730 likes | 1.09k Views
Çocuk ve Gençler Nasıl Öğrenir? Gıyasettin Demirhan Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi TMOK Eğitim Komisyonu - Yüzme Federasyonu Seminer, 9 Mayıs 2014, İstanbul. Sunumun akışı. Spor, sporcu Antrenör İnsan Öğrenme Antrenör ve pedagoji Yöntem-model Lider ve antrenör.
E N D
Çocuk ve Gençler Nasıl Öğrenir? Gıyasettin Demirhan Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi TMOK Eğitim Komisyonu - Yüzme Federasyonu Seminer, 9 Mayıs 2014, İstanbul
Sunumun akışı • Spor, sporcu • Antrenör • İnsan • Öğrenme • Antrenör ve pedagoji • Yöntem-model • Lider ve antrenör
Spor, sporcu Spor;önceden belirlenmiş kurallara göre, kişisel veya takım halinde yapılan rekabet amaçlı yarışma ve kişisel eğlence veya mükemmelliğe ulaşmak için yapılan fiziksel aktiviteler Sporcu;sporla uğraşan kimse
Spor • Hedef merkezlilik, yarışma, rekabet, oyun, fiziksel aktivite • Oyun ve iş üzerine kurululuk • Kurallar, hedef-ler, ölçütler, hatalar • Vücudu kullanmak-aklını kullanmak • Yarışmak (Chandler, Cronin ve Vamplew, 2012)
Antrenör Çalıştırıcı • Sporcuların ferdi veya toplu olarak, uzmanlıkları dahilindeki her türlü spor faaliyetlerinde; • sportmenlik anlayışı içinde • uluslararası kural ve tekniklere uygun olarak eğitilmesini sağlayan • sporun esaslarını, teknik ilkelerini ve kurallarını öğreten ve alanındaki gelişmeleri takip eden kişi
İyi antrenör kimdir? • İyi öğretmen kimdir? • Benzerlik ve farklılıklar nelerdir? • İyisporcu kimdir?
«Birbirinize duyduğunuz sevgi, kazancınızdan daha önemlidir. Takım çalışmanız ve iyi niyetiniz varsa gerisi beraberinde gelir zaten» (İzgören, 2014)
«Aragones ilk başlarda, o hafta oynayacağımız takımları analiz edip geniş çaplı taktikler hazırlıyordu. Sonra Türkiye’yi çözdü ve ‘Anlaşılan burada sistem sistemsizlik. Siz kafanıza göre oynayın’ dedi» (Metehan Demir, Hürriyet, 29 Kasım 2012)
İnsan; • Biyol-kültürel • Sosyal bir varlıktır
İnsan ve kültürleme-kültürlenme • İnsan hareketinin görünümü • İnsanlar niçin hareket ederler? • İnsanlar nasıl hareket ederler? • İnsanlar hareket ettiklerinde ne olur? • Sporun bilgi yapısı • Kuram ve uygulama arasında nasıl bir ilişki vardır? • En iyi uygulama nedir? • Felsefe • Öğretmen-antrenör için önemli olan değerler nelerdir? • Ne doğrudur? • Ne gerçektir? • Ne uygundur?
Bazıları yüksek sever Tunç Fındık
İnsanın iki temel özelliği vardır Biyolojik = Yaklaşık %50 Sosyo-kültürel = Yaklaşık %50 • Her insan biriciktir ve kendine ait potansiyele sahiptir • İnsanı diğer canlılardan ayıran, alet yapma ve onu kullanabilme özelliğidir
Öğrenme, bireyin çevresi ile etkileşimi ile oluşur • Öğretme, öğrenmenin kılavuzlanması Tunç Fındık
Yetenek... • «Usta keman eğitmenlerinin genç bir müzisyende tespit ettikleri, onların ustalığagiden yolda olduğunu belirten şeydir» (Usta Bir Keman Okulu Yöneticisinden, Syed, 2010) • Sihirli sayı: 10.000 saat… • Başarıya giden yolun anahtarı yapmak mıdır? • Yetenek abartılmış mıdır?
