk/haalbaar
Opvallende meningsverschillen tussen VAPH, VAZG = Thuiszorg (amb) + Ouderenzorg (res), Gebruikersrond doelgroepen • VAPH vindt zichzelf significant meer geschikt om op te vangen: • Licht verstandelijke beperking • Matig verstandelijke beperking • Ernstig verstandelijke beperking • Dementie én jongdementie • Motorische beperking • VAZG vindt zichzelf meer geschikt om op te vangen: • Licht verstandelijke beperking (thuiszorg) • Matig verstandelijke beperking (residentieel) (significant) • Ernstig verstandelijke beperking
Aanbevelingen voor beleid • Versterken van zelf -en mantelzorg • Stimuleren van intersectorale informatieverlening en vraagverduidelijking • Stimuleren van intersectoraal casusoverleg, zorgplanning en -bemiddeling • Versterken van toegankelijke en gespecialiseerde ambulante zorg • Vereenvoudigen van administratie bij aanvragen • Zorggarantie, mits voorwaarden • Stimuleren van intersectoraal ondernemerschap • Toegankelijkheid en aanpassingen op basis van profilering • Outreaching i.f.v. specialisatie • Structurele samenwerking rond wonen, dagbesteding en vrije tijd • Kansen benutten van het woonzorgdecreet
Inclusief beleid (Bigby, 2002) • Several strands of policy and service development are needed to effectively meet the needs of older people with lifelong disability. These can be broadly categorised as: • systematically bridging gaps with specialist services, where neither sector has appropriate services to meet needs; • supporting inclusion and ensuring that older people with lifelong disability are visible within the aged care system; • adapting and resourcing disability services to facilitate ageing in place; • and developing partnerships and joint planning aimed at the removal of cross- and intra-sector obstacles Bigby, C. (2002). Ageing people with a lifelong disability: challenges for the aged care and disability sectors. Journal of Intellectual & Developmental Disability, 27 (4), 231–241.