970 likes | 1.2k Views
“ URUG kaj URUG ”. Kompara esplor-studo pri du Esperanto-tradukoj (fare de Gerrit B erveling kaj Piet Buijnsters ) de la sama libro. Toon Witkam 13 -4-2013. ‘OEROEG’ Hella Haasse 48-a eldono, 2009. B erveling. Buijnsters. ?. ( unua frazo ). Urug estis mia amiko.
E N D
“ URUG kaj URUG ” Kompara esplor-studo pri du Esperanto-tradukoj (fare de Gerrit Berveling kaj Piet Buijnsters) de la sama libro Toon Witkam 13-4-2013
‘OEROEG’ Hella Haasse 48-a eldono, 2009 Berveling Buijnsters ? ( unua frazo ) Urug estis mia amiko. URUG estis mia amiko. Fine tion mi ekscios. La tempo lernigos tion. ( fina frazo )
jen la malmultaj tutsame tradukitaj frazoj: Kiel mi povas teni lin hejme? [6-3; 7-62] Kiam mi aŭdis tiun nomon, mia koro ekbatis. [15-6; 13-6] La luno staris pli alte kaj perdis sian ruĝan ardon.[17-22; 13-39] Ĝis la fino de sia MULO-tempo Urug restis en la internulejo.[58-21; 56-13] La vizaĝojn de la servistoj mi ne konis. [59-31; 57-30] La sekvan tagon mi reiris al Batavio. [59-82; 57-81] La tono de la leteroj iom mirigis min. [60-24; 58-24] Li ne plu pensis pri mi. [76-5; 74-5] Mi eĉ perdis la kapablon rekoni lin. [76-17; 74-16] krom la supraj 9 frazoj, estas ankoraŭ 25 pluaj tutsame tradukitaj frazoj, sed tiuj estas mallongaj frazoj kun maksimume 5 vortoj; do entute 34 tutsame tradukitaj frazoj el libro de preskaŭ 1400 frazoj
kelkaj diferencoj inter la du tradukoj Berveling Buijnsters Panjo levis la ŝultrojn. Ŝi haltis ĉe la pordo. La nokta ĉielo estis metalblua, plena je steloj. Sento de desaponto atakis min. Mia patrino ŝultrotiris. Ŝi restis stari ĉe la pordo. La noktoĉielo estis metalblua, plenplena de steloj. Sento de seniluziiĝo grimpis en min.
originalo p.9 Oeroegs gezicht was plat en breed als dat van zijn moeder Sidris, maar zonder de trek van zachte vrolijkheid, die het hare zo aantrekkelijk maakte. Berveling p. 8 Buijnstersp. 17 La vizaĝo de Urug estis plata kaj larĝa kiel tiu de lia patrino Sidris, sed sen ŝia trajto de tenera gajo, kiu faris la ŝian tiel alloga. La vizaĝo de Urug estis plata kaj larĝa kiel tiu de lia patrino Sidris, sed sen la trajto de mola gajeco, kiu tiel plaĉigis la ŝian. [ 4-18.,27 ] [ 7-5.,26 ]
originalo p.9 In een uitbarsting van werkelijk onbedwingbare vreugde zat hij zwijgend heen en weer te wiegen, het gezicht vertrokken tot een grimas. Berveling p. 8 Buijnstersp. 17 En erupcio de vera kaj nevenkebla ĝojo li sensone tien kaj reen balanciĝis, la vizaĝon tordita je grimaco. En eksplodo de vere ne subpremebla ĝojo li silente lulis tien kaj reen, la vizaĝo kuntirita kiel grimaco. [ 4-23.,18 ] [ 7-10.,18 ]
Amplekso de la tuta teksto originalo Berveling Buijnsters nombro da tekstvortoj: nombro da frazoj: meza frazlongo: libropaĝoj: alineoj: ĉapitroj:neniuj 25439 1394 18,2 101 77 22995 1394 16,5 70 77 23523 1403 16,8 97 84
originalo p.9 Wel ergerde ik mij aan mijn sproeten, en aan mijn roodworden en vervellen in te schelle zon, en ik benijdde Oeroegom zijn egale donkere kleur, slechts hier en daar ontsierd door de roze vlekken, die wezen op een vroeger doorgemaakte huidziekte. Berveling p. 8 Buijnstersp. 17 Min ja ĝenis miaj lentugoj, miaj ruĝiĝo kaj haŭtŝanĝiĝo en tro forta suno, kaj mi enviis pri Urug pro lia egala malhela koloro, nur ie tie malbeligita de rozkoloraj makuloj, kiuj indikis antaŭe suferitan haŭtmalsanon. Ja mi indignis pro miaj lentugoj, kaj pro miaj ruĝiĝado kaj haŭtŝanĝo en la akra suno. Kaj mi enviis Urug-on pro lia egale bruna koloro, nur ie kaj tie malbeligita pro la rozkoloraj makuloj, kiuj indikis antaŭe trapasitan haŭtmalsanon. ne ĉiam estis 1 frazo tradukita en 1 frazon !