Yılda bir milyon vuruş yapan çocuk yenilmez olur • Yapamadığınız şeyler üzerinde çalışarak uzman olabilirsiniz • Neyi yanlış yaptığını bilmiyorsan, neyi doğru yaptığını asla bilemezsin • Ustalığın kazanılması için gelişime açık bir zihin kalıbı, vasatlık için ise sabit fikirli zihin kalıbı çok uygundur *** Yeteneği değil çabayı övün (Syed, 2010)
8 SPORBİLGİVEBECERİLERİ 7 6 5 ÖZELLEŞMİŞHAREKETBECERİLERİ 4 3 TEMEL HAREKET BECERİLERİ 2 1 Hareket Bilgi ve Becerileri Öğrenme Alanı Basamaklı Öğretim Aşamaları
ALAN BİLİNCİ: Beden nereye hareket eder? NİTELİKLER: Beden nasıl hareket eder? Genel alan Kişiler arası ilişki Yüz yüze (karşılıklı) Nesne ile ilişki Kişisel alan Altında Üstünde Arasında (ortasında)
İlişkiler: Beden kiminle ve neyle ilişki kurar? Genel alan Sağında Uzak Önde (ileri) Kişisel alan Arkada (geri) Solunda Yakın Değişik yönlere (çapraz) Nesnenin üstünde Nesnenin altında Değişik yönlere (eğimli) Değişik yönlere (zikzak)
Çoklu zeka ne diyor? • Neden sadece akademik zekaya odaklanırız? • İnsanlar neden farklı alanlara yönelmekte zorlanırlar? • Spor yapmak yaşamdaki kayıplarımızdan mıdır? • Çocuğunuz binicilik sporu ile uğraşmak isterse kararınız ne olur?
Antrenörlük ve öğretmenlik • İyi antrenörler iyi öğretmenler midirler? (Cain, 2004) • Yanıtınız «Evet» ise «Pedagoji» ne demektir? • Pedagoji;eğitbilimi; öğrenme ve öğretme işindeki ilkeler; öğrenme ve öğretme problemlerinin çözümüne yönelik çalışmalar; yediden yetmişe insanları eğitme işi
Yüzme antrenörü ve pedagoji • Yüzme antrenörü/eğitmeni; yüzme sporunu başlangıçtan ileri seviyeye kadar sitil ve teknikleri ile öğreten ve geliştiren kişi • Antrenör aynı zamanda yarış sırasında da görev yapar • Eskiden öğretmek ve antrene etmek farklı algılanırdı • Ancak; günümüzde antrenörlük de öğretmenlik de pedagoji temelli olarak ele alınmaktadır • Yani; öğretme ve performans geliştirme de pedagoji çerçevesinde ele alınmaktadır
İyi antenör ne yapar? • İyi öğretmen ne yapar? • Benzerlik ve farklılıklar?
Antrenör İçin Pedagoji • İyi bir antenör iyi bir öğretmendir… (Sir Clive Woodward, Cain, 2004) • Hemfikir misiniz, değil misiniz? • Niçin?
Antrenör İçin Pedagoji • Geçmişte her ikisinin farklı olduğuna inanılırdı • Beden eğitimi: Eğitim-Öğrenme • Spor-Antrenörlük:Performans-Fiziksel aktivite
Pedagoji • Birinin diğer bir kişinin öğrenmesini sağlamak ve geliştirmek için bilinçli olarak yaptığı etkinlik (Watkins & Mortimer,1999) • Bu açıklama antrenörlüğün dışında gibi görünür (Jones, 2006)
Fakat… Antrenörlük; • Sporcu gelişimi için öğrenme çevresini yapılandırmak • Bazı şeyleri anlamak • Olumlu ilişkilerin sürdürülmesi, öğrenme ve öğretme işinin bir formu (Jones et all., 2004)
Dahası… • Gilbert & Trudel (2001) ‘e göre, iyi bir antrenör iyi bir öğretmen gibidir • Jones (2006) ise şöyle der; pedagoji, mekanik performans anlayışından farklı bir rol oynar; merkezde öğrenme vardır…
Antrenman teorisi ve yöntemini neler etkiler? • Anatomi • Egzersiz ve spor fizyoloji • Biomekanik • İstatistik • Testler ve ölçümler • Spor tıbbı • Pisikoloji • Motor Öğrenme • Beslenme • Tarih • Sosyoloji • PEDAGOJİ (Bompa, 2009)
Antrenman ortamındaki antrenör davranışları: • Öğretme davranışı: %63.85 - % 68.15 • Öğretme ve öğrenmeyi destekleme davranışı: % 31.85 - % 36.15 (Jones ve Armour, 2010; Zetou, Amprasi, Michalopoulou ve Aggelousis, 2011; Tharp ve Gallimore, 2004)
Antrenman ortamındaki antrenör davranışları... • Açıklama • Dönüt • Sorgulama • Gözlem • Olumlu-olumsuz modelleme • İpucu • Fiziksel yönlendirme • Yorum yapma • Eleştirme (Nash, Martindale, Collins ve Martindale 2012; Potrac, Jones ve Armour, 2010; Zetou, Amprasi, Michalopoulou ve Aggelousis 2011; Tharp ve
Haydi bir iş yapalım… • Dört-beş kişilik gruplara ayrılalım • Beş dakika süremiz var • Sonra tartışalım
Tartışma • Neler tartıştınız? • Nasıl karar verdiniz? • Hangi öğretim yöntemini kullandınız?
