560 likes | 1.17k Views
ZAKAŻENIA UKŁADU MOCZOWEGO. ZUM. Def. Obecność drobnoustrojów w drogach moczowych położonych powyżej zwieracza pęcherza moczowego. Rodzaje drobnoustrojów. Bakterie Grzyby Wirusy Chlamydie, mycoplasmy Trichomonas vaginalis. Typy ZUM w zależności od lokalizacji.
E N D
ZUM Def. Obecność drobnoustrojów w drogach moczowych położonych powyżej zwieracza pęcherza moczowego
Rodzaje drobnoustrojów • Bakterie • Grzyby • Wirusy • Chlamydie, mycoplasmy • Trichomonas vaginalis
Typy ZUM w zależności od lokalizacji • - zapalenie dolnych dróg moczowych: zapalenie cewki moczowej, stercza lub pęcherza moczowego • zakażenie górnych dróg moczowych : odmiedniczkowe zapalenie nerek
98 % wszystkich zakażeń rozwija się na drodze wstępującej • cewka moczowa- pęcherz - nerka
Leukocyturia • Patologiczna liczba leukocytów w moczu tj. ponad 5 leukocytów wpw w nieodwirowanym moczu i ponad 10 leukocytów wpw, w odwirowanym moczu • liczba Addisa 2,5-5mln leukocytów w ciągu doby(norma); liczba Hamburgera 1500-3000 leukocytów w ciągu minuty
Bakteriomocz • Bakteriomocz znamienny : obecność ponad 105 bakterii w 1ml moczu • 104-105/ml możliwość zakażenia • 103-104 zanieczyszczenie moczu • Bakteriomocz bezobjawowy : występowanie znamiennego bakteriomoczu bez innych objawów zakażenia
Bezobjawowy bakteriomocz Wymaga leczenia: 1. u kobiet w ciąży leki stosowane: Amoksycylina,cefalosporyny, , Nitrofurantoina 2. Leczeni immunosupresyjnie 3. Cukrzyca 4. Zabiegi urologiczne,nerka analgetyczna
Typy ZUM • Niepowikłane ZUM. Najczęstsza etiologia to E.coli(80%), Staphylococcus saprophyticus(10-15%), (2-5%) Klebsiella,Proteus mirabilis
Typy ZUM • Powikłane ZUM : każde ZUM u chorego z upośledzonym odpływem moczu lub ze współistniejącą chorobą ogólnoustrojową lub w razie obecności innego czynnika ogólnoustrojowego upośledzającego zdolność obronną organizmu. Najczęstsza etiologia : E.coli, Proteus, Klebsiella, Pseudomonas, Staphylococcus aureus; • -zakażenia grzybicze najczęściej Candida albicans • każde ZUM u mężczyzny zalicza się do powikłanych
Czynniki sprzyjające ZUM • Fizjologiczne : starzenie się, ciąża • Patologiczne : • zastój moczu • refluks pęcherzowo-moczowodowy • kamica nerkowa • instrumentacja dróg moczowych • leczenie immunosupresyjne • nadużywanie NLPZ • cukrzyca i inne zaburzenia przemiany materii
ZUM występuje u 20-50% kobiet przynajmniej raz w życiu • 3-10% kobiet aktywnych seksualnie ZUM raz w roku
Badania obrazowe w ZUM • Noworodki, małe dzieci • zakażenie utrzymujące się po 72 h leczenia • mężczyźni z nawracającym zakażeniem • chorzy po przeszczepie nerki z nawracającym zakażeniem • kobiety z częstymi nawracającymi zakażeniami
Badania obrazowe w ZUM • USG : wodonercze, ropień, kamica • Przeglądowe rtg brzucha : kamica • Urografia : kamica, upośledzenie drożności układu moczowego • tomografia komputerowa: mikroropnie, ropień okołonerkowy • scyntygrafia z użyciem DSMA : zbliznowacenia nerek • cystoureterografia mikcyjna : odpływ pęcherzowo-moczowodowy, zaburzenia opróżniania pęcherza moczowego • cystoskopia w nawracającym ZUM