originalo p.13 Mijn ouders wisselden van tijd tot tijd op gedempte toon een paar woorden, meestal over huishoudelijke aangelegenheden, over de fabriek, over kwesties met employés. Berveling p. 11 Buijnstersp. 21 Miaj gepatroj de temp’ al tempo interŝanĝis kelkajn parolojn en tono dampita, plej ofte pri mastrumadaj aferoj, pri la fabrikejo, pri problemetoj kun dungitoj. Miaj gepatroj de tempo al tempo je mallaŭta tono interŝanĝis kelkajn vortojn. Plejofte pri mastrumadaj aferoj, pri la fabriko, pri disputoj kun dungitoj. ne ĉiam estis 1 frazo tradukita en 1 frazon !
originalo p. 96 Maar op de een of andere wijze scheen ik buitengesloten. Berveling p. 69 Buijnstersp. 101 Sed iamaniere mi ŝajnis nun elbarita. Sed iel mi sentis kvazaŭ pelita eksteren de la domo. [ 65-41.,6] [ 62-50.,10 ]
originalo p. 50 Zo verging er een tijd, zonder dat wij een van beiden een woord spraken. Berveling p. 37 Buijnstersp. 57 Tiel pasis iom da tempo, sen ke unu el ni ambaŭ diris eĉ vorton. Tempo pasis sen ia vorto nia. okulfrapa kazo de reciproka diferenco en frazlongo (plefofte tiu de Buijnsters estas pli granda) [ 38-6.,14 ] [ 32-6.,6 ]
Amplekso de la tuta teksto originalo Berveling Buijnsters nombro da tekstvortoj: diferencaj vortformoj: nombro da frazoj: meza frazlongo: libropaĝoj: alineoj: ĉapitroj:neniuj 25439 1394 18,2 101 77 22995 5621 1394 16,5 70 77 23523 5604 1403 16,8 97 84
Reciprokaj diferencoj (inter la du tradukoj) Berveling Buijnsters nombro da tekstvortoj: diferencaj vortformoj: de kiuj funkcivortformoj : komunaj vortformoj: vortformojĉe nur 1 el la 2 tradukistoj: 22995 5621 134 2573 23523 5604 131 2557 3047 procentaĵo de reciproke diferencaj vortformoj: ~ 46%
Reciprokaj diferencoj (inter la du tradukoj) Berveling Buijnsters nombro da tekstvortoj: diferencaj enhav-vortoj: (do nur O-, A-, E-vortoj kaj Verboj ): komunaj enhav-vortoj: enhav-vortojĉe nur 1 el la 2 tradukistoj: 22995 4203 1959 23523 4231 1987 2244 procentaĵo de reciproke diferencaj enhav-vortoj: ~ 47%
komunajkaj kaj reciproke diferencaj enhav-vortoj BERV BUYN N 1039 1039 775 822 A 479 479 510 572 b 243 243 298 174 W 483 483 376 419
la plej ofte (pli ol 5-foje) uzataj reciproke diferencaj enhav-vortoj BERV BUYN N A b W
ekzemploj deKunmetitaj vortoj: komunaj akvoserpento alkutimiĝi altgrade ambaŭflanke bambuplektaĵo birdaraneo brulnigrigita diversmaniere pensomondo plenkreskinta rajdĉevalo restadejo senpedikigi sorĉobildo strataventuro transloĝiĝi vakerromano voĉvolumo
ekzemploj deKunmetitaj vortoj: BERV BUYN amemo fridiĝon gladiatorobataloj gramofonaparato maloftiĝantaj modernstile netransponteblaj poŝtmarkokolektoj senkontraŭstare aliiĝos ĉirkaŭenŝprucetis desuĉi piedfrapetadis potencomontrado tutsterne trikotĉemizojn ventosulketiĝoj vitralfragmentoj
Kunmetitaj vortoj ( kiuj ne estas en PIV ) Berveling Buijnsters 1416 . 1187 10.0 1396 1184 10.2 nombro dakunmetitaj tekstvortoj: diferencajkunmetitajvortformoj: meza vortlongode kunmetitaj tekstvortoj:
sinsekvo de frazpartoj plejofte ne ŝanĝita sinsekvo de frazpartojfojfoje ŝanĝita rimarkindaj traduk-diferencoj: Berveling Buijnsters
