250 likes | 407 Views
Angststoornissen 19 januari 2009 Yvonne Bijl. Agenda. Zelftest Presentatie Angststoornissen Verwerkingsopdracht Kijkfragment. Zelftest. Angst .
E N D
Angststoornissen 19 januari 2009 Yvonne Bijl
Agenda • Zelftest • Presentatie Angststoornissen • Verwerkingsopdracht • Kijkfragment
Angst ‘Onplezierig gevoel van beklemming of spanning, gepaard gaand met motorische en fysiologische verschijnselen als reactie op gewaarwording van gevaar’ (F.C. Verhulst, 1996)
Angststoornis ‘Een psychische aandoening die zich kenmerkt door de aanwezigheid van een pathologische angst. Als een angst geen reële grond heeft en de betrokken persoon er sociale problemen door ondervindt, is er sprake van een stoornis’ (Wikipedia)
Angststoornissen DSM-IV • Paniekstoornis • Agorafobie • Enkelvoudige fobie • Sociale fobie • Obsessieve-compulsieve stoornis • Posttraumatische stress-stoornis • Accute stress-stoornis • Gegeneraliseerde angststoornis • Angststoornis NAO
! • Faalangst • Schoolfobie • Selectief mutisme • Hypochondrie
DSM-IV GAS • Buitensporige angst > 6 mnd • Moeite om de zorg te baas te blijven • Angst/bezorgdheid met min. 3 syptomen: 1. Rusteloosheid of opgejaagd gevoel 2. Snel vermoeid zijn 3. Concentratie problemen of leeg gevoel in ‘t hoofd 4. Prikkelbaarheid 5. Gespannen spieren 6. Slaapstoornissen D. Geen AS I stoornis E. Angst/zorg geeft lijden F. Niet gevolg van psychoactieve middelen of andere stoornis
DSM-IV separatie-angststoornis I A. Geen leeftijdsadequate angst om van huis of hechtingsfiguur te zijn:(3) • van streek wanneer geanticipeerd wordt op het weggaan van huis van diegene aan wie het kind gehecht is • angst hechtingsfiguur te verliezen, of angst dat hun iets kwaads zal overkomen • angst scheiding hechtingsfiguur (verdwalen, gekidnapt worden) • Door SA aanhoudende tegenzin/weigering om naar school o.i.d. te gaan • Angst of tegenzin om alleen thuis te zijn of niet te zijn bij hechtingsfiguur, of zonder betekenisvolle volwassenen in andere omgevingen te vertoeven • tegenzin/weigering om te gaan slapen zonder hechtingsfiguur dichtbij • nachtmerries over separatie • klachten/lichamelijke symptomen wanneer op scheiding geanticipeerd wordt of die plaatsvindt (hoofdpijn, maagklachten, misselijkheid, braken).
DSM-IV Separatie-angststoornis II B.Minimaal 4 weken C. < 18 jaar D. Psychisch lijden E. Geen sprake van ASS, schizofrenie of andere psychotische stoornis
Schoolfobie • Kan hoofdsymptoom SA, • Of fobische reactie • <1 % knd. schoolweigering (75% mogelijk SA) • separatie-angst • Specifieke fobie • Goed functionerend v.s. niet goed functionerend
DSM-IV Sociale fobie • Angst sociaal functioneren of presteren • Angst blootstelling vreemden en/of kritische beoordeling anderen • Bang eigen gedrag beschamend of vernederend • Gegeneraliseerd vs. Specifiek • Betrokkene weet angst excessief is • Vermijding of doorstaan met intense angst • Psychisch lijden
DSM-IV OCS I • Obsessies (dwanggedachten) • Terugkerende, aanhoudende gedachten, impulsen of voorstellingen die beleefd worden als opgedrongen en ongepast en die angst of onlust veroorzaken • Deze gedachten, impulsen of voorstellingen zijn geen zorgen over reële problemen • Persoon poogt negeren, onderdrukken òf te neutraliseren d.m.v. andere gedachte of handeling • Persoon erkent dat obsessies product zijn van eigen geest
DSM-IV OCS II • Compulsies (dwanghandelingen) • Repetitieve gedragingen of repetitieve mentale handelingen als reactie op obsessie volgens strikte regels • Compulsie voorkomt ongemak en spanning of gevreesde afloop situatie. (buitensporig en onrealistisch)
DSM-IV Paniekaanval • Hartkloppingen of verhoogde hartslag • Zweten • Trillen of beven • Gevoel van kortademigheid of benauwdheid • Gevoel te zullen stikken • Pijn of onbehaaglijk gevoel op de borst • Misselijkheid of buikklachten • Duizeligheid, lichtheid in het hoofd, wankel of flauw gevoel • Derealisatie- of depersonalisatiegevoelens • Angst voor controleverlies of om gek te worden • Angst om dood te gaan • Paresthesieën • Koude rillingen of opvliegingen
Criteria faalangst • Situatiegebonden • Prestaties leveren • Angst te falen (+gevolgen) • School/sociaal/motorische en competitieve taken • Cognitief-lichamelijk-gedragsmatig
Diagnostiek • (Kinder)psychiater • Uitgebreide anamnese • Testbatterij
Comorbiditeit • Stemmingsstoornissen • Gedragsstoornissen • ADHD • ASS • Gilles de la Tourette
Prevalentie • 2% tot 6% van de kinderen • Schoolweigering vanwege een angststoornis: 1-2%
Etiologie • Genetische factoren • Biologische factoren • Omgevingsfactoren • Psychologische factoren • Life events
Behandeling • Psychotherapie (soms met medicatie) • Gedragstherapie • Cognitieve aspect • Gedragsmatige aspect • Fysiologisch-affectieve aspect - Dappere kat - Vrienden • Psychosociale methoden
Prognose • > kans op een andere angststoornis of depressieve stoornis • VTO • Betrokkenheid van het systeem • Intelligentie • Aanwezigheid van psychopathologie • Aanleg, o.a. temperament
Aanpak in de klas • Erkenning & Acceptatie • Veiligheid • Beschermen & weerbaar maken • Andere kijk op problemen ontwikkelen • Gedragsveranderende technieken
Informatie • BJZ • Angst, dwang –en fobiestichting www.adfstichting.nl www.bibbers.nl • www.kenniscentrum-kjp.nl • Kinderpoliklinieken • Literatuur