Leczenie niepowikłanego ZUM • Wszyscy chorzy z objawowym ZUM powinni otrzymywać leki • podawanie dużej ilości płynów • leki spazmolityczne • częste oddawanie moczu co 2-3 h
Zasady leczenia ostrego zakażenia dolnego odcinka układu moczowego (zapalenie pęcherzamoczowego) • Leczenie 3-dniowe : kobiety • w razie braku ustąpienia objawów - kontrolny posiew moczu i zmiana antybiotyku w zależności od antybiogramu • leczenie 7-dniowe : mężczyźni • jeśli kontrolny posiew moczu dodatni to badania obrazowe w celu wykluczenia czynników sprzyjających zakażeniu
Leki stosowane w leczeniu zakażenia pęcherza moczowego • Biseptol 2 x 960 mg • trimetoprim 2x 100 mg • Norfloksacyna 2 x 400 mg • Ciprofloksacyna 2 x 250 mg • cefaleksyna (Keflex) 2 x 500 mg • amoksycylina 3 x 250 mg • nitrofurantoina 4 x 100 mg
Leczenie ostrego zakażenia górnego odcinka układu moczowego (zapalenie miedniczek nerkowych) • Objawy: Gorączka, dreszcze, ból okolicy lędźwiowej, objawy dysuryczne • Badanie obrazowe (np. USG) w celu wykluczenia niedrożności układu moczowego • Umiarkowane nasilenie choroby : leczenie ambulatoryjne doustne przez 14-21 dni; u mężczyzn do 6 tygodni • Ciężki przebieg choroby : leczenie szpitalne i początkowo i.v., leczenie przez 14 dni lub dłużej • Objawy utrzymujące się po 72 h leczenia : powtórzyć posiew moczu i krwi, wykonanie kolejnych badań obrazowych, kontrolny posiew moczu 2 tyg. Po zakończeniu leczenia
Leczenie OOZN • Łagodne postacie 2-3 tyg. Doustnie antybiotyki fluorochinolinowe, cefalosporyny 1-szej generacji • Ciężkie postaci , podanie pozajelitowe dwóch leków aminoglikozyd (netilmycyna, amikacyna) + amoksycylina lub cefalosporyna. Po uzyskaniu poprawy klinicznej można kontynuować leczenie doustne • wykonać kontrolny posiew moczu
Przewlekający się bakteriomocz przy obecności czynników sprzyjających (cewnik pęcherzowy, kamica nerkowa, torbiel pęcherza) leczymy gdy pojawią się objawy kliniczne lub wystąpienie objawów posocznicy
Nawracające zakażenia bakteriami rozkładającymi mocznik ( ph moczu alakliczne) takimi jak Proteus mirabilis, często są związane z kamicą struwitową. Konieczne usunięcie wszystkich kamieni
Nawracające ZUM • Def. Występowanie ponad 4 epizodów na rok • Nawrót zakażenia : zakażenie tym samym drobnoustrojem wkrótce po leczeniu i ustąpieniu objawów (10-21 dni), jest wynikiem zbyt krótkiego leczenia • Ponowne zakażenie : po ustąpieniu bakteriomoczu rozwija się zakażenie innym drobnoustrojem
Nawracające zapalenie pęcherza moczowego u młodych kobiet • Najczęściej jest to ponowne zakażenie • Uwarunkowania genetyczne • zachowania seksualne :stosunek płciowy, środki plemnikobójcze, kapturki naszyjkowe • kolonizacja pochwy przez drobnoustroje uropatogenne
Profilktyka nawracającego ZUM • Zwiększone przyjmowanie płynów • częstsze opróżnianie pęcherza, mikcja przed snem • opróżnianie pęcherza bezpośrednio po stosunku płciowym • higiena osobista : częste mycie z użyciem tylko cieplej wody, unikanie kąpieli w wannie szczególnie bąbelkowych lu z dodatkiem środków chemicznych • unikanie zaparć • leczenie profilaktyczne
