400 likes | 563 Views
Frá leikskóla til háskóla: Notkun UST í námi og kennslu. http://namust.khi.is. Kynning á UT2003 á Akureyri 1. mars 2003 – fyrri lota Allyson Macdonald – allyson@khi.is Anna Magnea Hreinsdóttir – annamh@ismennt.is Anna Ólafsdóttir – anno@unak.is Ásrún Matthíasdóttir – asrun@ru.is
E N D
Frá leikskóla til háskóla:Notkun UST í námi og kennslu http://namust.khi.is Kynning á UT2003 á Akureyri 1. mars 2003 – fyrri lota Allyson Macdonald – allyson@khi.is Anna Magnea Hreinsdóttir – annamh@ismennt.is Anna Ólafsdóttir – anno@unak.is Ásrún Matthíasdóttir – asrun@ru.is Michael Dal – michael@khi.is Samuel Lefever – samuel@khi.is Sólveig Jakobsdóttir – soljak@khi.is Þuríður Jóhannsdóttir – tjona@khi.is
Rannsóknarspurningar • Hvað hefur notkun UST sem miðils í för með sér fyrir nemendur og fyrir nám? • Hvað hefur notkun UST sem miðils í för með sér fyrir kennara og fyrir kennslu? • Hvað hefur notkun UST sem miðils í för með sér fyrir skóla sem stofnanir?
Leikskólastigið Rannsókn gerð í tveimur leikskólum á höfðuborgarsvæðinu veturinn 2002–2003 Rannsakandi Anna Magnea Hreinsdóttir • Hugmyndafræði leikskólans • Leikurinn kjarni uppeldisstarfs • Hvernig samræmist notkun tölvu öðru leikskólastarfi og þeirri hugmyndafræði sem þar ríkir?
Aðalnámskrá leikskóla segir: • að börn á leikskólaaldri eiga að kynnast tölvunotkun og læra að nota tölvur á sinn hátt • staðsetning tæknibúnaðar • viðmið við val á hugbúnaði • samstarf barna • gæta jafnvægis milli drengja og stúlkna • öll börn vinni með tölvu
Börnin • nota tölvur m.a. • í skipulögðum tölvustundum • í vali • í frjálsum leik • viðhorf barna er jákvætt
Starfsfólk og kennsluhættir • Viðhorf jákvætt • Þekking af skornum skammti
Leikskólinn • Stefna rekstraraðila varðandi tæknibúnað • Stefna fagaðila varðandi notkun • Menntun, • þörf á grunn – og endurmenntun af hálfu kennaramenntunrastofnana
Grunnskólastigið • Vettvangsathugun gerð af kennaranemum í fjarnámi sem æfing á námskeiðinu Aðferðafræði rannsókna haustið 2002 • 100 kennaranemar um allt land fóru í heimsókn í grunnskóla og lýstu einni kennslustund þar sem upplýsingatækni var nýtt í skólastarfi • Greining á þeim lýsingum gefur hugmynd um hvað notkun UST hefur í för með sér fyrir nemendur og nám og fyrir kennara og kennslu
Fyrir bæði nemendur og kennara • Kröfur um færni í að beita nýrri tækni • Tölvu- og upplýsingamennt sem ný faggrein í grunnskólum – þarf að mennta faggreinakennara • Kröfur um að nýta UST á skólasafninu • Kröfur um aðgeta nýtt kosti UST í öllum faggreinum grunnskólans • Kröfur um að taka upp breytta kennsluhætti um leið og UST er nýtt – s.s þverfaglega nálgun og verkefnamiðaða vinnu (prjósjekt-vinnu) t.d. Vinna eins og blaðamenn eða vísindamenn
Upplýsingatækni í tölvuveri • Flestar lýsingar af vettvangi eru þaðan • Algengast að nemendur séu að læra að efla færni sína í nýtingu tækninnar • Fjölmörg og fjölbreytileg forrit nefnd • Ritfinnur til að þjálfa fingrasetningu algengur • Word og PowerPoint • FrontPage vefsíðugerð • Access gagnagrunnar • Photoshop myndvinnsla – læra að skanna
Að nota UST sem verkfæri til náms • Vinna að verkefnum í faggreinum t.d. • Danska – vefir á Námsgagnastofnun • Heimilisfræði - • Íslenska • Náttúrufræði • Upplýsingaleit á neti • Úrvinnsla upplýsinga í tölvunni • Framsetning á niðurstöðum eða verkefnum á tölvutæku formi – oft sett á netið – myndir notaðar