originalo p.88 Ik zocht haar nu vaker op, niet zozeer om nieuws van Oeroeg te horen als wel om een flauwe afglans te vinden van de huiselijkheid die ik in Soekaboemi bij haar had leren kennen, een huiselijkheid die op het internaat volkomen ontbrak. Berveling p. 63 Buijnstersp. 92 Mi nun pli ofte vizitis ŝin, ne tiom por aŭdi novaĵojn pri Urug kiom por trovi malklaran eĥon de la hejmeco kiun en Sukabumi ĉe ŝi mi konis, hejmeco kiu en la internulejo komplete mankis. Mi nun pli ofte vizitis ŝin, ne tiel por aŭdi novaĵon pri Urug sed pli por trovi malfortan ombrumon de la hejmeco kiun mi en Sukabumi spertis ĉe ŝi, hejmeco, kiu tute mankis en la internulejo. la vortsinsekvo el la originalo ĉi-tieestasplejpleje laŭirita ( inkluzive la lastan vorton, ‘mankis’) [ 60-5.,35] [ 58-5.,36 ]
originalo p.88 Brieven schrijven was, zoals ik wel had kunnen verwachten, Oeroegs sterkste punt niet. Berveling p. 63 Buijnstersp. 92 Verki leterojn, kiel mi povus antaŭvidi, ne estis la pli bona flanko de Urug. Skribi leterojn ne estis la plej forta emo de Urug, kiel mi ja povis antaŭvidi. la vorteto ‘ja’ mankas; kaj kial ne ‘plej’ anstataŭ ‘pli’ ? la sinsekvo inter ĉef- kaj sub-propozicio: kial ne konservi tiun el la originalo ? [ 60-3.,14 ] [ 58-3.,15 ]
originalop. 96 Medelijden met haar benauwde me bijna. [ 102-34.,6 ] Berveling p. 69 Buijnstersp. 100 Kompatemo pri ŝi min preskaŭ sufokis. Kompato al ŝi preskaŭ sufokis min. meti la ĉefvorton je la frazfino ĝuste emfazas tiun [ 65-35.,6 ] [ 62-44.,6 ]
originalo p. 71 Haar grootste grief was de zelfs door haar opgemerkte houding van haar pensiongasten ten aanzien van Oeroeg en haar, een houding vol kritiek en spot. Berveling p. 51 Buijnstersp. 76 Ŝia plej granda plendmotivo estis la, eĉ de ŝi rimarkata, sinteno de ŝiaj pensiongastoj rilate al Urug kaj ŝi, sinteno plena je kritiko kaj moko. Ŝia plej granda ofendo estis la sinteno de ŝiaj pensionuloj rilate al Urug kaj al ŝi; sinteno plenplena de kritiko kaj moko, kiun eĉ ŝi rimarkis. meti la ĉef-koncepton je la frazfino ĝuste emfazas tiun [ 53-9.,25] [ 51-8.,16 ]
originalop. 57 Het hoofd van de school was op de hoogte van mijn vaders voornemen om Oeroeg na afloop van de zevenjarige cursus op het kantoor van de onderneming schrijvers- of licht administratiewerk te geven. Berveling p. 43 Buijnstersp. 66 La lernejestro estis informita pri la intenco de mia patro doni al Urug en la entreprena oficejo skribistan aŭ leĝeran administracian laboron post fino de la sepjara kurso. La lernejestro sciis pri la intenco de mia patro por doni al Urug post la sepjara kurso skribistan aŭ facile administranlaboron en la oficejo de la entrepreno. vortsinsekvo el la originalo Ĉi-tieplejelaŭirita [47-5., 28 ] [ 40-5.,28 ] sinsekvo de adverbaj prepozitivoj
originalo p. 91 Hij stond, wat doorzakkend in één heup, met de handen in de zijden, onbeweeglijk te staren naar de doorgang bij de controle. Buijnstersp. 95 Berveling p. 65 Li staris, iom apogante sur unu kruro, kun la manoj en la flankoj, senmove fiksrigardante al la trapasejo ĉe la kontrolejo. Iom subfleksiĝante je unu kokso, li, la manojn en la flankoj, staris senmove rigardante al la pasejo ĉe la kontrolo. dufoje ‘ejo’ estas Iom malpli bela [ 62-4.,20] [ 61-4.,21 ]
