430 likes | 1.31k Views
Yönetim Kavramı Yönetim İşlevleri. Tanımlar. Yönetim, örgütsel kaynakları planlayarak, örgütleyerek, yönelterek ve kontrol ederek başkaları aracılığıyla etkili ve verimli bir şekilde örgütsel amaçlara ulaşmaktır. Yönetim dört temel unsuru kapsar: Yapılacak bir iş (Amaç)
E N D
Yönetim Kavramı Yönetim İşlevleri
Tanımlar • Yönetim, örgütsel kaynakları planlayarak, örgütleyerek, yönelterek ve kontrol ederek başkaları aracılığıyla etkili ve verimli bir şekilde örgütsel amaçlara ulaşmaktır. • Yönetim dört temel unsuru kapsar: • Yapılacak bir iş (Amaç) • İşi yapacak kişiler (İnsan) + Diğer kaynaklar • Etkili olma (Amaçlara ulaşma) ve Verimli olma (Mümkün olan en az kaynağı kullanarak) • Dört yönetsel işlevi kullanma (Planlama, örgütleme, yöneltme ve kontrol)
Yönetim Tipleri • Ailesel yönetim • Siyasal yönetim • Profesyonel yönetim
Yönetim Pramidi • Tepe Yönetim: İşletme sahipleri, Yönetim Kurulu, Genel Müdür, genel Müdür Yardımcıları • Orta Yönetim: Bölüm-Departman Müdürleri, Bölüm Müdür Yardımcıları • İlk Basamak Yönetim: Kısım Şefleri, Ustabaşılar, Gözetimciler
Yöneticinin Rolleri • Bireylerarası Roller • Sözde mevki sahibi • Liderlik rolü • Birleştirici rolü • Bilgi sağlama rolleri • Monitör olarak • Konuşmacı olarak • Karar almaya ilişkin roller • Girişimci rolü • Uyuşmazlıkları çözümleyici rolü • Kaynak dağıtıcı rolü • Müzakerecilik rolü
Yönetimin İşlevleri Çevresel Olaylar
Yönetimin İşlevleri • PLANLAMA • Amaçlar, Planlar, Karar Verme • ÖRGÜTLEME (Organize Etme) • İşbölümü, Emir Komuta, Bölümlere Ayırma (Departmanlaşma), Formelleşme, vb. • YÖNELTME • Liderlik, Motivasyon, İletişim, vb. • KONTROL • Yönetim Kontrol Sistemleri, Operasyonel Kontrol Sistemleri, Finansal Kontrol Sistemleri
Yönetimin İşlevleri – Planlama • PLANLAMA • Organizasyonun amaçlarını (hedeflerini) ve bu amaç ve hedefleri gerçekleştirme biçimlerini belirleme AMAÇLAR • Stratejik Amaçlar • Taktik Amaçlar • Operasyonel Amaçlar PLANLAR • Stratejik Planlar • Taktik Planlar • Operasyonel Planlar
Yönetimin İşlevleri - Planlama • KARAR VERME • Belirli bir amaca ulaştıracak alternatif yollar arasından birisini seçme • Programlanmış Kararlar • Tekrar eden durumlar • Programlanmamış Kararlar • Tekrarlamayan, iyi tanımlanamayan durumlarda kullanılır.
Yönetimin İşlevleri – Örgütleme • ÖRGÜTLEME • Organizasyonun amaçlarına ulaşmak üzere faaliyetleri gruplama ve yapılandırma, kişilerin işlerini, görevlerini, belirleme, işleri, çalışmaları ve çalışanları koordine etme süreci ÖRGÜTLEME İLKELERİ • Uzmanlaşma / İşbölümü • Hiyerarşik yapı • Amaç birliği • Emir-komuta birliği • Kontrol alanı • Yetki ve sorumluluk denkliği • Yetki devri • İstisna • Denge • Verimlilik • Basit ve anlaşılırlık • Değişebilirlik • Açıklama
Yönetimin İşlevleri – Örgütleme • Uzmanlaşma / İşbölümü • Örgütün amaçladığı işin en etkin ve verimli biçimde yapılabilmesi için örgüt işbölümü ve uzmanlaşmaya olanak verecek biçimde bölümlenmelidir. • Hiyerarşik yapı • Örgütte yetki ve sorumluluklar açık ve kesintisiz bir biçimde tepe yönetim kademelerinden en alt kademeye kadar akmalıdır. • Amaç birliği • Bir bütün olarak örgüt ve örgütteki her kademe açık seçik belirlenmiş bir amaca sahip olmalıdır. • Emir-komuta birliği • Örgütte hiçbir örgüt üyesi belirli bir iş hakkında birden fazla üstten emir almamalıdır. • Kontrol alanı • Bir üstün etkin ve verimli bir biçimde yönetebileceği astların sayısı sınırlıdır.
Yönetimin İşlevleri – Örgütleme • Yetki ve sorumluluk denkliği • Örgütün her kademesinde kişilere verilen sorumluluğa denk olarak yetki de verilir. • Yetki devri • Örgütte gerektiğinde karar verme yetkisi devredilmelidir. • İstisna • Örgütte rutin nitelikli kararlar alt kademe yöneticilerine devredilmeli ancak stratejik ve önemli nitelik taşıyan kararlar üst kademelerce alınmalıdır. • Denge • Örgütün birimlerinin büyüklüğü, standardizasyon ve esneklik ve merkezkaçlık ve merkezcillik arasında bir denge kurulmalıdır. • Verimlilik • Örgüt yapısı en düşük maliyetle amaca ulaştırmalıdır.