Leczenie profilaktyczne • Lek raz dziennie lub 3 x w tygodniu po wieczornej mikcji przez kilka tygodni do kilku miesięcy (6-12 mies.) np.. Trimetoprim 100mg, Biseptol 240 mg, nitrofurantoina 50-100 mg, norfloksacyna 200 mg,cefaleksyna 250 mg • przed lub po stosunku płciowym Biseptol 480 mg, cefaleksyna 250 mg, nitrofurantoina 50-100 mg • sporadyczne ponowne zakażenie: przyjęcie antybiotyku gdy wystąpią objawy kliniczne • Sok żurawinowy
U kobiet po menopauzie z nawracającym zapaleniem pęcherza moczowego częstą przyczyną jest niedobór estrogenów dlatego skuteczne może być dopochwowe podawanie estrogenów
ZUM w ciąży • Sprzyjające czynniki : poszerzenie UKM oraz zmiany w składzie moczu • 25% ciężarnych z bezobjawowym bakteriomoczem rozwija się klinicznie jawne zakażenie górnego odcinka układu moczowego, najczęściej w III trymestrze • Leczenie co najmniej 7 dni: cefaleksyna, ampicylina, amoksycylina, nitrofurantoina
ZUM u mężczyzn • Częstszy u noworodków • po 50 r.ż. • Obrzezanie chroni przed ZUM • Niepowikłane zum rzadko • znamienny bakteriomocz >103/ml • konieczne dokładne zbadanie układu moczowego • najczęstszą przyczyną jest bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego
ZUM u mężczyzn • Niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego leczy się rutynowo przez 7 dni • Powikłane zum antybiotykami o szerokim spektrum pozajelitowo • leczenie długotrwałe co najmniej 3 tyg. • W zapaleniu gruczołu krokowego kotrimoksazol, cefalosporyny, fluorochinolony przez 4 tyg.
Podział śródmiąższowych ZN • Zapalne • Niezapalne • Ostre • Przewlekłe • Pierwotne • Wtórne
Przyczyny śródmiąższowych zn • Infekcje: OZN, pozanerkowe bakteryjne,wirusy, leptospiroza • Leki: NSAID, antybiotyki(penicyliny, cefalosporyny, chinolony), allopurinol, cymetydyna • choroby autoimmunologiczne: SLE, zesp. Sjogrena
Najczęściej śródmiąższowe zapalenie nerek jest reakcją nadwrażliwości typu opóźnionego, rzadziej typu natychmiastowego • objawy zwykle po kilku tygodniach od zastosowanego leku, może ulec skróceniu do kilku dni przy powtórnym podaniu leku
Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek • Nacieki komórkowe (limfocyty,eozynofile) • Obrzęk tkanki śródmiąższowej i cewek • Ostra niewydolność nerek
Objawy kliniczne • Wzrost kreatyniny • Plamisto-grudkowa wysypka • Gorączka • Bóle i obrzęki stawów • Eozynofilia, erytrocyturia i leukocyturia
Leczenie • Odstawienie podejrzanych leków • Odpowiednie nawodnienie • Zwalczanie kwasicy • Leczenie nadciśnienia • Dializoterapia • Glikokortykosteroidy Poprawa zwykle po 4-8 tygodniach
Przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek • Włóknienie śródmiąższu i zanik cewek • Zaburzenia funkcji cewek • Leukocyturia przy jałowych posiewach • Niewielki białkomocz • Niedokrwistość
Leczenie przewlekłego śródmiąższowego zapalenia nerek • Leczenie nadciśnienia • Dieta z ograniczeniem białka do 0,8-1,0 g/kg mc. • Dieta hipolipemicznna • Zwalczanie kwasicy • Leczenie niedokrwistości • Unikanie leków nefrotoksycznych i odwodnienia