originalo p.90 Gewoonlijk was zij het, die mij bericht zond. Berveling p. 64 Buijnstersp. 94 Kutime informojn sendis ŝi. Kutime estis ŝi, kiu al mi sendis mesaĝon. [ 61-4., 4 ] [ 50-4.,8 ]
sinsekvo de frazpartoj plejofte ne ŝanĝita iom pli da Adverboj sinsekvo de frazpartojfojfoje ŝanĝita iom pli da Prepozicioj rimarkindaj traduk-diferencoj: Berveling Buijnsters
ekzemploj de Kunmetitaj Adverboj: komunaj deflanke diversmaniere duonkonscie eligante kaŝirante kliniĝante memevidente memkompreneble nedisigeble pogrupe
pli da ekzemploj de Kunmetitaj Adverboj: BERV BUYN aferece artplene eksterlerneje ensonĝe fantomsimile mirplene modernstile pensive senĉirkaŭvoje senkontraŭstare tropeziĝinte ektimiĝinte fiksrigardante flugilklakante ĝojkriante iommezure laŭkutime nerveme neŝanĝe pepadante samobstine trosupoze
kvanto deAdverboj kvanto de Kunmetitaj Adverboj, kiel procentaĵo de la nombro da Kunmetitaj tekstvortoj: BERV BUYN 6,7 % 7 % 12,3 % 8 % kvanto de ĉiuj Adverboj( ankaŭ je -aŭ, -iel, -ial, -iam, -iom ), kiel procentaĵo de la nombro de ĉiuj tekstvortoj:
originalo p.102 De woudduif vloog klapwiekend op uit de bomen. Berveling p. 73 Buijnstersp. 106 La palumbo flugilklake forflugis el la arboj. La palumboflugilklakante ekflugis el la arboj. [ 71-5., 7 ] [ 69-5.,7 ]
originalo p.19 Soms, wanneer wij, moe van het spelen, of schuilend voor een regenbui bij elkaar hurkten, sponnen wij deze toekomstige griezelige expeditie tot in details uit, huiverend van een angst, die we toch niet als iets onaangenaams ondergingen. Berveling p. 15 Buijnstersp. 26-27 Foje, kiam, lacaj pro ludado, aŭ kaŝiĝante pro pluvimpeto, ni kaŭris kune, ni elŝpinis ĝisdetale tiun ĉi timigan estontan ekspedicion, timtremante pro teruro, kiun tamen ni ne trasentis kiel malagrablan. Kelkfoje, kiam ni, lacaj pro la ludado, aŭ ŝirmante nin kontraŭ ekpluvo, kaŭris unu ĉe la alia, ni detalegis nian estontan timigan ekspedicion, tremantaj pro angoro, kiun ni tamen ne spertis kiel malagrablan. [ 16-4., 30 ] [ 13-12.,33 ]
originalo p.27 De door ouderdom halfverteerde planken hadden het gewicht van de stoeiende mannen niet kunnen dragen - aan één zijde topzwaar geworden, was dat gedeelte van het vlot afgebroken, gekanteld en in het water verdwenen. Berveling p. 21 Buijnstersp. 34 La pro aĝo duonputrintaj tabuloj ne eltenis la pezon de la petolantaj viroj – unuflanke tropeziĝinte, tiu parto de la floso derompiĝis, renversiĝis kaj malaperis en la akvon. La pro aĝo duonputraj bretoj ne povis porti la pezon de la petolaj viroj – unuflanke troŝarĝita, tiu parto de la floso disrompiĝis, renversiĝis kaj malaperis en la akvon. [ 20-12., 27 ] [ 17-12.,28 ]
vortoj je -iĝ- ( sekvitaj de -is, -i, -as, -os, -u, -ant-, -int-, -ont- ) Berveling Buijnsters nombro da tekstvortoj: nombro da diferencaj vortformoj: nombro da kunmetitaj tekstvortoj: nombro da diferencaj kunmetitaj vortformoj: 270 175 92 79 208 153 68 61
ekzemploj devortoj je -iĝ- ( sekvitaj de -is, -i, -as, -os, -u, -ant-, -int-, -ont- ) BERV BUYN balanciĝis malstreĉiĝis alteriĝanta apogiĝanta kunkliniĝanta oldiĝanta interpuŝiĝantaj bruniĝinta kadukiĝinta koakuliĝinta sufokiĝintan disvolviĝis konturiĝis surteriĝanta ekiĝantan malpliiĝantan maturiĝantaj supreniĝantaj kreviĝinta plilarĝiĝintaj mallarĝiĝinta enlitiĝonta