Nemandinn – Námsverkefni og hegðun • Mjög margar lýsingar endurspegla áhugasama og duglega nemendur • Sjálfstæði í verkefnavinnu – en líka mikið ósjálfstæði. Eykur UST bilið? • Nokkrar lýsingar segja frá tímum sem nýtast illa meðal annars vegna þess að • nemendur eru lengi að koma sér að verki • það er tæknivesen og bilirí á tölvunum og aðstaða er slæm • Oft frjálslegir tímar þar sem nemendur mega t.d. hlusta á tónlist
Kynjamunur • Áberandi munur á strákum og stelpum í frjálsum verkefnum • Strákarnir velja sér hauskúpur, beinagrindur eða eitthvað álíka á meðan stelpurnar velja frekar myndir af litlum kettlingum eða aðrar sætar myndir. • ... drengirninr tala saman um tölvutengd mál, t.d. tölvuleiki og heimasíður knattspyrnuliða. Stúlkurnar ræða hins vegar meira um verkefnið sem verið er að vinna. • Strákarnir stelast á Netið • Nú er farið að setja tengla að eigin vali inn á síðuna. Þá lifnar aðeins yfir drengjunum og þeir hafa ýmsar hugmyndir um hvað eigi að verða fyrir valinu. • Strákar frakkari við að fikta – lesa fleiri skemmtileg dæmi
Er hlutverk kennara að breytast? • Verkstýra, útskýra, ræða málin, halda aga, hvetja nemendur og umbuna – eins og alltaf • Að ganga á milli og hjálpa að lokinni innlögn með aðstoð skjávarpa er sennilega algengast • Að fara á Netið er oft notað sem umbun – kennarar hafa fengið nýtt tól til að umbuna með??? • Kennarar nota UST í kennslu sinni: • Skjávarpi mjög mikilvægur • PowerPoint – útprent nemendur skrifa ekki algengt • Snjalltöflur – Smart Boards
Gögn um tölvunýtingu í kennslugreinum úr könnun Sólveigar Jakobsdóttur og nemenda hennar
4 Rannsóknir í framhaldsskólum og háskólum • Rafræn fyrirlögn haustið 2002 • Spurningalistar innihalda eftirfarandi þætti: • almennar upplýsingar, þar sem spurt er um aldur, skóla o.fl. • almennar upplýsingar um aðgang að tölvu, veraldarvefnum o.fl. • viðhorf til notkunar tölvu í kennslu og námi • reynsla og viðhorf til fjar- og dreifnáms • Fyrstu tölur tengdar UST í námi og kennslu í framhaldsskólum og háskólum Ásrún, Michael, Samúel
Nemendur Svörun 2093 (24%) Konur 65% og karlar 35% 70% eru 16 – 19 ára 70% nemenda nota Netið 2-4 í viku eða oftar Almennar upplýsingar 14 Framhaldsskólar og einn einkaskóli af landinu öllu • Kennarar • Svörun 906 (47%) • Konur 48% karlar 52% • 32% eru 40 ára eða yngri, 62% eru 41- 60 ára og 6% eldri en 60 ára • 73% nota tölvu við undirbúning kennslu • 55% nota tölvu í kennslu Ásrún, Michael, Samúel
Nemendur Hvað eru nemendur að gera? Netnotkun • Heimildaleit 90% • Námsefni sótt frá kennara 80% • Erlendar og íslenskar leitarvélar um 70% • Ítarefni 55% Tölvupóstur • Verkefnaskil 93% • Samskipti við kennara 67% • Upplýsingaleit 50% • Samskipti við samnemendur 46% Ásrún, Michael, Samúel
Nemendur Ásrún, Michael, Samúel
Nemendur Ásrún, Michael, Samúel
Kennarar Ásrún, Michael, Samúel
Kennarar Ásrún, Michael, Samúel
Kennarar Ásrún, Michael, Samúel
Kennarar Ásrún, Michael, Samúel
Lokaorð • Netnotkun er almenn • Sækja og leita að efni og verkefnaskil • Samskipti • Jákvæð viðhorf til UST í kennslu • Reynsla af nýjum möguleikum í námi og kennslu virðist ekki almenn • Eftir að greina gögnin nánar Ásrún, Michael, Samúel
Tvær kannanir í þremur háskólum • Könnun framkvæmd í: • Háskólanum á Akureyri • Háskólanum í Reykjavík • Kennaraháskóla Íslands • Svörun nema 46% • konur 1534 (75%), karlar 499 (25%) • Svörun kennara 59% • konur 49%, karlar 51% Anna og Ásrún