Öğrenme-öğretme ortamının değişkenleri; hedefe ulaşmak için… • Hazırbulunuşluk • Algı • Motivasyon • Pekiştireç • İpucu • Dönüt • Düzeltme • Tekrar • Yeterlik • Başarı
Yukarıdan bakmak… Tunç Fındık
Öğrenme Alanları • Devinişsel • Duyuşsal • Bilişsel
Duyular ve Öğrenme • Görsel • İşitsel • Görsel-işitsel • Kinestetik
Farklılıklar neden vardır? • İnsanlar ve koşullar farklıdır • Nasıl öğretileceği-öğrenileceği farklıdır • Denenecek yollar farklıdır • Karşıtlık-birliktelik
Paketlenmiş programlar ve materyaller Biz sadece “bu” veya“şu” değiliz Karşıtta değiliz
Öğrenmek… Yaşantı: bireyin çevresiyle belli düzeydeki etkileşimleri sonucunda bireyde kalan iz Davranış: Organizmanın her türlü etkinlik • Doğuştan gelen davranışlar • Geçici davranışlar • Sonradan kazanılan davranışlar • İstendik davranışlar; planlı eğitim, plansız eğitim • İstenmedik davranışlar; kötü kültürel koşullar altında kazanılan davranışlar, eğitimin hatalı yan ürünü olan davranışlar (Senemoğlu, 2009)
GESTALT Şekil-zemin ilişkisi: İnsanın algılama sistemi şekil ve zemin arasında ayırım yapar
Muska Mosston • Keman • Cimnastik • Futbol • Paraşüt • Dekatlon • Binicilik • Dağcılık 1925- İsrail… ABD 1966’da, beden eğitimi ve spor alanında öğretim yöntemleri (stilleri) spektrumunu tasarlamış Öğrenme ve öğretme konusunda yeni bir paradigmayı keşfeden bir öncü olmuş
Öğretim Yöntemleri Öğretmen kararı Öğrenen kararı Öğretim Yöntemleri Spektrumu (Mosston and Ashworth, 2002) A B C D E F G H I J A B CD E F G H I J Komut, Alıştırma, İşbirliği, Kendini Kontrol, Katılım, Yönlendirilmiş Buluş, Benzer Buluş, Farklı Buluş, Öğrencinin Başlatması, Kendikendine Öğrenme
Öğretme ve öğrenme işi kararlar zinciri üzerine kuruludur Nitelikli antrenör; 1. Alan bilgisi 2. Öğretme-öğrenme sürecini yönetme 2.1. Plan yapma ve ders hazırlığı 2.2.Öğretim model-yöntemlerinden yararlanma 2.3. İletişim kurma 2.4.Sınıf yönetimi ve öğrenenlerle ilişkiler 2.5. Değerlendirme ve kayıt tutma 3. Öğrenene ilişkin kişilik hizmetleri 4. Kişisel ve mesleki özellikler
Hangi değişkende hangi yöntem/leri kullanırsınız? • Anımsama; görünce tanımak sorunca söylemek • Kendini denetleme • Sorumluluk alma • Farklılaştırma • İşbirliği
Yöntem seçiminde nelere dikkat edilmelidir ? Hedef, öğrenci ve öğreten ilişkisi anımsanmalı Dersin giriş, gelişme ve sonuç bölümleri dikkate alınmalı Hedefler, konular, davranışın-performansın ölçütü dikkate alınmalı Modele dayalı öğretim için komut, alıştırma, işbirliği, kendini denetleme ve katılım Öğrenci üretimine dönük öğretimde yönlendirilmiş buluş, problem çözme, bireysel programlama, öğrencinin başlatması ve kendikendine öğrenme (Mosston ve Ashworth, 1986-2002)
Araştırmalara göre… • İşbirliğine dayalı öğrenme ve yönlendirilmiş buluş yöntemleri; • ustalık hedeflerine ulaşmayı destekler, motivasyonu artırır (Morgan et al., 2005b)
Spor Eğitimi Modelinin ana hedefi becerili, bilgili ve istekli spor insanları yetiştirmektir Amaçlar: Spora özgü beceri ve fiziksel uygunluğun geliştirilmesi Oyun içinde stratejileri uygulayabilme ve iyi uygulamaları takdir etme Öğrencinin gelişimine uygun düzeyde katılımı Sportif etkinliklerin planlanması ve yöneltilmesinde paylaşım Sorumlu liderlik sağlama Grup içinde grup hedefleri doğrultusunda verimli çalışma Bir spora anlam veren ritüel, müsabaka ve toplantıları takdir etme Sporla ilgili konularda mantıklı karar verme, yorumlama yapabilmek için gerekli kapasiteyi geliştirme Hakemlik ve antrenörlük ile ilgili bilgi ve becerileri uygulama ve geliştirme Okul dışı sportif etkinliklere gönüllü olarak katılmaya istekli olma