Yönetimin İşlevleri – Örgütleme • Basitlik ve anlaşılırlık • Organizasyon yapısı basit ve anlaşılır olmalıdır. • Değişebilirlik • Örgüt yapısı değişen çevre koşullarına uyum sağlayabilir olmalıdır. • Açıklama • Bir örgütte kişilerin görevleri yetki ve sorumlulukları ile örgütsel ilişkileri açık bir biçimde yazılı olarak açıklanmalıdır.
Yönetimin İşlevleri – Örgütleme • Organizasyon Şeması • Ne gösterir? • İşlerin nasıl gruplandığını, • Kimin kime karşı sorumlu olduğunu, • Mevki ve unvanları, • Personelin örgütteki yerini. • Neyi göstermez? • İşlerin tanımını, • Ne tür bir yönetim tarzı uygulandığını, • Her kademenin yetkisini, • Fiili haberleşme düzenini.
Yönetimin İşlevleri – Örgütleme • BÖLÜMLERE AYIRMA BİÇİMLERİ • Geleneksel • İşlevlere (Fonksiyonlara) göre bölümlere ayırma • Bölgelere (Çıktılara) göre bölümlere ayırma • Modern • Matris yapılar • Çağdaş • Takım esaslı yapılar • Şebeke yapılar
Yönetimin İşlevleri – Yürütme • YÖNELTME (YÜRÜTME) • Organizasyonun amaçlarını gerçekleştirmek üzere çalışanların yönlendirilmesi süreci • Yöneltme Konuları • İnsanı anlamak • Liderlik • Motivasyon • İletişim
Yönetimin İşlevleri – Yürütme • İnsan ile ilgili konular neden önemlidir? • Çalışanları etkili ve verimli olarak işletmenin amaçları doğrultusunda yönetebilmek için… • Çalışanların yeteneklerini sürekli geliştirerek sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlayabilmek için…
Yönetimin İşlevleri – Yürütme • Liderlik • Örgütsel amaçları gerçekleştirmek üzere çalışanları yönlendirmek ve motive etmek üzere etki kullanımı • Liderliğin çeşitli boyutları • Lider • Görev / Amaç • İzleyiciler • Durum
Yönetimin İşlevleri – Yürütme • Liderlik Teorileri • Özellikler Yaklaşımı • Davranışsal Yaklaşım • Otoriter – Demokratik Davranış Biçimleri • İki boyutlu liderlik • Durumsal Yaklaşım
İşlemci Lider Ödüllendirici / Cezalandırıcı Görev tanımlayıcı Yapılandırıcı ve kuralcı Kişiye / İşe yönelik Dönüşümcü Lider Karizmatik Değer yargılarını değiştiren İlham veren Entelektüel birikim Bireysel ilgi Karizmatik Lider • Karizma sahibi/Çekici • Güvenilir • Vizyon sahibi ve bunu açık olarak anlatabilen • Olağan dışı olumlu davranış sahibi • Değişim ajanı • Çevresel duyarlılık sahibi
Yönetimin İşlevleri – Yürütme • Motivasyon (Güdüleme) • Organizasyonun amaçları doğrultusunda çalışanları güdülemek, çalışanların arzu, istek ve davranışlarını yönlendirmek İhtiyaçlar Davranış Ödül (İçsel/Dışsal)
Yönetimin İşlevleri – Yürütme • Motivasyon İle İlgili Görüşler • Kapsam teorileri kişinin içinde bulunan ve kişiyi belli bir davranışa iten iç faktörleri inceler ve anlamaya çalışır(Maslow, Herzberg, Alderfer) • Süreç teorileri kişiyi belirli bir davranışa iten ve bu davranışı tekrarlamasına sebep olabilen, kişi dışındaki faktörleri inceler ve anlamaya çalışır. (Vroom, Adams)
Yönetimin İşlevleri – Yürütme • Kapsam Teorileri Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşisi Herzberg Çift faktör Teorisi (Hijyen-Motivasyon) Alderfer ERG (VAG) Teorisi Kendini Tamamlama Motive Edici Faktörler Gelişme Saygınlık Aidiyet Aidiyet Hijyen Faktörler Güvenlik Var Olma Fizyolojik
Yönetimin İşlevleri – Kontrol • KONTROL • Sonuçların amaçlara ve planlara uygun olup olmadığının denetim süreci. Başka bir deyişle standartlara kıyasla işletmenin performansını ölçmek ve gerektiğinde düzeltici önlemler almak • Geri yönelik kontrol teknikleri • Geleneksel, çıktı bazında kontrol • İleri yönelik kontrol teknikleri • Girdi bazında kontrol • Eşzamanlı kontrol teknikleri • Çağdaş, üretim süreçleri esnasında kontrol
Yönetimin İşlevleri - Kontrol Amaçların belirlenmesi Performans standartlarının belirlenmesi Performansların ölçülmesi Performans ve standartların karşılaştırılması Yetersiz Yeterli Devam Düzeltmeleri yap Geri Yönelik Kontrol
Yönetimin İşlevleri – Kontrol • Yönetim Kontrol Sistemleri • Yatırımın Getirisi (ROI), Pazar Payı Analizi, Müşteri İlişkileri, Büyüme, Kâr, vb. • Operasyonel Kontrol Sistemleri • Başa baş Noktası Analizi, PERT, CPM • Finansal Kontrol Sistemleri • Bütçeler, Finansal Analizler (Likidite, Kaldıraç, Kârlılık, Kapasite Kullanım Oranı, vb.