Könnun – Háskólanemar Anna og Ásrún
Háskólanemar Tölvu- og netnotkun á hverjum degi • netið í náminu 65% • tölvupóst 70% • ritvinnslu 44% • vefkennslukerfi skólans 47% • vef til upplýsingaleitar 30% • netspjall 26% • 30% tengjast í gengum þráðlaust net og nota fartölvu Anna og Ásrún
Háskólanemar Tölvu- og netnotkun – nota netið til að • „blogga“ 85% • vinna við eigin vef 70% • hafa samband við kennara á spjalli 53% • vinna gagnvirk verkefni 52% • sækja upplýsingar í erlenda gagnagrunna 27% • sækja upplýsingar í íslenska gagnagrunna 22% • leggja fram í vefumræðum (umræðuþráðum) ítarefni tengt náminu 26%
Háskólanemar Kennsluaðferðir - Mjög vel + vel • Einstaklingsverkefni utan kennslustunda 88% • Fyrirlestrar með glærum 86% • Umræður í tíma 74% • Sýnikennsla kennara og hópverkefni utan kennslustunda 71% • Ritgerðir 68% • Umræður á netinu 48% Anna og Ásrún
Háskólanemar Námsmat - Mjög vel + vel • Heimaverkefni 89% • Einstaklingsverkefni 84% • Hópverkefni 74% • Heimaritgerðir 72% • Verkefni unnin yfir veturinn mynda lokaeinkunn 67% • Skriflegt lokapróf 51% Anna og Ásrún
Námskeið í notkun vefkennslukerfa 52% vefsíðugerð 44% glærugerð 33% upplýsingaleit á neti 33% ritvinnslu 33% Háskólakennarar • Konur 49%, karlar 51% • 49%höfðu kennt í 5 ár eða • skemur Anna og Ásrún
Alltaf/oftast Glærugerðarforrit 77% Ritvinnsluforrit 73% Vefkennslukerfi 56% Stundum Aðrar vefsíður á neti 54% Vefleitarvélar 51% Rafræn gagnasöfn 51% Háskólakennarar Við undirbúning kennslu • Sjaldan/aldrei • Myndvinnsluforrit 73% • Töflureikniforrit 62% • Vefsíður sem fylgja kennslubókum 54% • Vefsíðugerðarforrit 52% Anna og Ásrún
Alltaf/oftast Glærur sem nemendur hafa aðgang að 74% Vefkennslukerfi 35% Stundum Vefsíður annarra 32% Eigin vefsíður 20% Ritvinnsluforrit 20% Vefkennslukerfi 19% Háskólakennarar Í kennslu • Sjaldan/aldrei • Rafræn gagnasöfn 76% • Töflureikni 80% • Vefkennslukerfi 47% Anna og Ásrún
Alltaf/oftast Glærusýningar 83% Lesefni á vefsíðum 30% Krækjusöfn 16% Rafræn tímarit 16% Stundum Lesefni á vefsíðum 36% Rafræn tímarit 31% Krækjusöfn 26% Myndbönd 24% Rafrænar bækur 14% Háskólakennarar Námsefni • Sjaldan/aldrei • Hljóðglærur 87% • Gagnvirkar æfingar 84% • Sérstök kennsluforrit 75% • Krækjusöfn 58% • Lesefni á vefsíðum 34% • Rafræn tímarit 52% Anna og Ásrún
Háskólakennarar Samskipti á netinu Kennarar/nemar/nemar/nemar • 66% háskólakennara hafa vikulega eða oftar samskipti við einstaka nemendur en 68% við nemendur sem hóp • 65% háskólanema hafa samskipti við samnemendur í gegnum tölvupóst vikulega eða oftar • 21% háskólanema senda fyrirspurn til kennara vikulega eða oftar Anna og Ásrún
Lokaorð • Einungis um fyrstu niðurstöður að ræða og mikil vinna er eftir við úrvinnslu gagna • Fyrstu niðurstöður gefa þó nokkrar vísbendingar: • Netnotkun til samskipta(tölvupóstur,spjall,vefumræður) er orðin almenn meðal háskólanema og háskólakennara, eftir er að greina betur eðli samskiptanna. • Netnotkun til upplýsingaleitar (rafrænir gagnagrunnar o.þ.u.l.) er ekki orðin almenn hvorki meðal háskólanema né heldur kennara. • Upplýsingar um kennsluaðferðir og námsmat – fróðlegt að bera upplýsingar um það tíðkast mest hjá kennurum saman við það sem háskólanemum hentar best. Anna og Ásrún