ekzemploj devortoj je -iĝ- ( sekvitaj de -is, -i, -as, -os, -u, -ant-, -int-, -ont- ) komunaj paliĝanta maljuniĝanta sovaĝiĝinta kliniĝante
ekzemploj deAdverbojje -iĝ- ( sekvitaj de -is, -i, -as, -os, -u, -ant-, -int-, -ont- ) BERV BUYN apogiĝante flankiĝante interkonsiliĝante kaŝiĝante kurbiĝante leviĝante sekiĝante streĉiĝante subfleksiĝante tropeziĝinte ektimiĝinte konsciiĝinte malleviĝinte
PREPOZITIVAJ adjektoj BERV PREPOZITIVAJ adjektoj BUYN kun substantiv-grupoj nombro nombro restaĵo: 415 restaĵo: 436 totalo = 3094 totalo = 3300
adverba formo prepozitiva adjekto Berveling p. 51 Buijnstersp. 76 Demetante sian topi li ŝajne perdis ion karakterizan. Kune kun la demetado de la topi li ŝajne perdis ion karakterizan. [ 53-1.,8 ] [ 51-1.,12 ]
originalo p. 69 Toen ik ernaar vroeg, maakte hijeen ongeduldig gebaar, en klakte met de tong. Berveling p. 51 Buijnstersp. 76 Kiam mi prie informiĝis, li farissenpaciencanmovon, kaj langoklakis. Kiam mi demandis al li pri tio, li faris malpaciencan geston, kaj klakis per la lango. [ 52-7.,10 ] [ 50-6.,16 ]
adverbajformojanstataŭ prepozicioj Berveling Buijnsters 165 818 279 1171 255 480 404 465 1249 453 942 apude dekomence distance eksterlerneje funde hejme laŭlonge mallonge poste meze de nebule pleje en la proksimo ekde la komenco en la malproksimo ekster la lernejo sur la fundo en la hejmo laŭ la longeco mallongan tempon post tio en la mezo de en la mallumo antaŭ ĉio
adverbajformojanstataŭ prepozicioj Berveling Buijnsters 691 1112 298 484 1480 565 34 1191 832 899 postmanĝe senproteste senpene surplanke falis teren tien ni iros tial tiuloke tiutempe ĉifone vestitaj post la manĝo sen kontraŭdiro sen peno sur la planko falis sur la teron en tiun ni iros pri tio sur tiu loko en tiu tempo en ĉifonoj vestitaj
adverbajformojanstataŭ prepozicioj Berveling Buijnsters 982 352 185 924 koncerne Urugon nur tagojn poste unu vesperon sekiĝante por Urug nur post tagoj je iu vespero por sekiĝi
adverba formo prepozitiva adjekto Berveling p. ... Buijnstersp. ... Dum elstreĉite ni kuŝis sekiĝante sur plata ŝtono, la vera signifo de ĉi ŝanĝiĝoj trafulmis min. Mi rigardis al Urug kaj en lia rigardo mi vidis la saman malkovron. Io pasis. Ni ne plu estis infanoj. Dum ni tutsterne kuŝadis sur ŝtona plato por sekiĝi, la vera signifo de ĉi tiuj ŝanĝoj trafulmis min. Mi rigardis al Urug kaj vidis en lia rigardo la saman malkovron. Io pasis. Ni ne plu estis infanoj. [ 49-55 ..... 50-3] [ 44-6 ..... 45-3]
verbajformojanstataŭ prepozicioj Berveling Buijnsters rigardis al mi klakis per la lango kun ŝercoklopodo vizaĝo kun pli firmaj konturoj ofte en vojaĝo en timego ŝi malmulton sciis por diri la ligo fortiĝis pro la fakto 864 985 1311 1296 432 355 890 17 alrigardis min langoklakis provante ŝerci vizaĝo pli forte konturita ofte vojaĝis ege timigitaj ŝi malmulte sciis diri la ligitecon plifortigis la fakto
sinsekvo de frazpartoj plejofte ne ŝanĝita iom pli da Adverboj sinsekvo de frazpartojfojfoje ŝanĝita iom pli da Prepozicioj rimarkindaj traduk-diferencoj: Berveling Buijnsters